/img/1920х100.png
/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 379,41 Brent 36,55
Қолданысқа «Ерікті киберсақтандыру» қызметі енгізіледі

Қолданысқа «Ерікті киберсақтандыру» қызметі енгізіледі

Smart Data Ukimet жобасы тиімді шешім қабылдауға мүмкіндік береді. 

13:40 18 Наурыз 2020 6016

Қолданысқа «Ерікті киберсақтандыру» қызметі енгізіледі

Автор:

Қанат Махамбет

Мәжілістің жалпы отырысында Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне цифрлық технологияларды реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы заң жобасы бірінші оқылымда мақұлданды.

«Цифрлы  Қазақстан» бағдарламасы елімізді цифрландырудың драйверіне айналды. Заң жобасы цифрландыру процесін одан әрі жылдамдатуға серпін береді. Құжат цифрлық технологияларды дамытуға, сондай-ақ оларды қолданумен байланысты қатынастарды реттеуге бағытталған», – деді цифрлық даму, инновациялар жəне аэроғарыш өнеркəсібі министрі Аcқар Жұмағалиев.

Министр Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың құжат айналымын электрондық форматқа көшіру туралы тапсырмасына сәйкес қолданысқа цифрлық құжаттар сервисі енгізілетінін айтты. 

«Бұл сервис «Мобильді үкімет» қосымшасында көрсетіледі. Яғни азаматтарға қағаз түріндегі құжатты ұсынбай-ақ қызмет алуға мүмкіндік беріледі. Осыған байланысты, цифрлық құжаттар сервисін заңнамалық түрде айқындау ұсынылады», – деді Аcқар Жұмағалиев.

Оның айтуынша, цифрландыру нәтижесінде талдауды қажет ететін дерек қоры қалыптасты. Осыған байланысты, заң жобасында «Үлкен деректерді» талдау тетігін реттеу ұсынылды. Осы тетікті енгізу Smart Data Ukimet жобасы негізінде экономикалық көрсеткіштерді талдау арқылы Үкіметке тиімді  шешім қабылдауға мүмкіндік береді.

«2018-2019 жылдары Smart Data Ukimet жобасы аясында қаржы, білім беру, әлеуметтік және денсаулық сақтау салаларында 187 млрд теңге шамасында экономикалық оң әсер болды. Атап айтсам, қаржы саласында қосымша түсімдер, денсаулық сақтауда дәрілік заттарды оңтайлы бөлу жүзеге асты.  Осындай нақты мысалдар білім беру, әлеуметтік салаларда да көрініс тапты.   Бұл жұмыс басқа мемлекеттік органдар арасында да жалғастырылады», – деді Аcқар Жұмағалиев.

Министрдің сөзінше, цифрлық технологияларды енгізу - азаматтардың дербес деректерін қорғауды талап етеді. Осы орайда дербес деректерді қорғау саласындағы уәкілетті орган анықтау ұсынылады. 

«Деректерді қорғау сервисін енгізу қажет деп санаймыз. Сервис азаматтарды оның деректерімен жасалатын іс-әрекеттер туралы хабардар етуге мүмкіндік береді. Бұдан бөлек осы саладағы жаңа сақтандыру түрі ретінде «Ерікті киберсақтандыру» қызметі енгізіледі. Себебі азаматтардың дербес деректерін қорғау - мемлекеттің парызы», – деді Асқар Жұмағалиев.

Қанат Махамбет
 

Интернет-алаяқтарға алданбас үшін не істеу керек

Банк қызметкерлері банк картасының деректері мен SMS-кодты айтуды  талап етпейді.

12 Маусым 2019 10:06 2225

Интернет-алаяқтарға алданбас үшін не істеу керек

Соңғы уақытта Ұлттық банкке интернет-алаяқтарға шағымданып келушілердің қатары көбейіп кетті. Олардың басым бөлігі банк карталары мен шоттарындағы ақшаларынан айырылып қалғандарын айтты.

Сақтық шараларын күшейту және интернет-алаяқтарға жем болудың алдын алу үшін inbusiness.kz/kz сатушы мен сатып алушының қаржылық операциясы бақыланбайтын интернет-алаңдардағы қарым-қатынасқа қатысты төмендегідей кеңес береді.

Біріншіден, телефоныңызға бейтаныс біреу хабарласып, қандай да бір қаржылық операцияларды орындау туралы өтініш білдірсе, тұтқаны тастай салыңыз да, мәселенің мән-жайын өзіңіз қызметін тұтынып жүрген банктен біліңіз. Екіншіден, танымайтын адамдарға өзіңізге қатысты жеке мәліметтер мен құжаттарыңыздың көшірмесін жолдамаңыз. Үшіншіден, әлеуметтік желілерге төлем карталарыңыздың реквизиттерін: 16 сандық номерді, қолданылу мерзімін, қолданушының атын, CVV/CVC-кодты (картаның сыртындағы 3 сандық номер) жарияламаңыз. Төртіншіден, қаржылық операцияларға авторизация жасау үшін келген SMS-кодты ешкімге, ешқашан жібермеңіз. Бесіншіден, үшінші тұлғаларға банк картаңызды, оның ішінде туыстарыңызға, дәмханалар мен мейрамханалардағы даяшыларға ұсынбаңыз. Алтыншыдан, картаңызды жоғалтсаңыз, бірден банктің тікелей желісіне хабарласып, картаңызды бұғаттаңыз немесе қаржылық операцияларды орындауға шектеу қойыңыз.

Біліп жүріңіз, банк қызметкерлері ешқашан клиентке хабарласып, банк картасының деректері мен SMS-кодты талап етпейді. Бұған қатысты кез келген өтініш банк менеджеріне клиент тарапынан жасалады. Егер сіз банк картасымен интернет арқылы сауда жасайтын болсаңыз, күмәнді пошта ашпаңыз және белгісіз сілтемелерге жүгінбеңіз. Өйткені мұнда сіздің компьютеріңіздегі деректерді интернет-алаяқтарға қашықтықтан алып беретін вирустар болуы мүмкін.

 

Мобильді банкинг қызметін қосып алыңыз. Бұл қызметке ай сайын болмашы төлем төлейсіз, есесіне шотыңыз бен карточкаңызға қатысты барлық транзакцияларды сәт сайын біліп, бақылап отырасыз.

Жоғарыда сөз болған қарапайым ережелерді ұстанатын болсаңыз, интернет-алаяқтардың қақпанына түспейсіз.

Айтпақшы интернет-алаяқтар көбінесе егде адамдарды алдайды. Сондықтан үйіңіздегі қарияларды алаяқтықтың осы түрінен құлақдар қылып қойыңыз.

Біле жүріңіз, интернет-алаяқтықпен айналысқан адамдар қылмыстық жауапкершілікке тартылады. Олардың кінәсі дәлелденсе, 4 мың айлық есептiк көрсеткiш мөлшерінде айыппұл төлейді. Аса ірі көлемде алаяқтық жасаса, мүлкi тәркiленiп, 5 жылдан 10 жылға дейін дейiн бас бостандығын айырылады.

Қанат Махамбет

Киберқауіпсіздікке қарсы орталық құрылады

Чат-бот 299 сұраққа виртуалды жауап береді.

18 Ақпан 2019 15:03 7919

Киберқауіпсіздікке қарсы орталық құрылады

Соңғы 10 жылда egov.kz порталын пайдаланушылар саны 800 есе өсіп, 8,6 млн адамнан асты.

Ұлттық ақпараттық технологиялар АҚ басқарма төрағасы Әсет Тұрысовтың сөзінше, былтыр egov.kz порталы арқылы көрсетілетін 235 түрлі мемлекеттік қызметке 27,5 млн рет жүгінді. Ал телеграмм-бот арқылы көрсетілетін 24 электронды қызметке қатысты 141 мың адамнан 160 мың сұрау келіп түсті.

«2018 жылдың қорытындысы бойынша, telegram мессенджерінде мекенжай анықтамасы 60 мың, азаматтардың саотталғаны немесе сотталмағаны туралы анықтама 20 мың рет сұралды», – деді Әсет Тұрысов.

Басқарма төрағасының баяндауынша, egov.kz порталының 5 қызметі «Касса 24» терминалдарына ілікі жоба ретінде пайдалануға берілген.

«Цифрлы Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы аясында қолданысқа виртуалды кеңес беру бағдарламасы, яғни чат-бот енгізіледі. Қазіргі уақытта чат-бот 1414.kz форумында, egov.kz порталында, telegram, facebook мессенджерінде іске қосылапды. Виртуалды кеңес беру бағдарламасы 33 мемлекеттік қызмет бойынша 299 сұраққа жауап бере алады», – деді Әсет Тұрысов.

Басқарма төрағасының сөзінше, «Мgov» қосымшасы ақпараттық қауіпсіздік сәйкестігі бойынша аттестациядан сәтті өткен. Қазір ол қосымша арқылы 90-ға жуық, ал @EgovKzBot телеграмы арқылы 24 түрлі мемлекеттік қызмет ұсынып отыр.

«2018 жылы «Мgov» қосымшасы 1,3 млн рет жүктелді. Ал қосымша арқылы көрсетілген қызмет түрі 3,6 миллионға жетті», – деді Әсет Тұрысов.

Ұлттық ақпараттық технологиялар АҚ биыл Ұлттық қауіпсіздік комитеті ақпараттық қауіпсіздікті үйлестіру орталығымен бірлесіп, киберқауіпсіздікті күшейтуге күш жұмсайды екен. Мақсатқа жету үшін Security Operation Center (SOC) құрылатын көрінеді.

«Былтыр қауіпсіздік жүйесіне жасалған 142 930 274 шабуыл бұғатталды. SOC орталығы ақпараттық қауіпсіздікке тұрақты мониторинг жүргізіп, түрлі шабуылдардың алдын алуда маңызды рөл атқарады», – деп қорытты сөзін Ұлттық ақпараттық технологиялар АҚ басқарма төрағасы.

Қанат Махамбет

Ұқсас материалдар