/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 376,04 Brent 36,55
Ұл-қыздарына екпе салдырмаған ата-аналар айыппұл арқалайды

Ұл-қыздарына екпе салдырмаған ата-аналар айыппұл арқалайды

Тоғыз айлық балалар вакцинацияналып жатыр.  

17:41 12 Қыркүйек 2019 5440

Ұл-қыздарына екпе салдырмаған ата-аналар айыппұл арқалайды

Автор:

Қанат Махамбет

Қоғамдық денсаулық сақтау комитеті төрағасының орынбасары Жандарбек Бекшин елордада өткен конгресте ұл-қыздарына екпе салдырмаған ата-аналар әкімшілік айыппұл арқалайтынын айтты.

Осыған қатысты ұсыныс Парламентке жолданады екен. Әзірше айыппұлдың мөлшері нақтыланбаған көрінеді.

Жандарбек Бекшиннің түсіндіруінше, екпе салдырмау бала құқығын бұзумен  және оның денсаулығына қауіп төндіргенмен тең.

«Бізде Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының ұсынымы бар. Соған сәйкес, балаларды вакцинациялау 95%-ға, ересектерді вакцинациялау 80-85%-ға жету керек. Осы деңгейге жетсек  елімізде жұқпалы аурулардың таралуы тыйылады. Біз Қазақстанда бұл көрсеткішті 97%-ға жеткіздік. Бізді  қызылша ауруы алаңдатып отыр. Бұл ауру қазір пандемия ретінде әлем бойынша таралып жатыр. Конгресске келген қонақтар Дүниежүзілік денсаулық сақтау деректері бойынша, қазіргі уақытта әлемде қызылшамен ауырған 375 мың жағдай тіркелгенін мәлімдеді. Осыған байланысты Мадагаскар және басқа да бірқатар мемлекеттерде өлім-жітім болған. Бұл ауру АҚШ-та да таралуда. Біз алдын алу шараларын жасап жатырмыз. Келесі аптадан бастап денсаулық саласында жұмыс істеп жүрген дәрігерлермен бірге қосымша егу жұмыстары қолға алынады», – деді Жандарбек Бекшин.

Оның сөзінше, қазір 10-12 айға жетпеген сәбилер ауырып жатыр.

«Негізі екпе 12 айдан бастап егіледі, бірақ біз жағдайға байланысты егуді 9 айдан бастап жатырмыз. Ауру іштен тарамас үшін еліміздегі медицина қызметкерлердің 99,7%-ы егілді. Біз қазір балабақша мен мектептерге вакцинацияланған балаларды ғана жіберу туралы ұсыныс айтып жатырмыз. Балаларының құқықтарын бұзып, вакцинация жасатпаған ата-аналарға әкімшілік айыппұл салынады. Айыппұл көлемі әзірге белгіленген жоқ. Жоба денсаулық сақтау ұйымдарында талқыланғаннан кейін Парламентке жолданады», – деді Жандарбек Бекшин.

Қанат Махамбет

Петиция жарияланған кодекс

Парламентке 170 мың адамның қарсылығын жеткізе алмады.

15 Мамыр 2020 14:04 1847

Петиция жарияланған кодекс

Осыдан бір жыл бұрын талқылау үшін Денсаулық сақтау министрлігінің сайтына жарияланып, күні кешеге дейін қоғамды қырықпышақ қылған «Халық денсаулығы мен денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодекс жобасы Мәжілістің екінші оқылымында мақұлданып, Сенатқа жөнелтілді.

Бұған дейін арнайы құрылған жұмыс тобы 42 отырыс, 11 қоғамдық тыңдау өткізіп, кодексті жетілдіруге қатысты 1 мың ұсыныстың 791-ін іріктеп алды. Нәтижесінде кодекстің жаңа жобасына 600-ге жуық өзгеріс енгізілді.

Құжатта адам ағзасын алмастыру, вакцинация жасау, денсаулық сақтау саласын цифрландыру сонымен қатар медициналық көмектің қолжетімділігін арттыру сынды маңызды мәселелер қамтылды.  

Талқылау барысында қоғам екіге бөлінді. Бірі екпе егуді жақтаса, екіншісі даттады. Мәжіліс депутаттары Бекболат Тілеухан мен Ирина Смирнова даттаушылардың қатарында болды.

Бекболат Тілеухан: «Азаматтарды екпе егуге мәжбүрлеу – адам құқығына қол сұғу. Адамдарды «Міндетті түрде екпе аласың» деп қинауға болмайды. Адамның жаны Денсаулық сақтау министрлігіне емес, өзіне керек. Ақылы бар адамның барлығы вакцинаны алады. Мен вакцинаның өзіне емес, оны міндеттеуге қарсымын. Депутаттық мандатымды берсем де, осы істі аяғына дейін алып шығатынымды мәлімдеймін. Алдыма келмей-ақ қойыңыздар, ертең кабинетке келесіздер, ананы саласыздар, мынаны саласыздар, министр шығады. Кім шықса, ол шықсын, мына жерде ең құрығанда азаматтық позициясын, адамгершілігін сақтап қалатын жағдайда болуымыз керек», – десе, Ирина Смирнова: «Қазақстандықтар елдегі екпенің барлығы сапалы дегенге сенбейді. Өйткені бұған дәлел боларлық мысал өте көп. Ал денсаулық сақтау министрлігінің позициясын қолдайтындар кеңестік тәжірибеге емес, шетелдік тәжірибеге сүйенеді. КСРО кезінде барлығына бірдей екпе салынды дегендерге айтарым, ол кезде екпе материалдарының бәрі отандық өнім еді. Ал шетелден алынған өнім мұқият тексерілетін. Қазір фармация саласындағы жемқорлық асқынып тұр. Дәрі-дәрмекті көлеңкелі жолмен сатуға және оны тиісті жерге жеткізбеуге қатысты дерек көп. Осыған дейін екпенің тізімін айқындау туралы айттық. Біздің пікірімізше, ол тізім денсаулық сақтау министрлігінің бұйрығымен емес, талқылаудан кейін бекітілуі керек. Министрлік Қазақстанның барлық тұрғынынан екпе алуды қатаң талап ететін болса, онда ведомства екпенің сапасына қатысты жауапкершілікті өз мойнына алуға тиіс», – деді.

Өз кезегінде осыдан 5 ай бұрын екпенің кесірінен 9 айлық қызынан айрылған  Марина Шаймаханова есімді ана вакцинаға қарсы «Бас тарту құқығы» петициясын жариялады. Құжатқа 170 мың адам қол қойып, кодекске қарсылық танытты.

«Кез келген отбасының баласы қайтыс болса, бүкіл отбасы өлгендей болады. Бұл жағдай өз басымнан өтті. Ата-аналардың екпенің кесірінен балаларынан көз жазып қалғанын қаламаймын. Медициналық қызметтердің сапасын бақылау жөніндегі комитет қызымның өлімі неден болғанын анықтамай жатып, бұл вакцинациядан болған өлім емес деп кесімді пікір білдірді», – деді петиция авторы.

Петицияға алғашқылардың бірі болып қол қойған Евгения Чеботаревская ұлы Данилдың дамуы екпе алғаннан кейін тежелгенін айтады.

«Баламның тірі қалғанына шүкірлік етіп отырмын. Ұлым екпе алған соң  қимылдамай қалды. Тіпті дыбысы да шықпайтын болды. Оңалту жаттығуларының арқасында аяқ-қолына әрең дегенде жан бітірдік», – дейді ол.

Біле жүріңіз, былтыр еліміздің 17 мың тұрғыны екпе алудан бас тартқан.

Әлдекімдер екпе алмаған сәбилер балабақшаға қабылданбайтыны, ал ата-аналардың жазаланатыны туралы жалған ақпарат таратқанда әлеуметтік шиеленіс одан сайын өршіді. Бұған кодекс жобасының басы-қасында жүрген мәжіліс депутаты Зәуреш Аманжолова: «Заң жобасында «екпе алмаған балалар балабақшаға қабылданбасын!» деген норма жоқ. «Егер ата-ана баласына екпе жасатпаса, қатаң жазаланады, ата-ана құқығынан айрылады» деген талап болған емес. Балабақшадағы балалардың 95% екпе егілсе, мұндай топқа вакцинация жасалмаған балалар қабылдана береді», – деді.

Бүгінгі таңда әлемді «мәжбүрлі вакцинациялау идеясын миллиардер Билл Гейтс көтерді. Оның компаниясы вакцинация арқылы қаржысын көбейтіп жатыр» деген қауесет кезіп жүр. Мұның рас-өтірігін тап басып айтатын біз емес. Алайда бір анық бар: вакцинацияға қатысты түрлі ақпарат WhatsApp мессенджері арқылы тоқтаусыз тарап жатыр. Ресейді дүрліктірген белгісіз біреудің: «Дәрігерлер вирустық инфекцияға тест жүргізіп, арты өлімге әкеп соғатын екпе егеді. Адам жарты жылдан соң өледі. Өтінемін, вакцина еккізбеңіздер, әйтпесе бәріміз өзімізді өлім жазасына кесеміз», – деген жазбасы қазақстандықтарды да үрей құшағына орап үлгерді. Салдарынан елімізде вакцинацияға қарсы адамдардың саны күрт көбейді.

Халықаралық медицина орталығының директоры, дәрігер Александр Шинкаренконың сөзінше, екпе егілген адамдарда түрлі инфекцияға қарсы иммунитет қалыптасады, ал егілмеген адамдар тәуекел тобына қосылады. «Әр адамда таңдау құқығы бар. Вакцина 100% қауіпсіз деуден аулақпыз. Оның жанама әсері болуы мүмкін, бірақ «екпе адамдарды өлтіру құралы» деген пікірмен келісе алмаймыз. Екпе егілген емес, егілмеген адамдар өздеріне де, өзгелерге де қауіп төндіреді. Себебі олар кез келген инфекцияны алғашқылардың бірі болып қабылдайды және айналасындағыларға жұқтырады», – деді дәрігер.

Денсаулық сақтау министрі Елжан Біртановтің сөзінше, былтыр елімізде 4 841 334 екпе егілген. Нәтижесінде 143-ақ адам өзін жайсыз сезінген. Олардың дене қызуы көтеріліп, терілері бөрткен. Вакцинация бірде-бір адамның өміріне қауіп төндірмеген.

Денсаулық сақтау министрлігі биыл 4 млн адамға екпе егуді жоспарлап отыр. Себебі вакцинадан бас тартудың салдарынан адамдар арасында инфекциялық ауру түрлері көбейіп кеткен.

«Елімізде вакцинация мәжбүрлі болмайды. Бүкіл әлемдегідей бізде де ерікті түрде жасатуға болатын және міндетті вакцинацияға жүгінеміз. Ата-ана баласына вакцина салғызатынын немесе салғызбайтынын өзі шешеді. Вакцинация жасалмаған балалардың құқығына шектеу қоятын ешқандай норма жоқ», – деді Елжан Біртанов.

Айта кетейік, гепатитке, гемофил инфекциясына, дифтерияға, жатыр мойнының қатерлі ісігіне, көк жөтелге, қызылшаға, қызамыққа, пневмококк инфекциясына, полиомиелитке, сіреспеге, туберкулезге және паротитке қарсы вакцинация міндетті профилактикалық екпе саналады.

Министрдің мәлімдеуінше, вакцинаның ару жұқтырудың алдын алатынын  жоққа шығаруға болмайды.

«Фактіні эмоциядан ажыратсақ игі болар еді. Біз барлық жағдайға дайынбыз, қажет болған жағдайда тексеріс жүргізе аламыз», – деді Елжан Біртанов.

Ол мәжіліс мақұлдаған «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодекс денсаулық сақтау саласындағы жұмыстың аяқталғанын емес, керісінше басталғанын көрсетеді.

«Кодекс жобасын қарау барысында вакцинация, донорлық, трансплантация, психикалық және репродуктивті денсаулық, скрининг, жеке медициналық мәліметтерді жинау және темекі тұтынуды реттеуге қатысты нормаларға қатысты консенсус табылды. Кодекс жобасында вакцинаның сапасына дәрігерлер жауапты болатыны нақтыланды. Денсаулық сақтау саласында бірде-бір заң бұрын соңды дәл осылай ашық әрі кең ауқымда талқыланған емес», – деді еліміздің бас дәрігері.

Елжан Біртановтың баяндауынша, ел аумағындағы әр вакцина көпсатылы тексерістен өтеді. Тексеріс халықаралық стандартқа сай жүргізіледі. Вакцина халықаралық ұйымдар арқылы сатылып алынса, оның қауіпсіздігі мен сапасы Дүниежүзілік Денсаулық сақтау ұйымы деңгейінде тексеріледі.

Абылай Бейбарыс

Сарапшы: Вакцинациялау астарында денеге чип ендіру жатыр ма?

Екпеден бас тартқандарға Италияда 7500 еуро айыппұл салынады. 

02 Мамыр 2020 22:17 3845

Сарапшы: Вакцинациялау астарында денеге чип ендіру жатыр ма?

Inbusiness.kz  таяуда «Биліктің міндетті вакцинациялау ұсынысы тағы дүрбелең туғызды»  сараптамасын жариялады. Мәселенің маңыздылығын ескере отырып, Денсаулық сақтау министрлігі халықты мазалаған мәселеге жауап берді.

ДСМ Қоғамдық денсаулық сақтау саясаты департаменті Парламентке енгізілген жаңа Денсаулық сақтау кодексі («Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы кодекс) жобасында міндетті вакцинациялау қарастырылғанын растады. Құжаттың 89-бабының 1-тармағына сәйкес, Қазақстан аумағында тұрақты тұратын барлық адамдар инфекциялық және паразитті ауруларға қарсы профилактикалық екпемен егілуге міндетті болады.

Департаменттің түсіндіруінше, дәл осы баптың 5-тармағына сай, егер медициналық қарсы көрсетілімнің жоқтығына қарамастан ата-аналар бас тартып, балаға жоспарлы екпе егілмесе, ол балдырған балабақшаға және мектепке дейінгі білім мен тәрбие беру ұйымдардың ешқайсысына жіберілмейді.

Заң жобасы былтырғы 30 қыркүйекте Парламентке енгізілді. Мәжіліс оны бірінші оқылымда мақұлдап тастады. Қазіргі кезде Мәжілістің жұмыс тобы жұртшылық пен депутаттар ұсынысына орай кодекс жобасына бірқатар түзетуді қарастырылып жатыр.

«Ол бойынша Денсаулық сақтау министрлігіне вакцинациялау жүргізуге жол бермейтін қарсы көрсетілімдер түрлерін бекіту, иммундаудан кейін пайда болған теріс көріністерді тергеп-тексеру тәртібін белгілеу құзыры берілмек. Сонымен бірге Үкіметтің арнайы қаулысының жобасы әзірленді. Онда екпелерді міндетті және ұсынылған деп екіге бөлу көзделген. Міндетті екпелер қарсы көрсетілімі жоқ барлық тұлғаға егілуі тиіс. Ал эпидемиологиялық және клиникалық айғақтар бойынша ұсынылған екпелер мәселен, инфекцияның табиғи ошағында тұратын, жұқтыру қаупі жоғары жұмыстарда істейтін адамдарға, сондай-ақ клиникалық-денсаулық жағдайына қарай өмірін сақтау мақсатында, айталық, жараланғанда – сіреспе-столбняк, ит тістегенде – құтырма болмауы үшін егіледі», – деді Қоғамдық денсаулық сақтау саясаты департаменті.

Ведомство қаулы жобасы қоғамдық талқылауға салынып жатқанын, халықтан түскен ескертпе-ұсыныстар қаралатынын жеткізді.

«Жалпы, вакцинациялау мен дерттердің азаюы арасындағы тікелей байланысқа назар аударған жөн. Кейінгі 150 жыл ішінде өмір сүру ұзақтығы 30 жылға ұлғайды, оның 25 жылы – вакцинацияның арқасы. Екпемен барлық адамның 95%-дан астамы қамтылса, қоғамда ұжымдық иммунитет сақталады. Неғұрлым көп адам егілсе, ауру қоздырғыштарына жұғу үшін адам табу қиындайды. Осылайша, оның ел ішінде белсенді айналымда болуы және инфекцияның қоршаған ортаға түсуі тоқтайды. Ал адамдар екпеден жаппай бас тартып, онымен қамту 90%-дан кемісе, ұжымдық иммунитет те төмендейді. Бұл мемлекетте аурулардың өршуіне соқтырады. Тіпті полиомиелиттің бір оқиғасы тіркелсе, соның өзі осы дерт тарала бастады деп бағаланады», – деді ұлт денсаулығына жауапты меморган.

Оның дерегінше, иммундаудың тиімділігін кейінгі 20 жылдағы көрсеткіш дәлелдейді: қызамық-краснуха 1998 жылғы 15 мың 346 оқиғадан 2018 жылы 1 оқиғаға дейін 3 мың есеге азайды. Паротит 1998 жылғы 5 мың 490-нан 2018 жылғы 38 дерекке дейін, яғни 140 есе кеміді. «В» гепатиті 1998 жылғы 3 мың 943-тен бертіндегі 95 сырқатқа дейін 40 есе төмендеді. Қазақстанда 1996 жылдан бері дифтерия, полиомиелит індеттері тіркелмеді.

АҚШ, Италия, Франция, Бельгия секілді дамыған ел халықтың жаппай иммундалуына қатты мән береді. 10-нан аса инфекциялық ауруға қарсы екпе жүргізу Италия, Израиль, Түркия, Біріккен араб әмірліктері, Сербия, Қытай, Беларусь және басқа елдерде міндетті саналады.

«Дүниежүзінде екпеден бас тартудың белең алуына орай қызылшаға (корь) қатысты эпидемиологиялық ахуал күрделеніп кетті. Сондықтан Италия, Сербия, Германия, Польша секілді бірқатар ел вакцинадан бас тарту үшін айыппұл жазасын енгізді. Мысалы, Италияда айыппұл 3500–7500 еуроны, Сербияда – 500-ден 1000 еуроны, Чехияда – 200 еуроны, Польшада – 200 поляк злотасын, Германияда – 2500 еуроны құрайды. Австралияда егер ата-ана екпеден бас тартса әлеуметтік жәрдемақы төлеу тоқтатылады. Мұсылман елі Пәкістанда 2016 жылы өз балаларын полиомиелиттен егуге қарсы болғаны үшін 500-дей ата-ана тұтқынға алынды, 1000 дерт оқиғасы бойынша тұтқындауға ордер берілген. Себебі, бүгінде Пәкістан мен Ауғанстан полиомиелит таралуы тән елдер болып қалуда. Егуден бас тарта отырып, ата-ана баласын Ата заңмен кепілдендірілген денсаулықты қорғау құқығынан айырады және вакцинамен басқаруға келетін инфекция жұқтыру қаупіне ұшыратады», – деп нықтады Денсаулық сақтау министрлігі.

Ведомство кодекс жобасы Сенатқа жеткенше, біраз өзгеріске ұшырауы мүмкін екенін жоққа шығармайды.

Дегенмен, әлеуметтік желілерде екпеге қарсы науқан жалғасуда. «Денеге екпемен бірге чип ендіріп жібереді екен, алты айдан кейін ондай адам өліп қалатын көрінеді» дейді интернет пайдаланушылар.

Америка отбасылық дәрігерлер қауымдастығының (AAFP) мүшесі, дәйекті медицина маманы, қазақстандық белгілі доктор Дмитрий Киреев мұның барлығын бос әңгіме дейді. Сарапшы әлгі қауесет ғаламтордың Ресей бөлігінен тарағанына назар аудартады.

«Сол ақпарат кеңістігінде айналымда жүрген әңгімелер бойынша «Билл Гейтс және оның әйелі Мелинда өздерінің BMGF қоры арқылы COVID-19 қарсы вакцина жасауды қаржыландырып жатыр», ол дәрі-дәрмек «егілгендердің жаппай өлуіне», кейбір нұсқасында – «тегіс бедеу болуына» соқтырады-мыс. Тағы бір нұсқасында – «вакцинамен бірге чип ендіріледі және ол адамдарды ары қарай бақылауға алу, әр басқан ізін қадағалау үшін пайдаланылады» дейді. Дұрысында, мұның барлығы ағылшын тілінен орыс тіліне қате аудару және сөзді бұрмалау кесірінен туындаған. Биылғы 18 наурызда Гейтс Reddit әлеуметтік желісінде тіркеліп, Ask me anything форматында пайдаланушылар сұрақтарына жауап бере бастады», – деп түсіндірді ғалым.

Интернеттегі сол жүздесулердің біріне коронавирус тақырыбы арқау болыпты. Билл Гейтс былай деп жазды: «Барлық елдер ары қарай не істейтіндері жөнінде әзірге тек айқындалып жатыр. Түптің түбінде бұл дерттен кімдердің айығып шыққаны, кімнің тестілеуден өткені немесе қашан вакцинациялау жүргізілгені туралы ақпараттар жазылған цифрлық сертификаттар қолымызда болады».   

«Осы сөзді бұрмалаған кейбір адамдар шу көтерді. Гейтс коронавируспен күресті пайдаланып, әр адамға цифрлық сертификаты бар микрочиптер ендіреді деп даурықты. Зер салсақ, Reddit-те Гейтс микрочиптер туралы бір сөз айтпаған. Buzzfeednews де, Reuters те, Factcheck.org та чиптеуге қатысты зерттеу жүргізіп, жоққа шығарды. Бірақ біздің адамдар әлемдік астыртын сөз байласу теорияларын жақсы көреді. Бұл жолда қауесет тасқынын ештеңе тоқтата алмайды. Шынында, егер қандай да бір мемлекет өз азаматтарын чиптендірейін десе, мұндай алдауға бармайды. Алдаса, көтеріліс болар еді. Оның үстіне, чип енгізілуі үшін арнайы жабдық керек. Қарапайым шприцпен оны енгізу мүмкін емес. Тек екпе ғана егіледі», – дейді сарапшы.

Жанат Ардақ