/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 28 833,19 Hang Seng 27 163,86
KASE 2 299,22 РТС 1 571,49
FTSE 100 7 481,24 Бидай 562,60
Ипотекалық бағдарламаның қайсы тиімді?

Ипотекалық бағдарламаның қайсы тиімді?

Тұрғын үй нарығы прогрестен, регрестен және стагнациядан өтті.  

22 Қараша 2019 12:40 4125

Ипотекалық бағдарламаның қайсы тиімді?

Статистика комитетінің мәліметінше, биыл шілде айында ел аумағында 32 465 пәтер сатылған. Соңғы бес жылда мұндай көрсеткіш болмаған.

Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырсақ, көрсеткіш 41%-ға, ал 2016 жылдың дәл осы уақытымен қатар қойсақ, 100%-ға жақсарған.

Мамандардың мәлімдеуінше, еліміздің тұрғын үй нарығы прогрестен, регрестен және стагнациядан өткен. Яғни дамыған, баяулаған және тоқыраған.

2014-2015 жылдары құрылыс қарқыны бәсеңдеді. Алаяқ компаниялар көбейді. Үлескерлер мәселесі ушықты. Ал 2016 жылы тұрғын үй нарығындағы жағдай дұрысталып, тамырына қан жүгірді. Себебі мемлекет құрылыс компаниялары мен мердігерлерді тезге салды.

«Баспана» ипотекалық ұйымы» АҚ төрағасының орынбасары Талғат Байдосовтың баяндауынша, қазір мемлекет тұрғын үй нарығының көрігін қыздыру және баспанаға қолжетімділікті арттыру үшін ел азаматтарына қолайлы жағдай жасады. Бұған қолданыстағы «7-20-25», «Баспана Хит», «Орда», «Бақытты отбасы» мемлекеттік тұрғын үй бағдарламалары негіз болып отыр.

«2018 жылға дейін екінші деңгейлі банктердің тұрғын үй сатып алуға  беретін несиесінің пайыздық мөлшерлемесі жоғары болды. Ал пайыздық мөлшерлемесі жеңілдетілген ипотекалық бағдарламалар қарапайым халыққа баспаналы болу мүмкіндігін сыйлады. Бұған қыркүйек айында банктердің құны 72,3 млрд теңгені құрайтын ипотеканы мақұлдағаны дәлел», – деді  Талғат Байдосов.

Оның сөзінше, мемлекеттік ипотекалық бағдарламалар экономиканың тұтас секторларына жан бітірді. Мысалы, Қазақстан бойынша  эконом санаттағы үйлерге сұраныс артты. Құрылыстың қарқын алуына байланысты құрылысшылар үшін жаңа жұмыс орындары пайда болды. Құрылыс саласында қызмет көрсететін компаниялардың тапсырысы көбейді. 

Бұл пікірмен Colliers International Kazakhstan компаниясының басқарушы серіктесі Баян Қуатова толық келіспейді.

«Мемлекет халықтың несие алуына ықпал етуге өзі кіріскен кезде тәуекел мен жауапкершілік бар екенін ұмытпауға тиіс. Себебі «қарыз күліп келіп, жылап қайтады». Шектен тыс несиелендіру ақшаның құнсыздануына әкеледі және халықтың шынайы табысын азайтады. Шынайы табысы азайған адамның несиеге алған ақшасының жүктемесі артады. Салдарынан ел азаматтарының төлем қабілеті әлсірейді», – дейді Баян Қуатова.

Пікір білдірушінің айтуынша, еліміздегі тұрғын үй бағасы инфляцияны басып озған.

«Сұраныс пайда бола салысымен бастапқы нарықтағы тұрғын үйдің бағасы шарықтап кетті. Бір рет өскен бағаның түспейтіні белгілі. Адамдар бағасы арзан ғой деп, қайталама нарықтан үй алуға да оқталады. Бірақ  «7-20-25» бағдарламасы қайталама нарықтағы тұрғын үйлерді қарастырмайды. Қайталама нарықтан үй алу үшін «Баспана Хит» бағдарламасына жүгінуге болады. Бірақ оның пайыздық мөлшерлемесі жоғары», – деді Баян Қуатова.

Айта кетейік, «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» ипотеканы төмен пайыздық мөлшерлемемен ұсынады. Бірақ кемінде 3 жыл банктің есепшотында ақша жинауға міндеттейді. Алғыңыз келген үйдің 50%-ын жинаған жағдайда 5, 4, тіпті 3,5 %-бен қарыз береді. Алайда пайыздық мөлшерлеме банк берген 50%-ға ғана емес, салымшы жинаған қаржыға, яғни есепшоттағы 50%-ға қосылып, 100%-ға есептеледі.

Абылай Бейбарыс

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

40 мың ипотекалық қарыз қайта қаржыландырылады

Борышкерлерге банктің меншігіне өткен тұрғын үйді қайтарып алу құқығы берілді. 

28 Қаңтар 2020 12:22 1031

40 мың ипотекалық қарыз қайта қаржыландырылады

Осыдан 5 жыл бұрын елімізде проблемалық ипотекалық қарызды қайта қаржыландыру бағдарламасы қолға алынды. Ол баспаналы болу үшін несие рәсімдегеннен кейін қарызын қайтара алмай қиналған азаматтарды қолдауды көздеді.

25 мың қарыз алушыны қамтуға тиіс болған бағдарламаға 130 млрд теңге бөлінді. Нәтижесінде 2015 жылдың сәуірі мен 2017 жылдың қарашасы аралығында 2004-2009 жылдары ипотекалық несие рәсімдеген 23 028 борышкердің қарызы қайта қаржыландырылды.

2017 жылы Ұлттық банк бағдарлама жалғаса беретінін мәлімдеп, 2026 жылға дейін 40 мың проблемалық ипотекалық қарыз қайта қаржыландырылатынын жариялады. Ал 2018 жылы шілдеде проблемалық ипотекалық қарызды қайта қаржыландыру бағдарламасы бірқатар түзетулермен толықты. Нәтижесінде  жалақысын теңгемен алатын азаматтарға шетел валютасымен ипотекалық қарыз беруге тыйым салынды. Бұған қоса төлеу мерзімі 180 күннен асып кеткен ипотекалық қарыз иесінен тұрақсыздық айыбы талап етілмейтін болды. Сонымен қатар борышты борышкердің өзге мүлкінен өндіріп алуға шектеу қойылып, банктерге шартта көрсетілген дүниені ғана алу құқығы берілді. Бұдан бөлек жеке тұлғаның шотында тұрған немесе шотына түсетін соманың 50%-дан астам бөлігін өндіріп алуға тосқауыл қойылды.

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі төрағасының орынбасары Нұрлан Әбдірахмановтың мәлімдеуінше, қарызды шетел валютасымен алған борышкерлер қайта қаржыландыру бойынша екінші деңгейлі банктерге 9 мыңнан аса өтінім қалдырған. Қорытындысында 8 840 азаматтың 78,7 млрд теңге ипотекалық қарызы қайта қаржыландырылған.

Күні бүгінге дейін үздіксіз жалғасып келе жатқан бағдарламаға биыл 1 қаңтарда тағы өзгеріс енгізілді. Бұл туралы қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі төрағасының орынбасары Нұрлан Әбдірахманов: «Қарыз алушыға бұған дейін өзіне тиесілі болған, кейін банктің балансына өткен тұрғын үйді кері қайтарып алу құқығы берілді. Борышкер қарызын қайтарғанша сатып алу құқығымен банк балансындағы тұрғын үйді жалға ала алады, – деді.

Оның сөзінше, осы уақытқа дейін 28 мың қарыз алушыға көмек көрсетіліп, 171,4 млрд теңге проблемалық қарыз қайта қаржыландырылған.

«2026 жылға дейін 40 мың проблемалық ипотекалық қарызды қайта қаржыландыру жоспарланған. Межелі мерзімге дейін жоспар толық орындалады», – деді Нұрлан Әбдірахманов.

Айта кетейік, проблемалық ипотекалық қарызды қайта қаржыландыру бағдарламасы арқылы ипотекалық қарыз алушыларға көмек көрсету мерзімі 2021 жылдың 1 шілдесіне дейін белгіленген. Қарызын қайта қаржыландырғысы келетін азаматтар көрсетілген уақытқа дейін екінші деңгейлі банктерге өтініш беріп үлгеруге тиіс.

Абылай Бейбарыс

Ипотека нарығы тұрғын үй нарығын теңселтіп тұр

Аймақтарда шаршы метрлердің бағасы шарықтап кетті. 

29 Қараша 2019 10:15 2953

Ипотека нарығы тұрғын үй нарығын теңселтіп тұр

Ұлттық банктің дерегінше, соңғы 9 айда екінші деңгейлі банктер Нұр-Сұлтан қаласының тұрғындарына  - 172,1 млрд, алматылықтарға  –133,4 млрд және  шығысқазақстандықтарға – 31,4 млрд теңге ипотекалық қарыз берген.

Бұл – аты аталған қалалардағы азаматтар тұрғын үй нарығының көрігін қыздырды деген сөз.

Қызылордалықтар мен ақмолалықтар үй сатып алу көрсеткіші бойынша төртінші және бесінші орынды өзара бөліскен. Қызылорда қаласының тұрғындары банк берген 7,1 млрд, ал Ақмола облысының тұрғындары 12,6 млрд теңгені үй сатып алуға жұмсаған.

Қаржы реттеушісінің мәліметінше, жыл басынан бері жеке тұлғалардың ипотекалық несие рәсімдеу көрсеткіші 1,3 трлн теңгеден 1,7 трлн теңгеге артқан.

Халықтың ипотекаға жаппай бет бұруына түрлі мемлекеттік бағдарламалар ықпал еткен.

«7-20-25» бағдарламасы бойынша 12 442 өтінім мақұлданып, 142,7 млрд теңге қарыз берілді. «Баспана Хит» бағдарламасы аясында 192 млрд теңге ипотекалық несие рәсімделді», – деген ақпарат таратты ұлттық банк.

Айта кетейік, «7-20-25» бағдарламасын тиімді пайдаланғандардың көшін Ақтөбе облысының тұрғындары бастап тұр. Олар аталмыш бағдарлама аясында екінші деңгейлі банктерден 6,1 млрд теңге ипотекалық қарыз алған.

Ипотекалық несие қолжетімді болған сайын пәтер бағасы шарықтап бара жатқан көрінеді. Жылжымайтын мүлік агенттігі өкілдерінің айтуынша, өткен айда Петропавл, Өскемен, Талдықорған, Шымкент, Тараз қалаларында тұрғын үй бағасы айтарлықтай қымбаттаған.

Қымбатшылық ең әуелі Тараз қаласын қысқан. Мұнда пәтер бағасы 3,3%-ға қымбаттап, бір шаршы метрдің бағасы 167,4 мың теңгеге жеткен.  Талдықорғанда 2,5% өсім тіркеліп, бір шаршы метр 198,3 мың теңгеден сатылған. Баға Петропавлда  –1,9%-ға, Өскеменде –1, 7%-ға, Шымкентте – 0,5%-ға өскен.

Мамандардың мәлімдеуінше, тұрғын үй бағасы ешқашан тұрақты болмайды. Ол сыртқы факторларға байланысты құбылып тұрады.

Абылай Бейбарыс

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: