DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 314,56 Brent 36,55
Биыл ҰБТ тапсыру ерекше болмақ

Биыл ҰБТ тапсыру ерекше болмақ

Ерекшеліктер санитарлық талаптарды күшейтуге байланысты.  

20 Мамыр 2020 19:47 5740

Биыл ҰБТ тапсыру ерекше болмақ

Автор:

Нұржан Көшкін

Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов журналистермен өткен онлайн брифингте мектептер мәселесіне тоқтала келіп, ақылы олимпиадалар мен жарыстар өткізуге қатысты пікірін білдірді. Оның айтуынша, адамдарда құқықтық мәдениеттің болуы маңызды.

«Егер баланы ақылы олимпиадаға қатысуға мәжбүрлесе, тиісті құзырлы органдарға шағымдану керек. Бізде «құқымыз бұзылып жатса, басқа біреу келіп бізді қорғайды» деген түсінік қалыптасып кеткен. Құқықтық мәдениеттің болуы маңызды. Министрліктің ұстанымы мынадай: біріншіден, ақылы сайыстарды қолдамаймыз. Екіншіден, мектеп қабырғасында ақылы олимпиадалар өткізуге болмайды. Бұл мәселе бойынша біраз алға жылжыдық. Алайда осындай 20 мың ұйым бар. Бес саусақ бірдей емес. Егер қандайда бір мәселе туындаса, шағымдану қажет. Басқа амалы жоқ», – деп түсіндірді.

Асхат Аймағамбетов өз сөзінде БАҚ өкілдерін Ұлттық бірыңғай тестілеу мәселесінен науқан жасамауға шақырды. Бас ұстаздың айтуынша, талапкер оқуға түсу үшін ҰБТ-ны бес мәрте тапсыра алады. Бала ақылы бөлімге түссе де, грантқа ауысуға мүмкіндігі бар.

«Ұлттық бірыңғай тестілеу 16 жылдан бері өткізіліп келе жатқан рәсім. 16 жылда бұған дағдыланатын кез келді. ҰБТ-ны жазда ту етіп ұстап, үлкен мәселе етіп көтеруді түсінбеймін. Әлбетте, бұған 100 мыңнан астам адам қатысады. Дегенмен бұған науқан ретінде емес, оқуға түсу емтиханы ретінде ғана қарау керек. Қазір бұл емтиханды бір емес, төрт рет тапсыруға мүмкіндік бар. Талапкер оны да тапсыра алмаса, тамыз айында ақылы оқуға түсуге бақ сынап көруіне болады. Жылына бірнеше мың адам оқуға ақылы негізде түсіп, босаған грантқа ауысып жатыр. 50 балдан жинап грант алған талапкер де болды», – деп айтып өтті Асхат Аймағамбетов.

Министр Ұлттық бірыңғай тестілеу өткізген кезде еліміздегі өңірлердің сынақ нәтижелеріне мақтанып, жарысуына қатысты пікірін де білдірді.

«ҰБТ бойынша өңіраралық рейтинг жоқ. Бұрын өңірлер жарысатын, бірақ алдыңғы жылы бұны алып тастадық. Бірте-бірте бұл туралы мүлде сөз қозғамайтын боламыз. Әр облыста ҰБТ-ға қатысушылар саны әр түрлі әрі бұған білім беру сапасының көрсеткіші ретінде қарай алмаймыз. Ұлттық бірыңғай тестілеуді үлкен проблема емес, жылда өтетін стандартты нәрсе, күнделікті өмірде болатын қалыпты жағдай ретінде қабылдауымыз керек», – деді министр.

БҒМ басшысының айтуынаша, биыл ҰБТ тапсыруда бірқатар ерекшеліктер қарастырылған. Ол ерекшеліктер негізінен санитарлық-гигиеналық талаптарды күшейтуге байланысты болмақ.

«Ұлттық бірыңғай тестілеу биыл маусым айының соңы, тамыздың басында уақытылы өтеді деп ойлаймын. Қазір дайындық жүріп жатыр. Толығырақ келесі аптада белгілі болады. Жалпы ең бастысы, санитарлық-гигиеналық талаптарды күшейтеміз. Ғимаратқа кіруден бастап әлеуметтік қашықтық сақталады. Әуежайдағыдай бөгеу ленталары тартылады. Аудиторияларда бір уақытта тест тапсыратындар саны бұрынғымен салыстырғанда 2-3 есе аз болады деп жоспарлануда. Бетперде кию міндеттеледі. Ауаны залалсыздандыру жүйесін орнату мәселесі де қарастырылып жатыр», – деп айтып өтті Асхат Аймағамбетов.

Қазіргі кезде Ұлттық бірыңғай тестілеу аясында тұлғаны автоматты түрде тану жүйесін орнату мәселесі шешіліп жатқанын министр тілге тиек етті.

«Биыл 131 мың оқушы құжат тапсырды. Бұл – абсолюттік рекорд. Құжат тапсыру толықтай электронды жүргізілді. Көпшілігі сайт арқылы құжат өткізді. ҰБТ-ны 144 тестілеу орталығында өткізу жоспарда бар. COVID-19 жоқ шалғай елдімекендерде де санитарлық шаралар міндетті түрде сақталады. Биыл тұлғаны сәйкестендіру жүйесін орнату мәселесі шешілуде. Бұл жүйені сынақтан өткіздік. Тұлғаны сәйкестендіру адамның бет-жүзін тану арқылы автоматты түрде орындалатын болады деп жоспарлап отырмыз. Сонымен қатар, дене температурасын өлшеу, емтиханды жазу және басқа да көптеген мәселе қарастырылуда. Айта кетейін, 95 мың мектеп оқушысы қыс кезінде өздерін сынау үшін алдын ала тест тапсырып көрді. Олар жаппай тестілеу қалай өтетінін біледі», – деп мәлім етті БҒМ басшысы.

Сондай-ақ министрдің сөзінше, биыл академиялық адалдыққа ерекше көңіл бөлінбек. Мәселен, егер емтиханға кірерде талапкерден телефон немесе басқа да рұқсат етілмеген зат табылса, пайдаланып, пайдаланбағанына қарамастан ҰБТ-ға жіберілмейді.

Нұржан Көшкін

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Шолпан Қадырова оқу жылының қорытындысын мәлім етті

Білім алуға құжаттар қабылдау eGov арқылы жүзеге асады. 

22 Мамыр 2020 16:16 1063

Шолпан Қадырова оқу жылының қорытындысын мәлім етті

Нұр-Сұлтан қаласы Білім басқармасының басшысы Шолпан Қадырова биыл балаларды 1 сыныпқа қабылдау ережелерімен таныстыра отырып, оқу жылы аяқталғаннан кейін мектеп бітіруге қатысты қандай іс-шаралар өтетіні, ҰБТ мерзімі, колледжге оқуға түсу ерекшелігі, жаңадан педагог мәртебесін алған мамандарды аттестациялау туралы және басқа мәліметтерді жариялады.

«25 мамыр күні сағат 11:00-де барлық мектепте мүмкіндігінше ата-аналардың, қамқорлық кеңес мүшелерінің, бизнес өкілдерінің және мектепті үздік бітірген бұрынғы түлектердің қатысуымен 1-10 сыныптарға арналған онлайн соңғы қоңырау өткізіледі. Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов түлектерді телеарналар арқылы құттықтайды. 3 маусым күні 11 сынып түлектері үшін аттестаттар және «Алтын белгі» тапсыру рәсімі өтеді. Бұл іс-шара мектеп аумағында ашық аспан аясында ұйымдастырылады. Іс-шараға мектеп формасымен келу қатаң түрде талап етіледі. Салтанатты рәсімнен кейін түлектер алеясында ағаш отырғызу жоспарлануда. Мектеп бітіру шараларын өткізу кезінде мектеп әкімшілігіне құқық бұзушылыққа, мейрамханалар мен кафелерде кештер өткізуге жол бермеу жүктелді», – деп атап айтты елордалық білім басқармасының басшысы.

Шолпан Қадырова биыл түлектердің басым көпшілігі ҰБТ тапсыруға өтініш білдіргенін мәлім етті.

«Елорда мектептерін 6515 оқушы бітіргелі отыр. Оның ішінде 6199 білім алушы, яғни түлектердің 95%-ы Ұлттық бірыңғай тестілеуден өтуге өтініш берді. ҰБТ 20 маусым мен 5 шілде аралығында барлық санитарлық талаптарды сақтай отырып өткізілетін болады. Екі блоктан тұратын тестілеу 3 сағат 50 минутқа созылады. Сынақ үш негізгі және екі бейіндік пәннен болады. Түлектер тапсыратын ҰБТ сұрақтарында 11 сыныптың 4 тоқсанындағы бағдарлама кірмейді. Осы орайда түлектер мен ата-аналарды мазалайтын бір сұраққа жауап бере кеткім келеді: ҰБТ сұрақтарында 5-11 сыныпқа дейінгі және 11 сыныптың 1 және 2 тоқсанында өткен тақырыптар ғана қамтылады», – деп түсіндірді білім басқармасының басшысы.

Нұр-Сұлтан қаласы Білім басқармасының басшысы балаларды 1 сыныпқа қабылдау және оқушыларды мектептен-мектепке, сыныптан сыныпқа ауысу eGov.kz порталы арқылы жүргізілетінін айтып өтті. Ол үшін электронды үкімет порталына 4 құжат қана жүктеу керек.

«Балаларды 1 сыныпқа қабылдау, мектептен-мектепке, сыныптан сыныпқа ауыстыру қызметі eGov.kz электронды үкіметі порталы арқылы автоматтандырылған. Ата-аналар порталдың білім беру бөлімінде «Орта білім беру» бөлімшесіне кіріп өтініш береді әрі қажетті құжаттарды тіркейді. Құжаттарды тапсыру мерзімі 15 минут. Ата-ананың жеке кабинетіне баланың қабылданғаны немесе қабылданбағаны туралы себептері жазылған хабарлама келеді. Бұл қызметті пайдалану үшін ата-ана тек төрт құжат қана тапсырады. Баланың туу туралы куәлігінің көшірмесін, «Бала денсаулығының паспортының» 026/у-3 формасын, 063у денсаулық жағдайы туралы құжатын және 2 дана 3х4 көлеміндегі фотосурет жүктеу керек. Оқуға өтініш берген кезде мектептің қабылдау комиссиясы басқа қосымша құжаттар талап етпеуі тиіс. Ал ерекше қажеттілігі бар балалар үшін порталға қосымша психологиялық-медициналық-педагогикалық консультация қорытындысының скан көшірмесі заңды өкілдерінің келісімімен электронды түрде ұсынылады. Құжаттарды қабылдау 1 маусымда басталады», – деген Шолпан Қадырова ата-аналардың өтініші бойынша 17 тамыздан бастап жаңа оқу жылына дайындық мақсатында мектептерде ақысыз негізде жазғы мектеп жұмысын өткізу жоспарланып жатқанын айтты.

Ал елорда колледждері мемлекеттік тапсырыспен 3 602 білім алушыны қабылдамақ. Талапкерлер әлеуметтік мәртебесіне сай жатақханадан орын мен тегін тамақтануға мүмкіндік алады.

«Техникалық және кәсіптік білім беру саласында мемлекет жергілікті бюджет есебінен 21 колледжде 3 602 орынға, оның ішінде 9 сынып базасында 2892 орынға, 11 сынып базасында 710 орынға тапсырыс берді. Биылғы жылы мемлекеттік қызметтер реестріне сәйкес колледждерге құжаттар қабылдау автоматтандырылып, eGov.kz электронды үкімет веб-порталы арқылы жүзеге асырылады. Порталда талапкерлер, ата-аналар немесе заңды өкілдері білімі туралы құжаттың электрондық көшірмесін және фотосуреттерін тіркей отырып, электрондық нысанда өтініш бере алады. Ал ауылдық елді мекендерден басқа қажетті медициналық анықтамалар денсаулық сақтау министрлігінің ақпараттық жүйесінен алынатын болады. Сондай-ақ, құжаттарды портал арқылы тапсыру кезінде талапкердің жатақханадан орын алуға және тегін тамақтануға мүмкіндігі бар, себебі талапкердің ЖСН бойынша әлеуметтік мәртебесі анықталады», – деді басқарма басшысы. 

Шолпан Қадырова жаңадан педагог мәртебесін алған мектепке дейінгі, қосымша білім беру мен техникалық және кәсіптік ұйымдардың ұстаздары биыл аттестатцияның жаңа формасы бойынша алғаш рет тестілеуден өтетінін айтты.

«Мектепке дейінгі, қосымша білім беру мен техникалық және кәсіптік ұйымдардың педагогтары тестілеуден өтеді. Сынақ тапсыру үшін педагог электронды түрде тіркеліп, өту күні мен уақытын таңдайды. Тестілеу сәтті аяқталғаннан кейін қызмет нәтижелері кешенді талдамалық жинақтауға беріледі. Е-портфолио бағдарламасы бойынша сарапшылар тобы қашықтықтан басқару режимінде аттестаттау кезеңіндегі педагогтың жұмыс нәтижелерін бағалай алады. Тестілеуге өтініш беру шамамен 23 мамырынан басталады», – деп сөзін түйіндеді елорданың білім беру саласының басшысы.

Еске сала кетсек, аттестация комиссиясының оң қорытындысы шыққаннан кейін педагогтердің жалақысына 30-50% үстемеақы қосылады.

Нұржан Көшкін
 

ҰБТ-ға сырға тағып кіруге тыйым салынуы мүмкін

Министр калькуляторды компьютерге айналдырғандар бар дейді.  

09 Мамыр 2020 11:05 1455

ҰБТ-ға сырға тағып кіруге тыйым салынуы мүмкін

Бірқатар қоғам белсенділері биыл коронавирустың таралуына бола ҰБТ өткізуден бас тартуды, ал түлектерге аттестаттағы баға-балы негізінде университетке түсуіне мүмкіндік беруді ұсынды. БҒМ бұл бастамаға үзілді-кесілді қарсы шықты, қабылдамай тастады.

Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетовтың түсіндіруінше, түлектерге бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік грант таратылады. Тиісінше, болашақ студенттің өзі таңдаған мамандық бойынша білімін жеке, мектептен тәуелсіз бағалау маңызды екен. Оның үстіне әр мектептегі, тіпті бір мектептің әр сыныбындағы бағалау әртүрлі дейді министр: мысалы, мінезі жұмсақ ұстаз қоятын 5 балы талабы жоғары басқа ұстаз қоятын 4-ке ғана теңелуі мүмкін.

Осылайша, меморган ҰБТ өткізуге тынбай ұмтылып келеді. Салдарынан талапкерлердің оны тапсыруға қатысты уайымы қалыңдап барады.

Мысалы, талапкер Нұриддин Шүйішбаев министрге хатында ҰБТ-ға есептегіш құралмен кіруге рұқсат беруді сұрады.

«Жалпы, ҰБТ-да тыйым салынған заттар қатарында калькулятор неге қосылған? Ол смартфон секілді байланыс құралы емес қой. Оның үстіне калькулятор баланың білім деңгейін көрсетпейді. Оған тек қолғабысын тигізеді. Әсіресе, бейіндік пәндері физика-математика болатын мамандықты таңдаған түлектерге ауадай қажет. Физика және математиканың әрқайсысы бойынша 30–35 есептен беріледі. Бұған математикалық сауаттылық есептерін қоссаңыз, оның барлығын шығарып, дұрыс жауабын табуға, сондай-ақ формулаларын түрлендіруге және есептеуге уақыт жеткіліксіз болады», – дейді Нұриддин.

Ол кәмелет жасқа енді ғана жеткен бала жүйкесі шыдас бермей, есептеу кезінде арифметикалық қате жіберуі мүмкін екенін ескеру керек дейді. Әрбір жауапты қатеге қайта тексеріп отыру да уақыт алады.

«Бұған биылғы қаңтарда ҰБТ-ға қатысқан кезде көз жеткіздім. Физика және математикадан 3–4 есепті шығара алмадым. Қолда есептеуіш болғанда бұл іс біраз жеңілдер еді. Оның үстіне ЖОО-да да, жұмысқа орналасқаннан кейін де калькулятор құрылғысын кез-келген адам қолданады. Қазіргі ұшқыр заманда ешқандай адам қағаз бен қаламды ұстап, қолдан есептеп отырмайды. Онда неге калькулятор тыйым салынған заттар тізімінің ішінде?» – дейді ол.  

БҒМ басшысы А.Аймағамбетов ҰБТ өткізудің тәртібі мен ережесі елде өзіне дейін енгізілгенін, Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 2 мамырдағы №204 бұйрығымен бекітілген Ұлттық бірыңғай тестілеуді өткізу қағидаларымен реттелетінін айтады.

«Қағиданың 49-тармағына сәйкес ҰБТ-ны өткізу барысында адамдарды калькулятормен бірге аудиторияға кіргізуге және оны пайдалануға рұқсат етілмейді. Бұл талапқа қазіргі заманауи технологиялық даму заманында кез келген заттың ақпарат тасымалдаушы көзге айнала алатыны себеп болды. Бұл өзгеріс бұған дейін өткізілген ҰБТ-да анықталған тәртіп бұзушылықтардан соң енгізілді», – деді министр.

Қарапайым есептегіш құралды кішкентай дисплейінен қажетті өзге де ақпараттарды көрсете алатын шағын компьютерге айналдырып алған инноваторлар табылыпты. Астарында құпия «қобдишасы» бар ерекше калькуляторды интернетте ұсынушылар болған көрінеді.

Министрлік басшысы болашақта талап ары қарай қатайтылуы мүмкін екенін жоққа шығармады, ол мысалы, ҰБТ-ның шетелдегі нұсқалары саналатын SAT, ACT және басқа да іріктеу емтихандарында өзімен бірге ешқандай зат, соның ішінде алқа және сырға тағып кіруге тыйым салынғанын ескертті.

Таяуда Тengrinews ұйымдастырған онлайн сұхбатта да министр тестілеу мерзімі өзгермейтінін нықтады.

«ҰБТ жыл сайын кесте бойынша маусымның соңы – шілденің басында өтеді. Яғни, оған дайындалып, лайықты өткізуіміз үшін уақыт жеткілікті. Біз маусым айында елдегі коронавирустық пандемияға қатысты ахуал салмақты түрде өзгереді және ҰБТ-ны дәстүрлі форматта, яғни барлық түлектерді жиып өткіземіз деген үміттеміз. Әзірше біздің шешіміміз мынадай: ұлттық бірыңғай тестілеуді биыл өткіземіз. Бұл – бір. Екіншіден, оның форматы өзгермейді. Үшіншіден, оны өткізу мерзімі де өзгеріссіз қалды», – деді Асхат Аймағамбетов.

Бірақ жағдай күрт өзгеріп кетуі мүмкін. Сондықтан Білім және ғылым министрлігі баламалы бірнеше сценарий әзірлеуде. Осы мақсатта бір айдан бері министрлік аясында әдіскерлерден, ай-ти мамандарынан құралған арнайы топ жұмыс жасапты. Топ ҰБТ-ны өткізудің 2 түрлі баламалы нұсқасын (B және C жоспары) түзіп шықты. БҒМ «төтенше» сценарийлердің егжей-тегжейін жария етпеді. Олар елде COVID-19 ушығып, биліктің басқа қылар амалы қалмаса ғана іске қосылмақ.

Ведомство басшысы мектеп бітірушілерге арналған қорытынды аттестация биыл жойылғанын, бұл түлектерге ҰБТ-ға жақсырақ дайындалуға қосымша уақыт беретінін еске салды.

«Биылғы түлектер артықшылыққа ие болып отыр. Біріншіден, олар өз үйлерінде, қолайлы жағдайда ҰБТ-ға дайындалуға мүмкіндік алды. Екіншіден, тестілеуге 4-ші тоқсан тақырыптарына қатысты сұрақтардың 99 пайызы енгізілмейтін болды. Үшіншіден, талапкерлердің дайындалуға уақыты көбірек болады, өйткені оларды қорытынды аттестаттау емтиханынан босаттық», – деді Асхат Аймағамбетов.

Жанат Ардақ

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: