/img/Group 538png
/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 384,89 Brent 36,55
Ипотекалық бағдарламаның қайсы тиімді?

Ипотекалық бағдарламаның қайсы тиімді?

Тұрғын үй нарығы прогрестен, регрестен және стагнациядан өтті.  

12:40 22 Қараша 2019 10169

Ипотекалық бағдарламаның қайсы тиімді?

Автор:

Абылай Бейбарыс

Статистика комитетінің мәліметінше, биыл шілде айында ел аумағында 32 465 пәтер сатылған. Соңғы бес жылда мұндай көрсеткіш болмаған.

Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырсақ, көрсеткіш 41%-ға, ал 2016 жылдың дәл осы уақытымен қатар қойсақ, 100%-ға жақсарған.

Мамандардың мәлімдеуінше, еліміздің тұрғын үй нарығы прогрестен, регрестен және стагнациядан өткен. Яғни дамыған, баяулаған және тоқыраған.

2014-2015 жылдары құрылыс қарқыны бәсеңдеді. Алаяқ компаниялар көбейді. Үлескерлер мәселесі ушықты. Ал 2016 жылы тұрғын үй нарығындағы жағдай дұрысталып, тамырына қан жүгірді. Себебі мемлекет құрылыс компаниялары мен мердігерлерді тезге салды.

«Баспана» ипотекалық ұйымы» АҚ төрағасының орынбасары Талғат Байдосовтың баяндауынша, қазір мемлекет тұрғын үй нарығының көрігін қыздыру және баспанаға қолжетімділікті арттыру үшін ел азаматтарына қолайлы жағдай жасады. Бұған қолданыстағы «7-20-25», «Баспана Хит», «Орда», «Бақытты отбасы» мемлекеттік тұрғын үй бағдарламалары негіз болып отыр.

«2018 жылға дейін екінші деңгейлі банктердің тұрғын үй сатып алуға  беретін несиесінің пайыздық мөлшерлемесі жоғары болды. Ал пайыздық мөлшерлемесі жеңілдетілген ипотекалық бағдарламалар қарапайым халыққа баспаналы болу мүмкіндігін сыйлады. Бұған қыркүйек айында банктердің құны 72,3 млрд теңгені құрайтын ипотеканы мақұлдағаны дәлел», – деді  Талғат Байдосов.

Оның сөзінше, мемлекеттік ипотекалық бағдарламалар экономиканың тұтас секторларына жан бітірді. Мысалы, Қазақстан бойынша  эконом санаттағы үйлерге сұраныс артты. Құрылыстың қарқын алуына байланысты құрылысшылар үшін жаңа жұмыс орындары пайда болды. Құрылыс саласында қызмет көрсететін компаниялардың тапсырысы көбейді. 

Бұл пікірмен Colliers International Kazakhstan компаниясының басқарушы серіктесі Баян Қуатова толық келіспейді.

«Мемлекет халықтың несие алуына ықпал етуге өзі кіріскен кезде тәуекел мен жауапкершілік бар екенін ұмытпауға тиіс. Себебі «қарыз күліп келіп, жылап қайтады». Шектен тыс несиелендіру ақшаның құнсыздануына әкеледі және халықтың шынайы табысын азайтады. Шынайы табысы азайған адамның несиеге алған ақшасының жүктемесі артады. Салдарынан ел азаматтарының төлем қабілеті әлсірейді», – дейді Баян Қуатова.

Пікір білдірушінің айтуынша, еліміздегі тұрғын үй бағасы инфляцияны басып озған.

«Сұраныс пайда бола салысымен бастапқы нарықтағы тұрғын үйдің бағасы шарықтап кетті. Бір рет өскен бағаның түспейтіні белгілі. Адамдар бағасы арзан ғой деп, қайталама нарықтан үй алуға да оқталады. Бірақ  «7-20-25» бағдарламасы қайталама нарықтағы тұрғын үйлерді қарастырмайды. Қайталама нарықтан үй алу үшін «Баспана Хит» бағдарламасына жүгінуге болады. Бірақ оның пайыздық мөлшерлемесі жоғары», – деді Баян Қуатова.

Айта кетейік, «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» ипотеканы төмен пайыздық мөлшерлемемен ұсынады. Бірақ кемінде 3 жыл банктің есепшотында ақша жинауға міндеттейді. Алғыңыз келген үйдің 50%-ын жинаған жағдайда 5, 4, тіпті 3,5 %-бен қарыз береді. Алайда пайыздық мөлшерлеме банк берген 50%-ға ғана емес, салымшы жинаған қаржыға, яғни есепшоттағы 50%-ға қосылып, 100%-ға есептеледі.

Абылай Бейбарыс

Ипотекалық қарызды 3 ай төлемеуге рұқсат берілді

Қасым-Жомарт Тоқаев халықтың өтінішін орындады. 

24 Наурыз 2020 09:52 10922

Ипотекалық қарызды 3 ай төлемеуге рұқсат берілді

«Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі», «Қазақстан ипотекалық компаниясы» және «Бәйтерек девелопмент» АҚ арқылы несие рәсімдеп, баспана алған жеке, заңды тұлғалар 3 ай ипотекалық қарыздарын қайтарудан босатылады. Бұл туралы «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингінің» баспасөз қызметі хабарлады.

«Мемлекет басшысының 23 наурыз күні төтенше жағдай жөніндегі мемлекеттік комиссияның отырысында берген тапсырмасына сәйкес, уақытша қаржылық қиындыққа тап болған жеке және заңды тұлғалар үшін холдингтің тұрғын үй блогының еншілес ұйымдары барлық төлемдер бойынша, негізгі қарыз бен сыйақы сомасын қоса алғанда, тұрғын үй және тұрғын үйге жатпайтын жылжымайтын мүлік объектілерін сатып алу құқығымен жалдау, сатып алу, сату мәмілелері бойынша, айыппұл мен өсімақы есептемей, алдағы 3 айда (сәуір-мамыр-маусым) төлемдерді кейінге қалдыру туралы шешім қабылдады», – деп хабарланды рәсми мәлімдемеде.

Белгілі болғандай, борышкерлер мемлекеттік операторларға жеке кабинет, telegram-бот сондай-ақ ресми сайт арқылы қашықтықтан хабарласып, өтініш беруі керек. Әр өтініш жеке тәртіппен қаралады.

«Барлық сұрақтар бойынша call-орталықтар арқылы «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкіне»: 300, «Қазақстан ипотекалық компаниясына»: +7 800 080 44 48 «Бәйтерек девелопмент» АҚ-ға: +7 7172 79 65 60, +7 800 080 01 01 телефон нөмірлері бойынша хабарласуға болады», – деп жазды «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингінің» баспасөз қызметі.

Естеріңізге салайық, Ақордада өткен төтенше жағдай жөніндегі мемлекеттік комиссияның отырысында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев халықтың барлық займдары бойынша негізгі қарыз сомасын төлеуді тоқтатуды тапсырды.

«Біріншіден, төтенше жағдай кезеңінде бұған дейін қабылданған айыппұлдар мен өсімпұлдарды есептеуге тыйым салумен қатар халықтың барлық займдары бойынша негізгі қарыз бен сыйақы сомасын төлеуін тоқтата тұру қажет. Банктерден толық түсіністік пен азаматтық ынтымақтастық күтемін», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысының мәлімдеуінше, ел азаматтары қаржылық қиындықтан құтылу үшін ломбардтарға, онлайн кредиторларға, микроқаржылық ұйымдарға жүгінетін болған.

«Азаматтарды алдауға жол беруге болмайды. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне, бас прокуратураға, ақпарат және қоғамдық даму министрлігіне заңнаманың сақталуын тексеру бойынша ауқымды акция жүргізуге және заң бұзушыларды жария түрде жазалап, мұны БАҚ пен әлеуметтік желілерде барынша көрсетуді тапсырамын. Бұл қазақстандықтар қиын-қыстау жағдайда өздерінің құқықтарын мемлекет қатаң қорғайтындығын білу үшін қажет», – деді Президент.

Абылай Бейбарыс

Ипотекалық несиенің салықтық шегеріміне шектеу қойылады

118 айлық есептік көрсеткіштен аспайтын сыйақыдан ғана салық шегерімі жасалады.  

30 Қаңтар 2020 19:15 6671

Ипотекалық несиенің салықтық шегеріміне шектеу қойылады

Былтыр мемлекеттік кірістер комитеті 2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап жеке тұлғалардың екінші деңгейлі банктерден немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын қаржы ұйымдарынан алған ипотекалық несиесінің ай сайынғы төлемінің сыйақысынан салық шегерімі жасалатынын жариялады. Биыл бұл операцияның 2021 жылдың 1 қаңтарына ауыстырылғаны және салық шегеріміне шектеу қойылатыны белгілі болды.

Бұқара білетіндей, бүгінгі таңда «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ-дан

алынған ипотекалық несиенің ғана сыйақысы шегеріледі. Салық шегеріміне қол жеткізу үшін жұмыс орнының есеп бөліміне 3 құжат өткізу қажет. Бірінші, «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкімен» жасалған ипотекалық тұрғын үй қарызы туралы шарт, екінші, сыйақы көрсетілген ипотекалық тұрғын үй қарызын өтеу кестесі, үшінші, қарыз бойынша сыйақының төленгенін растайтын түбіртек.

2021 жылдың 1 қаңтарынан бастап ел аумағында қаржылық қызмет көрсететін барлық банктер ипотекалық несиенің ай сайынғы төлемінің сыйақысын қайтаруға міндетті болады. Алайда олар ипотекалық несиенің 118 айлық есептік көрсеткішінің сыйақысынан аспайтын мөлшердегі қаражатқа ғана салық шегерімін жасайды. Әзірше 2021 жылы бір айлық есептік көрсеткіш қанша болатыны белгісіз. Сондықтан нақты қанша теңгеден салық шегерімі жасалатын тап басып айту қиын. Бір анығы екінші деңгейлі банктер 2021 жылы бір айлық есептік көрсеткішті 118 айлық есептік көрсеткішке көбейткенде шыққан ақшаға ғана салық шегерімін жасайды.

Бұл жерде мәселе салық шегеріміне қойылған шектеуден туып отыр. 118 айлық есептік көрсеткіш қалай, неге, не үшін белгіленді? Бұл бастама салық кодексіне қандай мақсатпен енгізілді?

«Бірінші несие бюросы» ЖШС мәліметінше, 2019 жылдың басында елде 247,7 мың ипотекалық келісімшарт болған. Мұндай несиелердің портфелі 1,4 трлн теңгені құраған. Есептеулер ипотекалық несиенің орташа мөлшері 5,25 млн теңгеден 5,65 млн теңгеге дейін құбылатынын және ретроспективті талдау барысында төмендеу үрдісі бар екенін көрсеткен. Яғни тұрғын үй заемының орташа мөлшері жылдан жылға тұрақты түрде төмендеп келеді.

Ипотекалық несиелердің мөлшері эволюциялық жолмен азайып жатыр, оған сырттан ықпал етіп, қандай да бір шектеу қоюдың қажеті жоқ.

Абылай Бейбарыс