DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 324,92 Brent 36,55
Экология мәселесі қаржы саласына да әсер етуде

Экология мәселесі қаржы саласына да әсер етуде

 «Астана» халықаралық қаржы орталығы жасыл қаржыландыруға басымдық береді.   

10 Қыркүйек 2019 17:58 4473

Экология мәселесі қаржы саласына да әсер етуде

Автор:

Нұржан Көшкін

Қаржы саласында әлемдік экологияны жақсартуға қатысты «Жасыл қаржы» деп аталатын терминнің пайда болғанына көп уақыт өте қойған жоқ. Қаржыландырудың осындай түрі табиғатқа залал келтірмейтін, экологиялық таза өнімдер өндіруге қатысты қолданылады. Ең бастысы, қоршаған ортаға зиян тигізбейтін әрі су, энергия, жылу көздері тәрізді ресурстарды тұтынуды азайту мүмкіндігі бар жобаларды қаржыландыруды көздейді.

Қаржыландыру түрінің жасыл облигациялар, жасыл кредиттер, жасыл банк карталары, жасыл ипотека, жасыл сақтандыру секілді құралдары бар. Осы құралдарды тиімді қолдану және әртүрлі қаржылық механизмдерді талқылау үшін әлемнің көптеген елінен үш жүзден аса қаржыгер, сарапшы, саясаткер, кәсіпкер және мемлекеттік қызметкер елордада «Жасыл өсу» форумында бас қосты.

Жиынға келген меймандардың бірі, Бутан Корольдігінің бұрынғы премьер-министрі Церинг Тобгай барлық елдерді жасыл экономикаға көшуге шақырды.

«Өндірісі дамыған үлкен мемлекет, кіші мемлекет деп бөле-жара қарамай, қазірден бастап барлық ел жасыл экономикаға көшуі керек. Мен климаттың өзгеруі туралы үш ғылыми дәйек келтірдім. Ондай дәлелдер өте көп. Әлемдік ауа температурасы қазірдің өзінде 1 градусқа көтерілді. Бұл бізді қатты алаңдатуда. Теңізге шықпайтын кей елдерде ауа температурасы 1,5 градусқа дейін көтеріліп жатқандығын мамандар айтуда. Ауаның жылынуы қайта қалпына келмеуі мүмкін. Алып мұздықтар еріп, теңіз деңгейі көтерілуде. Гренландиядағы мұздықтардың еруі біз үшін жақсы емес. Менің айтқым келетіні – жер өз орнында қалады, ал адамдар аман қала ма? Барша адамдардың, келешек ұрпақтарымыздың болашағына қамқорлықпен қарауымыз қажет»,­­­- деді Церинг Тобгай.

Айта кету керек, жасыл қаржыландыру «Астана» халықаралық қаржы орталығының (АХҚО) басым бағыттарының бірі. Осы қаржы орталығының жанында «Жасыл қаржы орталығы құрылған».

АХҚО төрағасы Қайрат Келімбетов Қазақстанның жасыл экономикаға көшкенін еске салды.

«Көріп отырғанымыздай, экологиялық мәселелердің шешімі ретінде елімізде өндіріс үдерістері модернизацияға негізделген. Жасыл технологияларды енгізуге, бизнес үдерістерді әзірлеуге барлық жағдай жасалуда. Жаңа жасыл технологияларға өткен кәсіпорындар қолдау көретін болады. Ең жоғары қолжетімді технологияларға өту қомақы инвестиция талап ететіндігін түсінеміз. Жаңа технологияларға өтуді жасыл қаржымен байланыстырамыз. Осы күндері жаңа экологиялық кодекс қабылдаймыз. Биылғы жылдың аяғында құжат Парламантке түседі»,- деп Қайрат Келімбетов еліміздің экология мәселелеріне бей-жай қарамайтындығын жеткізді.

Еске сала кетсек, бүгін АХҚО-дағы Ұлыбританияның бизнес, энергетика және өнеркәсіптік стратегия департаментінің қолдауымен Цинхуа университеті және Халықаралық қаржы корпорациясының (IFC) бірлескен жыл сайынғы екінші «Жасыл өсу» форумы өтуде.

Нұржан Көшкін

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жасыл қаржы нарығы дамиды

Алғашқы жасыл облигациялардың шығуы күтілуде.

11 Қыркүйек 2019 16:36 7280

Жасыл қаржы нарығы дамиды

Қазақстанда экологиялық жағдайды жақсарту үшін көптеген шаралар іске асырылуда. Бүгін елордада экология мәселесіне бей-жай қарамайтын азаматтар мен қаржы саласының мамандары «Жасыл өсу» форумында бас қосуда. Бір қарағанда, өзара жақындығы аз екі саланы түйістірген тақырып – жасыл қаржыландыру.

Жасыл қаржы саласының дамуы бойынша сарапшы, «Астана» халықаралық қаржы орталығының әкімшілігі» АҚ Басқарушы директоры Айдар Қазыбаевтан еліміздегі қаржының осындай ерекше түрінің дамуы жайлы сұраған едік.

- Жасыл қаржы нарығы, жасыл облигациялардың шығарылуы жайлы айтып берсеңіз.

- Экологиялық саясатта бірінші кезекте жасыл қаржыландыру тұрады. Жеткілікті деңгейде қаржыландыру болмаса, ешқандай экологиялық өркендеу де жүзеге аспайды. Әлем елдерінде экологияға қаржылай қолдау көрсетудің жасыл инвестициялар, жасыл қаржыландыру, жасыл сақтандыру сынды көптеген түрі бар. Бұл бағыт біздің елде кенжелеп қалып отыр. Сол себепті «Астана» халықаралық қаржы орталығы (АХҚО) жасыл қаржыландыру үдерісіне қосылды.

Экологиялық жобаларымызға жасыл инвестициялар, жасыл қаржылар жайлы түсіндіріп жазып қойдық. Өйткені еліміздегі компанияларға жасыл облигациялар, банктерді жасылдандыру мәселелерімен жүгінген кезімізде заңнамамызда жасыл қаржыландыру операцияларын орындау ережелерінің болмауы қиындықтар келтіруде. АХҚО өз тарапынан барлық ережелер мен нормаларды қабылдап, АХҚО биржасы арқылы алғашқы жасыл облигацияларды шығаруға алаң дайындады.

Бұл салада үлкен жобалар бар. Дәл қазір жасыл қаржы нарығының мөлшерін нақты бағалау мүмкін болмай тұр. Мысалы, банктер балама энергетикаға қолдау көрсетсе, оны да жасыл қаржығы қосылған үлес ретінде санауға болар еді. Дегенмен де, ол банктер өздерінің «жасылдығын» анықтаудан, арнайы стандарттаудан өтпесе, оларды бұл салаға жатқызуға болмайды. Жасыл қаржыландыру атану үшін арнайы стандарттардан өту керек. Өкінішке қарай, Қазақстанда бұндай стандарттар әлі жоқ. Сол себепті, жасыл жобаларды қаржыландыру жасыл стандарттармен қатар дамуы тиіс.

- Қандай жобаны жасыл жоба деп есептейсіз?

Париж келісіміне сай жақында мынадай өзгерістер орын алғалы отыр: егер экспорттаушының кейсінде жасыл жоба болмаса, сыртқа тауар шығаруына шектеу қойылады. Қазіргі кезде мұнай өндіруші, жер қойнауын пайдаланушы «қоңыр» жобалар экологияны жақсартуға үлес қоспаса, өнімдерін экспортқа шығару қиындайды. Сол себепті көпшілігі жасыл облигациялар шығаруға мүдделі. Бірақ оларға нақты жазылған ережелер, нормалар қажет.

Сәйкес ережелерді АХҚО қабылдағанымен, Экология  министрлігінде, Ұлттық банкте ондай ережелер жоқ. Осы мәселелерді шешуге күш салудамыз. Менің ойымша, үстіміздегі жылдың аяғына дейін, немесе келесі жылдың ортасына қарай АХҚО биржасында алғашқы жасыл облигацияларды шығарамыз деп ойлаймын.

- Жасыл облигация деген не?

Облигация – биржада сатуға болатын құнды қағаз. Сатып алып, қайта сатуға рұқсат етілген. Жаңа инвестор облигация сатып алғысы келсе, құнды қағазды беделді эмитенттің шығарғанына көз жеткізіп, жобаның табыстылығын білгісі келеді. Сондықтан, құнды қағаз шығарушы эмитент өз жобасының жақсы бағалануына мүдделі. Облигацияның кредиттен айырмашылығы – облигация құнды қағаз ретінде қолдан-қолға өте береді, бағасы қымбаттауы мүмкін, сыйақы төленетін купондары болады. Кредит – қаражат шығарады.

Бүгінгі күні дүние жүзінің көптеген елдерінде жасыл қаржыландыру нарығы мемлекет тарапынан қолдау табуда. Осы ретте біз Ресей тәжірибесін негізге алуымыз мүмкін.

- Сұхбатыңызға рақмет!

Нұржан Көшкін

Қазақстанның ұлттық есебі Нью-Йоркте тыңдалады

Елімізде жасыл облигация нарығын қалыптастыру үшін шағын және орта бизнеске қолайлы жағдай жасалып жатыр. 

01 Сәуір 2019 15:53 2069

Қазақстанның ұлттық есебі Нью-Йоркте тыңдалады

«Қазақстан жасыл экономика үшін институционалдық база қалыптастырды. Алда бізді ауқымды жобалар күтіп тұр. Биыл алғаш рет Нью-Йорк қаласында БҰҰ-ның даму жөніндегі бағдарламасы аясында экологияның өзекті мәселелеріне қатысты ерікті түрде ұлттық есеп береміз», – деді «Астана» халықаралық қаржы орталығында (АХҚО) өткен халықаралық семинарда ұлттық экономика вице-министрі Мәдина Жүнісбекова.

Оның сөзінше, Қазақстанның 2025 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспарында жасыл экономикаға ерекше басымдық берілген.

«Біздің ел алдағы уақытта баламалы қуат көздерінің  үлесін 50%-ға жеткізіп, энергия шығынын 50%-ға қысқартуды, осы арқылы жасыл сектордағы жұмыс орындарының санын 500 мыңға жеткізуді көздеп отыр», – деді министрдің орынбасары.

Қазақстанға жасыл энергия, жасыл технология, жасыл облигация, жасыл қаржы деген түсініктер мен ұғымдарды енгізуде АХҚО ауқымды жұмыс атқарып жатыр. Бұл туралы АХҚО басқарушы директоры Айдар Қазыбаев баяндады.

«АХҚО жасыл экономика мен жасыл қаржыландыруға серпін беру мақсатында Қазақстандағы жасыл қаржы жүйесінің 2025 жылға дейінгі тұжырымдамасын әзірледі. Қазір AIX биржаcы арқылы жасыл облигацияларды қолданысқа енгізу үшін мемлекеттік органдармен бірлескен жобаларды жүзеге асырып жатыр. Экологиялық жобаларды қолдай отырып, біз жасыл облигация, жасыл несие, жасыл сақтандыру сияқты қаржыландыру құралдарын дамытамыз. Елімізде жасыл облигация нарығын қалыптастыру үшін шағын және орта бизнеске, өндіріс орындары мен кәсіпорындарға және қаржы институттарына қолайлы жағдай жасаймыз», – деді басқарушы директор.

Семинарда Қытайдың жасыл қаржы жүйесін әзірлеуші, Қытай халық банкінің арнайы кеңесшісі, Қытайдың жасыл қаржы жөніндегі комитетінің төрағасы Д-р Ма Цзюнь пікір білдірді.

«Қазақстанда жасыл қаржының тиімді нарығын құру үшін қауіпсіз экожүйе қалыптастыру керек. Жасыл қаржының басқа қаржыдан ең басты айырмашылығы ол экологиялық жобаларға, қор­шаған ортаны қорғауға жұмса­лады», – деді шетел азаматы.

Қанат Махамбет

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: