/img/1920х100.png
/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 384,89 Brent 36,55
Түркістан облысы «жабылады»

Түркістан облысы «жабылады»

Өңір басшылығы осындай шұғыл шешім қабылдады. 

18:01 29 Қараша 2019 5317

Түркістан облысы «жабылады»

Автор:

Жанат Ардақ

Бұл жерде облыстың карантинге жабылуы туралы әңгіме болып отыр. Өйткені ондағы мал шаруашылығына, егістік алқаптарына, бау-бақшаға орны толмас зиян келейін деп тұрған көрінеді.

Облыс әкімі Өмірзақ Шөкеев «Түркістан облысының ауыл шаруашылығы алқаптарында карантиндік режим енгізетінін» қаулы қабылдауда. Әкімдіктің тиісті қаулысының жобасы жарияланды.

Аймақ басшылығы бұған бармас па еді, алайда Ауыл шаруашылығы министрлігінің агроөнеркәсіптік кешендегі мемлекеттік инспекция комитетінің облыстық аумақтық инспекциясы таяуда, 20 қарашада осындай жедел ұсыныс жолдаған.

Ө.Шөкеев қаулысына сәйкес, өңірдегі қала, аудан әкімдері өсімдіктер карантині жөніндегі іс-шараларды ұйымдастыруға және өткізуге жұмылдырылады.

Айта кету керек, дәл осындай ауқымды карантинді Оңтүстік Қазақстан облысы 2017 жылғы жазда жариялаған болатын. Алайда жергілікті ауыл шаруашылығын тұралатар зиянкестер құрымағанға ұқсайды.

Бұл жолы карантиндік шаралардың дұрыс орындалуын бақылау биылғы 28 тамызда ғана осы лауазымға тағайындалған облыс әкiмiнiң орынбасары Ұлан Тәжібаевқа жүктелмек.

«Осы қаулының жобасын қабылдау өңірде отандық ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерді қолдауға, өсімдік шаруашылығы өнімінің өндірісін ұлғайтуға және сапасын арттыруға мүмкіндік береді. Бұл шешімге профилактикалық жұмыстар жүргізу және карантиндік объектілердің облыстың ауыл шаруашылығына зиян келтіруінің алдын алу үшін барып отырмыз», – деп түсіндіреді Түркістан облысының ауыл шаруашылығы басқармасының басшысы Нұрбек Бадырақов.

Сонымен, онда егер бетімен жіберсе, ауыл шаруашылығын күйретуі ықтимал бір емес, бірнеше өсімдік зиянкесінің таралған.

Атап айтқанда, «Қауын шыбыны» облыста 1 мың 751 гектарға жайылып кеткен. Соның ішінде Арыс қаласы аумағында 464 гектар жерде, Кентауда – 159 га, Жетісайда – 357 га, Мақтааралда – 443 га, Отырар ауданында – 150 га, Келесте – 36 га, Шардарада – 142 гектарда табылды.

«Оңтүстік Америкалық қызанақ күйесі» де 15,22 гектарды жайлап үлгіріпті. Нақтылай кетсек, Сарыағаш жақта – 7,54 гектар, Төлеби ауданында – 5 га, Ордабасы ауданында – 2 га, Келесте – 0,68 га.

«Калифорния қалқанша сымыры» Төлеби ауданында әшкереленді.

«Шығыс жеміс жемірімен» өңірде 108 гектар, тарата айтсақ, Төлеби ауданында – 58, ал Түлкібаста – 50 гектар жер уланған.

Бұдан бөлек, Түркістан облысынан өсімдіктің аурулары табылуда. «Жемісті ағаштардың бактериялды күйігі» Сайрам ауданында 2,8 гектардан, Төлеби ауданында – 1 гектардан анықталған. 

Сонымен қатар айналасындағы өзге дәнді, майлы дақылдар мен бау-бақшаны аяусыз құртатын, әлемде ең қауіпті және жойылуы өте қиын көпжылдық залалды өсімдік саналатын «жатаған у кекіре» облыста 3 мың 612,55 гектар жерді «басып» алғаны белгілі болды.

Бұл арамшөптен төрт түлік мал атаулының барлығы қорқып, оны жемейді. Салдарынан, жатаған у кекіре уақыт өте келе, барлық егістіктер мен жайылымдарды жаулап, ол аумақтарды ауыл шаруашылығы мақсатында пайдалану үшін жарамсыз етеді.

Бұған қоса, «арамсояуға» бола, облыста тағы 297,613 гектар аумақ карантинге жабылмақ. Әлемде фермерлер атын естісе, қатты үрейленетін осы арамшөптер қазір облыстың барлық дерлік ауданында кездесетін көрінеді.

Дүниежүзіндегі ғылыми журналдарда, интернет ресурстарда кейінгі кездері осы аталған карантиндік нысандардың мемлекеттерді қандай кесір-кесапатқа соқтыратыны туралы фото және видео иллюстрациялар жариялануда.

 Жанат Ардақ

Сырдариядан Түркістанға су тартылуы мүмкін

Түркістанның климатын қалай өзгертпекші? 

23 Қазан 2019 16:10 1342

Сырдариядан Түркістанға су тартылуы мүмкін

Түркістан облысының орталығын тұрмысқа жайлы ету үшін климатын қолдан өзгерту жоспарланып отыр. Ол үшін қаланы жасыл белдеумен қоршап, Сырдариядан су тарту көзделген. Орталық коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз мәслихатында облыс әкімі Өмірзақ Шөкеев жоспарын жайып салды.

«Түркістанның климаты өте күрделі. Мысалы, биыл жазда аптап ыстықтар болып, ауа температурасы 45 гардусқа дейін көтерілді. Оңтүстік-батыс пен солтүстік-шығыстан жиі жел соғады. Бұған қоса қалаға ағын су жетіспейді. Суармалық ылғалдың жалғыз көзі – Арыс-Түркістан каналы. Шілде, тамыз айларында су тапшылығы басталады. Сондықтан елорданың тәжірибесі бойынша Түркістанның айналасына жасыл белдеу егеміз. Биылдың өзінде 7700 гектарға жаппай ағаш егіледі.  Осы жасыл белдеуді қоршай суармалы жерлерді игереміз. Қазірдің өзінде жаңбырлатып суаратын 20 жүйе орнатып жатырмыз. Ол жұмыс қаланың оңтүстігінен басталды. Осылайша Түркістанды суармалы жерді игерген фермалар жасыл белдеумен қоршап жатады.  Қаланың климатына мұның өзі жақсы әсер етуі керек», – деген аймақ басшысы қала ішін көгалдандыруға да көңіл бөлінетінін атады.

«Қала ішін де жаппай көгалдандыруға күш саламыз. Шаһар шеңберіндегі пайдаланылмай жатқан жердің бәрі саябақ пен гүлзарға айналады. Қазірдің өзінде алғашқы нәтижесі көріне бастады. Алматы, Ақмола, Қарағанды облыстары үлкен саябақтар кешенін салып жатыр. Иассауи кесенесінің жанынан Тұңғыш Президент саябағы бой көтеріп келеді. Бекзат Саттарханов көшесінің қос қапталынан 5 шақырымға созылатын саябақ түседі»,– дейді Өмірзақ Шөкеев.

Ағын су қаланың қажетін түгел өтей алмайтындықтан, жерасты суын пайдалану бойынша ауқымды жоспар жасалыпты.

«Қазір қаланың ішінде жасанды арықтар тартып жатырмыз. Түркістанның жерасты су қорын зерттедік. 200-ден астам ұңғыма орнату жоспарланған. Соның 75-ін іске қостық.  Яғни көгалдандыру ылғалдандырумен қатар жүріп жатыр. Қаланы абаттандыру климатты өзгертетініне сенімдімін.  Көптеген жобалар қолға алынуда. Қаржы дұрыс бөлінсе, 2-3 жылдың ішінде аяқтаймыз», – деді әкім.

Оның айтуына қарағанда Түркістан топырағы құмдауыт болғанымен, жасыл желекке өте ыңғайлы көрінеді.

«Түркістанның топырағын да зерттедік. Құмдауыт болғаны өсімдіктерге жайлы. Ең керегі су болып тұр. Түркістанға қосымша 180 млн текше метр су әкелу керек. Ол үшін 4 жобаны қолға алдық. Соның біреуі – Түркістан-Сырдария бағытындағы 30 шақырымдық канал құрылысы. Ол арна арқылы 80 млн текше метр су келуге тиіс.  Бірақ бұл резервтік канал болады. Ол канал тек қана Түркістан-Арыс каналына су жетпей қалған кезде іске қосылады. Түркістан-Арыс каналын бетондау да жоспарланған. Ол арнадан да 80 млн текше метр су келеді. Кентау мен Түркістан арасында Қосқорған су қоймасын салайық деп отырмыз. Ол жерде 20 млн текше метр су жиналады. Істен шыққан ұңғымаларды қайтадан қалпына келтірсек, 30-40 млн текше метр су шығады. Соның бәрін санағанда Түркістанды керекті сумен қамтамасыз етеміз», – деді облыс әкімі.

Есімжан Нақтыбайұлы

Түркістандық әкімнің алдында өзін-өзі өртемек болды (Видео)

Заңгер, әлеуметтік желі белсендісі Айгүл Орынбек «инстаграмдағы» парақшасында есігінің алдындағы сарайдың үстіне шығып өзін-өзі өртемек болған Түркістан қаласы тұрғынының видеосын жариялады.

16 Тамыз 2019 09:45 1799

Түркістандық әкімнің алдында өзін-өзі өртемек болды (Видео)

Оқиға орнына полицейлер мен Түркістан қаласының әкімі Рашид Аюпов келген. Видеода үй иесі шаһар басшысына баспанасын сүру үшін мемлекет ұсынған бағамен келіспейтін баяндайды. Сол себепті үйін қайта бағалауды талап етеді. Алайда әкім қайта бағалау жұмыстары жүргізілмейтінін жеткізді. Өзін өртемекке ұмтылған түркістандық қайта бағалау жұмыстары жүргізілмей, сарай үстінен түспейтінін айтқан.

Ал, әлеуметтік желі белсендісі Айгүл Орынбек өзінің постында бұл мәселені ҚР Президенті Қ.Тоқаевтың назарына ұсыныпты.

«Құрметті Президент Қ. Тоқаев! Түркістан қаласының тұрғыны өзін-өзі өртемекші, себебі үйлерін сүруге жіберген. Ал үйінің ақшасын бермеген. Бұл Түркістан қаласында болып жатыр. Ал енді Арыс қаласына тоқталайын, шағым жазып, көмек сұраушы халық көп. Себебі ол жақтада құрылыс жұмысы дұрыс жүріп жатқан жоқ.

Облыс әкімі Шөкеев ұйымдастырушылық жағынан облысты басқара алмай отыр десем де болады. Маған келіп түсіп жатқан шағымдардың барлығымен осында бөлісуге тура келеді. Себебі Арыс қаласы өзімнің шыққан жерім. Жерлестерімнің алдында жерге қарағым келмейді. Олар дәл қәзір маған үміт артып отыр. «Облысы әкімі Шөкеев уәдесінде тұрған жоқ», – деп жылап отыр.

Құрметті Президент! Әкім, осы жердегі сіздің өкіліңіз, өз жұмысын игере алмай отыр. Дәл қәзір аудан-аудандардан түсіп шатқан шағымдар өте көп. Сол шағымдарды интернет желісі арқылы шығарғым келеді. Бір емес бірнеше рет әкімнің қызметкерлеріне де ескерттім, алайда жүріп жатқан жұмыс көрмедім. Халық қайтадан өзіме шығуда», – деп жазады ол.

 

Арай Есенбек