/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 376,04 Brent 36,55
Кредиті кешірілгендер «қара тізімге» алына ма?

Кредиті кешірілгендер «қара тізімге» алына ма?

Ұлттық банк өкілі түсініктеме берді.

14:49 09 Қыркүйек 2019 14302

Кредиті кешірілгендер «қара тізімге» алына ма?

Автор:

Абылай Бейбарыс

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың қазақстандықтардың борыш жүктемесін жеңілдету туралы жарлығы орындалып, ел мәре-сәре болып жатқан тұста «Кредиті кешірілгендер «қара тізімге» енеді, оларға бұдан былай ешқашан кредит алуға рұқсат берілмейді» деген қауесет тарады. Сол-ақ екен ел дүрлігіп: «Үкімет бізді алдады, құқығымызды шектеді, бұлай жасайтын болса кредитімізді несіне кешірді» деп даурықты. Жалған ақпарат қоғамда әлеуметтік шиеленіс туғызбау үшін Ұлттық банк төрағасының орынбасары Олег Смоляков түсініктеме беріп, халықты сабырға шақырды.

«Кепілсіз тұтынушылық кредитінің бір бөлігі кешірілген азаматтар «қара тізімге» алынбайды. Кешіру акциясы уақытпен шектелмеген. Бұл – мемлекеттік тұрғыда қабылданған бір реттік акция. Оның ешқандай негативті факторы жоқ. Сәйкесінше несиесі кешірілген адамдарға да негативті әсері болмайды. Кредиті кешірілген азаматтар алдағы уақытта кредит ала алмайды деген қате ақпарат», – деді Ұлттық банк төрағасының орынбасары.

Оның сөзінше, еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігінің тізімі бойынша 20 қыркүйекте 507 363 азаматтың екінші деңгейлі банктер мен микрокредиттік ұйымдардағы жалпы құны 105,17406 млрд теңгені құрайтын кепілсіз тұтынушылық кредиті жабылған.

«Өмірдің қиын кезеңіне тап болған 263 525 азаматтың 3 млн теңгеге дейінгі кепілсіз тұтынушылық кредиті толық өтелді», – деді Олег Смоляков.

Ұлттық банк өкілінің мәлімдеуінше, мемлекеттік қолдау кепілсіз тұтынушылық кредиті бар борышкерлердің 98,4%-ын қамтыған.

«Үкіметтің қаулысы бойынша 3 млн теңгеге дейінгі қарызы бар барлық борышкердің 300 мың теңгесі жабылады. Атап көрсетерлігі бұл жерде белгіленген тәртіп бар. Бірінші жылдық пайыздық мөлшерлемесі жоғары, екінші, негізгі қарызы көп, үшінші микрокредиттік ұйымдардан алынған қарыз өтеледі», – деді Олег Смоляков.

Естеріңізге салайық, президент Қасым-Жомарт Тоқаев биыл 26 маусымда «Қазақстан Республикасы азаматтарының борыш жүктемесін азайту шаралары туралы» жарлыққа қол қойды. Соған сәйкес, 2019 жылдың 1 маусымына дейін екінші деңгейлі банктерден 3 млн теңгеге жетпейтін қарыз алған тұрмысы төмен, көпбалалы, асыраушысынан айрылған, мүгедек баласы бар отбасылардың; бала кезінен мүгедектердің; мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алушылардың; 29 жасқа толмаған жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың, кәмелет жасқа дейін ата-анасынан айырылғандардың 300 мың теңгесі қайтарылатын болды. Бұдан бөлек мерзімі кешіктірілген тұтынушылық несиенің айыппұлы мен өсімпұлын кешіру мәселесі күн тәртібіне қойылды. Нәтижесінде 1 миллионнан астам адамның айыппұлы мен өсімпұлы есептен шығарылды. Айыппұл мен өсімпұлдың жалпы сомасы 30 млрд теңгені құрады.  Іс барысында қарызы қайтарылмайтын топ анықталды. Бұл топқа қарызы 90 күннен астам уақыт өтелмеген және коллекторларға тапсырылған азаматтар енді. Үкімет олардың кредитін кешірмейді. 

Абылай Бейбарыс

Дәрі-дәрмек тапшылығы мәселелері қалай шешілуде?

Елімізге дәрілік препараттардың 87%-ы сырттан әкелінеді.  

05 Шілде 2020 19:37 97

Дәрі-дәрмек тапшылығы мәселелері қалай шешілуде?

Бұл туралы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингтке Премьер-министрдің орынбасары Ералы Тоғжанов мәлім етті.

Оның сөзінші елімізде дәрі-дәрмек жетіспеушілі екі себепке байланысты болған. Оның бірі халық тарапынан сұраныстың артуы болса, екіншісі әділетсіз бәсекелестік. Яғни,  алыпсатарлар препараттарды көптеп сатып алып кеткен. Бұл ретте вице-премьер дәрі-дәрмек нарығын пайда көзіне айналдырғандар қатаң жазаланатынын кесіп айтты.

«Бүгін ғана Шымкент қаласында осындай пиғылмен жұмыс імтеген бір азамат қолға түсті. Ол заңға сәйкес жазаланады. Сондықтан барша қазақстандықтарға, әсіресе осы дәрі-дәрмектің айналасындағы жағдайды ескере отырып, пайда тауып қалуды көздейтін азаматтарға мұны ескертіп айтқым келеді. Бұл тікелей Президенттің қарауындағы сұрақ. «Кемедегінің жаны бір», сондықтан бір-бірімізді қолдайық», – деді Премьер-министрінің орынбасары.

Ералы Тоғжановтың айтуынша, МӘМС шеңберінде тегін берілетін препараттардың тізбесі бар. Сондай-ақ, ауруханалар да препараттармен толық қамтылған.

«Бүгінгі таңда ауруханаларда КВИ-ды емдеу үшін дәрі-дәрмектермен толықтай қамтамасыз етілген. Қазіргі уақытта мекемелерде 17 700 адамның жатқанын ескере отырып, болашақта кепілдік болу үшін 27 000 науқасқа арналған дәрілік заттармен қамтамасыз етіліп отыр. Аймақтар арасында 4000 науқас үшін 165 мың қаптама шетелде кеңінен қолданылатын жаңа препараттар таратылуда. 2020 жылдың 15 шілдесіне дейін қосымша тағы да дәрілік препараттар жеткізілетін болады. Бүгінгі таңда МӘМС шеңберінде тегін дәрі-дәрмек тізбесі бар. Бұл препараттар тізіміне антибиотиктер, қызуды төмендететін дәрілер де бар. Оларды мобильді топтармен тегін жеткізу қарастырылған», – деген вице-премьер елімізге дәрілердің басым бөлігі сырттан келетінін жеткізді.

Оның сөзінше отандық компаниялар нарықты тек 13%-ға қамтып отыр. Сондықтан препараттар жетіспеушілігін шешу үшін бір қатар шаралар қабылданған. Оның бірі дәрі-дәрмектерді сертификациядан өткізу рәсімдері жеделдетілген түрде жүзеге асыру.

«Халықты толғандыратын мәселелер аз емес. Оның негізгісі – дәрі-дәрмектермен қамтамасыз ету.  Қазақстанда 8 мыңнан аса дәріхана бар. Отандық өндіріс есебінен олардың барлығын қамтамасыз ету деңгейі 13%, қалғанын сырттан, импорт арқылы алып отырмыз. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, қажетті дәрі-дәрмектермен толықтыру үшін мынадай шаралар қабылданады: Бір тәулік ішінде дәрілік заттарды әкелуге біржолғы рұқсат беруге өтінімдер қабылдау, дәрі-дәрмектерді сертификациядан өткізу мен сертификат беруді жеделдету. Әкімдіктермен бірлесіп көтерме сауда қоймаларын, дәрі-дәрмектердің қоры және бағасын қымбаттатуға жол бермеу үшін жеке дәріханаларды аралап өтетін арнайы мониторингтік топтары құрылды», – деді Ералы Тоғжанов.

Бұған қоса ол дене қызуын төмендететін вирусқа қарсы препараттарды тек дәрігердің нұсқауымен қолдану керек екенін ескертті.

«Өз бетімен емделу өте қауіпті екенін білесіздер. Дәрігерлер емдеу шараларын арнайы хаттама аясында жүзеге асырады. Ол хаттамалардың барлығы әлемдік тәжірибеден алынған. Олар өз тиімділігін дәлелдеген. Сондай-ақ біз жекелей дәрігерлердің де ұсыныстарын қарастыруға әзірміз», – деді ол.

Құралай Құдайберген

ТЖ кезеңінде тығырыққа тірелген кәсіпкерлер 8%-дық несие ала алады

Жеке кәсіпкерлер 50 миллион, заңды тұлғалар 3 млрд теңгеге дейін жеңлдетілген несие алады.  

11 Маусым 2020 21:04 1894

ТЖ кезеңінде тығырыққа тірелген кәсіпкерлер 8%-дық несие ала алады

Төтенше жағдайда тоқырауға ұшыраған кәсіпкерлердің дені мемлекеттің көмегіне зәру. Қысылтаяң кезеңнен шыққан шағын және орта кәсіпкерлік әлі де оңала қойған жоқ. Осындай өлара уақытта мемлекет кәсіпкерлердің еңсесін қалай көтереді, қаржылық қолдаулар бола ма, деген сан салалы сауалдарға Қызылорда облысы кәсіпкерлер палатасының Жобаларды сүйемелдеу бөлімінің бастығы Мұрат Балабаев жауап берді.

Мұрат Сұлтанғазыұлының айтуынша, бұл бағытта кең көлемді сауықтыру шаралары қабылдануда екен. Кешенді бағдарламаның бірі  жеңілдетілген несие беру. Бағдарламаның ерекшелігі сол пайызы төмен несиені ШОБ-тен өзге дара кәсіпкерлерде алуға құқылы.

«Бағдарламада салалық шектеу жоқ. Шарт бойынша 8% бір жылға ала аласыз. Кез-келген кәсіпкерлік қызметпен айналысатын субъектілер осы қаржымен айналым қаражатын толықтыра алады. Оның ішінде ағымдағы шығындарды, яғни, салық, жалақы бойынша берешектерді өтеуге, шикізат, тауарлар мен қызметтерді сатып алуға, келісім шарттар бойынша міндеттемелерін орындауға болады. Ел бойынша бағдарламаға екінші деңгейлі 12 банк қатысуда. Оның сегізінің Қызылорда облысында бөлімшелері бар. Атап айтсақ, олар «Halyk Bank», «Сбербанк», «АТФБанк», «CenterCredit Банкі», «Forte Bank», «Eurasian Bank», «Jysan Bank» және «ВТБ Банк».

Бөлім басшысы бағдарламаға ұсынар қажетті құжаттар тізімі жайында ескерте кетті.

«Бағдарламаға негізінен ТЖ және карантин салдарынан зардап шеккен ШОБ және микро бизнес кәсіпкерлері қатыса алады. Егер кәсіпкерлерде өткізген тауарлары мен көрсеткен қызметтерінің көлемі төмендесе, клиенттер тарапынан төлемдер кешіктірілсе, қызметкерлердің штаттық саны қысқарса, олар жеңілдетілген несиеге қол жеткізе алады. Яғни, ТЖ кезеңі мен одан кейінгі екі ай мерзім ішінде жоғарыдағы критерийлердің бірі орын алса кәсіпкерлер банктерге несие алуға құжаттар өткізе алады. Жалпы қаржылық жағдайдың төмендегенін дәлелдейтін бірнеше құжаттар бар. Соның біреуі болса жеткілікті. Олар кәсіпкерлік нысандарының қызметін тоқтату бойынша растайтын құжатқа басқару есептілігі, дебиторлық қарыздар бойынша үзінді, қызметкерлерді жалақысы сақталмайтын демалысқа жіберу туралы өтініштері, сондай-ақ облыстағы бас санитарлық дәрігердің қаулылары да негіз бола алады», – дейді ол.

Банктер тарапы сізден төлқұжатты, құрылтай құжаттарын, мемтіркеу куәлігін немесе тіркеу есебіне алғандығын растайтын өзге де құжатты, қол қою және мөр бедерінің үлгілерін (егерде мөр болған жағдайда), соңғы жылдың қаржылық есептемесі, салықтар бойынша берешектің бар-жоғын растайтын құжатты және басқа да несиеңіздің болу, болмауы туралы мәліметтер, кепіл мүліктің құжаттар топтамасын және қаржылық жағдайының төмендегенін растайтын құжаттарды талап етеді.

Ал, аталмыш бағдарлама аясында кәсіпкерлер қанша қаржы ала алады? Оларға арнайы лимит бар ма, деген сауалға Мұрат Сұлтанғазыұлы былайша жауап берді:

«Бағдарламаның өзіндік лимиті бар. Мәселен, дара кәсіпкерлерге бекітілгені 50 млн. теңге. Ал, заңды тұлғаларға 3 млрд. теңгеге дейін лимит көзделген. Сонымен қатар, банктер жеңілдетілген «каникул» кезеңінде береді. Бірақ жеңілдетілген несиеге кепіл мүлік талап етіледі. Егерде кепіліңіз болмай, мүлік жеткіліксіз болса «Даму» қоры арқылы несиенің 50 пайызына дейін кепілдендіру тетігі қарастырылған».

Нұрбек Дәуренбеков