DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 314,56 Brent 36,55
Міндетті медициналық сақтандыруға қанша төлейміз?

Міндетті медициналық сақтандыруға қанша төлейміз?

Мамандар міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру төлемдерін түсіндірді.  

18 Қараша 2019 16:44 4781

Міндетті медициналық сақтандыруға қанша төлейміз?

Автор:

Нұржан Көшкін

«Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» коммерциялық емес акционерлік қоғамының Нұр-Сұлтан қаласындағы филиалы тұрғындар тарапынан жиі қойылатын сауалдарға жауап береді.

Медициналық сақтандыруға не үшін төлем жасау керек?

Медициналық сақтандыру төлемдерін аудару – азаматтарға медициналық қызметтің сақтандыру пакетін пайдалануға мүмкіндік береді. Медициналық сақтандыру пакеті тегін көмекке қарағанда көптүрлі әрі сапалы қызмет алуға мүмкіндік береді. Сақтандырылған адамдар дәрігерге қаралу мен ем қабылдауға кететін шығындарға алаңдамаса да болады. Сондықтан медициналық сақтандыру төлемдерін аударған тиімді.

Әлбетте, бұл медициналық сақтандыру жарнасын төлемеген азаматтарға медициналық қызмет көрсетілмейді деген сөз емес. Олар учаскелік терапевт қабылдауына жазылып қана қоймай, тексерістен өтіп, бірқатар қауіпті дерт бойынша тегін ем алады. Жедел медициналық жәрдемнің қызметі де ақысыз болып қала береді. Медициналық сақтандыруды халық неғұрлым көбірек жасаса, жүйе соғұрлым тұрақталады.

Жарнаны кім және қанша төлейді?

Заң бойынша барлық жұмыс істейтін азаматтарың табыстарынан міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесіне жарналар алынуға тиіс. Биыл жарна мөлшері –  еңбекақының 1,5%-ы. Әзірше жарнаны мемлекеттік құрылымдар мен жекеменшік ұйымдарда жұмыс берушілер төлейтіндіктен, бұл қызметкердің жалақысына әсер етпейді.

Мысал ретінде 2019 жылға МӘМС-ті есептеп көрелік: жалақыңыз 100 000 теңге делік. МӘМС-ке жарна ұсталмайды. Ал жұмыс беруші 1500 теңге аударады.

Келесі жылы міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру енгізілген кезде жағдай өзгереді. 2020 жылдың қаңтар айынан бастап жұмыс беруші сіздің еңбекақыңыздың 1%-ын (2022 жылы – 2%-дан) ұстап, медициналық сақтандыру қорына аудара бастайды.

Жалдамалы қызметкерлер  үшін жұмыс беруші 2020-2021 жылдары – 2%, 2022 жылдан бастап 3% төлем жасайды. Мысалы, 2020-2021 жылдары 100 000 теңге еңбекақы түссе, МӘМС-ке сізден 1000 теңге жарна ұстап қалып, жұмыс беруші  қосымша 2000 теңге аударады. Ал 2022 жылы жалақыңыздан МӘМС-ке 2000 теңге аударасыз, ал жұмыс берушіні 3000 теңге төлейді.

Өздері төлейтіндер кімдер? Олардың жарналарын аудару қалай есептеледі?

Жеке кәсіпкерлер, шаруа қожалығының иелері және жеке тәжірибемен айналысатын тұлғалар (жеке адвокаттар, сот орындаушылары, т.б.) 2020 жылдан бастап ай сайын 1,4  ең төменгі жалақының 5% ставкасы бойынша МӘМС жарналарын аударатын болады. Биылғы мөлшерлемемен есептесек, жарнаның көлемі 2975 теңге болар еді.

Есептеу үлгісінде көрсетейік: ең төменгі жалақы 2019 жылы – 42500 теңге. Яғни, 42500 теңге Х 1,4 = 59500 теңге. 59500 теңгенің 5%-ы  – 2975 теңге. Ең төменгі жалақы жыл сайын өзгеретіндіктен, 2020 жылы жарна сомасы басқа болуы мүмкін.

Кез-келген азамат дербес төлеуші ретінде медициналық сақтандыру үшін ең төменгі жалақының 5%-ы мөлшерінде төлем жасай алады. Мысалы, биыл бұл сома 2125 теңге. Есептеу үлгісінде түсіндір болсақ, 2019 жылы ең төменгі жалақы 42500 теңге. Ал 42500 теңгенің 5%-ы – 2125 теңге.

Тұрақты табысы немесе ресми еңбек шарты жоқ тұрғындар да медициналық сақтандыру жүйесінің қатысушысы бола алады. Мұндай мүмкіндік жалдамалы еңбек күшін тартпай, жеке тұлғаларға қызмет көрсетіп, өзін-өзі жұмыспен қамтып отырған азаматтарға беріледі. Мысалы, саяжайында жинаған көкөністері мен жемістерін сатумен немесе көмір тиеумен айналысатын адам, бағбан, бала күтуші, репетитор секілді жұмыс жасайтындар да, үйде компьютер жөндеумен шұғылданатын азаматтар да медициналық сақтандыру жүйесіне қатыса алады.

Өзін-өзі жұмыспен қамтушы азаматтар бірыңғай жиынтық төлем (БЖТ) жасауына болады. Ең төменгі айлық есептік көрсеткішін (АЕК) аударушы азаматтар бірден үш әлеуметтік жүйенің қатысушысы атанады: жұмыс өтілі есептелетін зейнетақы жүйесі, әлеуметтік және медициналық сақтандыру. 2020 жылы кемінде үш ай қатарынан БЖТ аудару – медициналық қызметтердің сақтандыру пакетін алуға мүмкіндік береді.

Бірыңғай жиынтық төлемді есептеу үлгісі: республикалық және облыстық маңызы бар қалалар үшін - 1 АЕК (2019 жылы  2525 теңге). Ауылдық жерлер үшін  - 0,5 АЕК ( 2019 жылы  1263 теңге).

Медициналық сақтандыру жүйесі заң арқылы енгізілді. Жұмыс берушілердің, жеке кәсіпкерлердің, жеке тәжірибемен айналысатын адамдардың жүйені орындауын Мемлекеттік кірістер департаменті салық міндеттемелерін орындау қағидаты бойынша қадағалайды.  Төлем мерзімін кешіктіргендер үшін өсімпұл жүреді, қасақана төлем жасамайтындардың есепшотына шектеу қойылады.

Нұржан Көшкін

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Кімге тегін медициналық көмек көрсетілмейді?

Сәуірге дейін сақтандыру мәртебесін анықтау қажет. 

25 Ақпан 2020 11:08 6535

Кімге тегін медициналық көмек көрсетілмейді?

2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап іске қосылған міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесі 17 млн қазақстандықты қамтыды. Бұл ел халқының 90%-ы.

«Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» коммерциялық емес акционерлік қоғ­амының басқарма төрағасы Айбатыр Жұмағұловтың сөзінше, МӘМС қатысушыларының 11 миллионға жуығы 15 түрлі жеңілдігі бар санаттағы азаматтар. Олар үшін жарнаны мемлекет төлейді.

«Өткен айда «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ-ға жарна және аударым ретінде 34 млрд 2 млн теңге түсті. Қомақты қаражаттың 24 млрд теңгесін жеңілдігі бар азаматтар үшін мемлекет аударды», – деді ол.

Басқарма төрағасының баяндауынша, биыл көрсетілетін медициналық қызмет үшін «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» 657 мемлекеттік және 601 жекеменшік медициналық ұйыммен 1 258 келісімшарт жасаған. «Өткен айдың қорытындысы бойынша көрсетілген консультациялық-диагностикалық қызмет 2019 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 27% -ға өсті. Оның ішінде КТ мен МРТ қызметін тұтыну - 54% -ға, УДЗ - 21% - ға артты. Қалпына келтіру емі және медициналық оңалту қызметінің барлық түрі мен бейіні 48%- ға өсті. Атап көрсетерлігі невралогия (инсульт) бейіні бойынша көрсетілген қызмет көлемі 3,2 есе ұлғайды», – деді Айбатыр Жұмағұлов.

Оның сөзінше, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі денсаулық сақтау саласындағы медициналық көмектің көлемін 1,5 есе ұлғайтып, бюджетін 1,6 трлн теңгеге жеткізді.

Басқарма төрағасының түсіндіруінше, 1 сәуірге дейін еліміздің барлық тұрғындары шартты түрде сақтандырылған болып саналады және олар ТМККК және МӘМС пакеттері аясында медициналық қызметті тегін алады. Межелі мерзімге дейін, яғни 31 наурызды қоса есептегенде, азаматтар өздерінің сақтандыру мәртебесін анықтап, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесіне тіркелуге  тиіс. Осы уақытқа дейін сақтандырылмаған азаматтарға медициналық көмектің кепілдендірілген көлемі аясында ғана медициналық қызмет көрсетіледі. Қалған қызметтердің барлығы ақылы болады.

Абылай Бейбарыс

Кейбір қымбат медициналық қызметтер МӘМС арқылы тегін болмақ

36 млрд теңгеге 250 дана медициналық құрал-жабдық сатып алынды.  

14 Қаңтар 2020 23:02 2275

Кейбір қымбат медициналық қызметтер МӘМС арқылы тегін болмақ

Елімізде міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесі іске қосылғаны белгілі. Бұдан былай медициналық қызмет МӘМС және кепілдендірілген тегін медициналық көмек көрсету аясында жүзеге асатын болады. Осы орайда Нұр-Сұлтан қаласы Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Сәуле Қисықова міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесіндегі жаңашылықтар жайлы айтып берді.

«2020 жылдан бастап медициналық көмек көрсетудің бірнеше деңгейден тұруын, жаңа моделдің басты ерекшелігі деп айтуға болады. Бірінші деңгей – кепілдендірілген тегін медициналық көмек. Екінші деңгейі – міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру. Бейінді мамандардың кеңесі, қымбат апаратурада зерттеу жасау, қымбат диагностикалар тәрізді медициналық қызметтерді алу бұдан былай міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру аясында жалпы халыққа қолжетімді бола түсті. Осы бағыттағы 5 млн қызметке 8 млрд теңге бөлінді», – деді Сәуле Қисықова.

Сонымен қатар, денсаулық сақтау саласының лауазымды қызметкері КТ мен МРТ арқылы диагноз қою көпшілік үшін қол жетімді болғанын алға тартты.

«Стоматологиялық көмек, медициналық-генетикалық зерттеулер өткізу де МӘМС арқылы қол жетімді. Қымбат тұратын компьютерлік тамограф (КТ) пен магнитті-резонансты томографияда (МРТ) диагноз жасау көпшілікті толғандырады. Елордада медициналық қызмет көрсетушілер тізіліміне кірген барлық мемлекеттік және жекеменшік медициналық ұйымдарда 17 компьютерлік тамограф аппараты мен 19 магнитті-резонансты томография құрылғысы бар. Өткен жылы 36 млрд теңгеге 250 данадай медициналық құрал-жабдық алдық. Медициналық қызметкерлерміз, алыс-жақын шетелдерге барып, кәсіби біліктілігін шыңдады», – деп атап өтті ол. 

Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының басшысы стаматологиялық қызметті кімдердің тегін алуына мүмкіндігі бар екенін айтып өтті.

«Биыл МӘМС аясында медициналық қызмет көрсетудің жаңа блогы енгізілді. Ол тегін стаматологиялық емдеу. Он сегіз жасқа дейінгі балалар, зейнеткерлер, көп балалы аналар, мүгедектер және жүкті әйелдер қызметтің осы түрін тегін пайдалана алады. Алайда, айта кету керек, тісті протездеу бұл топтамаға кірмейді. Тегін емдеуге жедел көмек пен жоспарлы қарау жатады», – деп түсіндірді.

Сәуле Қисықова мектептер медициналық ұйымдарға бекітілетініне де тоқталып өтті.

«Айта кетерлігі, мектеп медицинасына бөлек тариф енгізілді. Қаладағы барлық мектептер орналасу аумағы бойынша 19 медициналық ұйымдарға бекітілді. Оларға алғашқы санитарлық көмек көрсетіп тұратын болады. Тариф – әр оқушы үшін 470 теңге. Сол себепті мектеп оқушыларының күтімін қарау үшін қаражат бөлінді», – деді ол.

Нұржан Көшкін

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: