/img/tv1.svg
RU KZ
Жыл сайын 40 мың қазақстандық 10 сотық жер алатын болады

Жыл сайын 40 мың қазақстандық 10 сотық жер алатын болады

Мемлекет жер телімдерін су және электр энергиясымен қамтамасыз етпек.

17:14 26 Маусым 2017 9135

Жыл сайын 40 мың қазақстандық 10 сотық жер алатын болады

Автор:

Жанболат Мамышев

ҚР инвестиция мен даму министрлігінің құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық құрылыс істері жөніндегі комитет төрағасы Мархабат Жайымбетов ҚР ИДМ ресми өкілі Мұрат Жұманбайға берген сұхбатында 10 жыл ішінде «Нұрлы жер» бағдарламасы бойынша 1,5 млн тұрғын үй салынуы керектігін айтты. Әңгіме  халықтың тұрмысы төмен табы үшін (бірінші топ мүгедектері, жетім балалар, т.б) пәтерді өмір бойы жалға алуы жайында болып отыр. Мұндай баспана алу үшін жергілікті әкімдіктегі баспана алу тізімінде болу қажет. Баспананы жалға алу құнының бір шаршы метрі 100 теңге немесе 50 шаршы метр болатын пәтерге ай сайын 5000 теңгеден келеді. Алдағы 15 жылда бұл бағытқа жыл сайын 25 млрд теңге кететін болады.

Екінші бағыт – «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ жүйесі арқылы мұғалімдерге, дәрігерлерге, мемлекеттік қызметкерлерге, әскери қызметкерлерге несиелік баспана ұсыну.

«Тұрақты табысы барлар тұрғын үй жинақ жүйесі арқылы төмен 4-5%-бен тұрғын үй қарызын ала алады», – деді Мархабат Жайымбетов.

Өңірдегі мұндай баспананың бір шаршы метрі 140 мың теңге немесе 50 шаршы метр болатын пәтер бағасы шамамен жеті миллион теңге болады. Астана, Алматы, Атырау және Ақтауда баспананың бір шаршы метрі 180 мың теңге болады. Мұндай баспана алу үшін бастапқы жарнаның 30%-ын жинау керек.

«Сондай-ақ Тұрғын үй құрылыс жинақ салымшылары Астана, Алматыда екі жыл тіркеуде тұрған болуы шарт. Ал кезектегілер үш жыл тіркеуде болса жеткілікті. Тағы бір айта кететіні, бұл бағыт бойынша пәтер алғысы келетіндердің соңғы бес жылда өз баспанасы болмауы талап етіледі. Пәтер алу үшін ең басты шарт осы», – деді ол.

Үшінші бағыт ипотека болып табылады.

«Тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесіне қатысқысы келмейтіндер, жайлы тұрғын үй алуға мүмкіндігі барлар ипотека алуына болады. Мемлекет 10%-дан асқан мөлшерлемені өзі субсидиялайды. Біз екінші деңгейлі банктерге шарт қойдық. Банк ипотека алушыларға Ұлттық банктің базалық мөлшерлемесіне бес пайыз қосып несие беруге тиіс, сонда шамамен 16-17% шығады. Мемлекет ипотека алушыларды 7%-ға дейін субсидиялайды. Мұнда сатып алынатын баспана Астана мен Алматы қалаларында 20 млн теңгеден, ал өңірлерде 15 млн теңгеден аспауға тиіс деген шарт бар. Бүгінгі күні алты-жеті банк бұл бағдарламаға қатысуға ниет білдірді, шамамен 30 млрд теңге жиналды», – деді Мархабат Жайымбетов.

Ендігі бағыт құрылыс салушыларға несие беру болып табылады. Мұндағы бекітілген баға Астана мен Алматы қалаларында бір шаршы метрге 260 мың теңге болса, өңірлерде 22 мың теңгені құрайды.

«Олар тұрғын үйді салып, оны ТҚЖБ-нің салымшыларына ұсынуға тиіс.  Олар алмаса, нарыққа шығарып сатуға болады. Жекеменшік құрылыс салушылар нақты белгіленген бағамен салып, пәтерлердің жартысын салымшыларға сатуы керек. Екінші деңгейлі банктер оларға да 17%-бен несие береді, оның 7%-ын мемлекет субсидиялайды. Бұған қатысуға да қазіргі кезде үш-төрт банк ниет білдіріп отыр, мұндай құрылыс салушыларды субсидиялау басталып кетті», – деп баса айтты салалық комитеттің басшысы. Ипотека алушылар мен құрылыс салушыларды субсидиялауға жылына шамамен 10 млрд теңге бөлу жоспарланып отыр.

Бесінші және ең негізігі бағыт жеке тұрғын үй құрылысы болмақ. Мемлекет ЖТҚ салынатын аумақтарға инфрақұрылымды өзі тартады, бұған жыл сайын 40 млрд теңгеден бөлінеді.

«Біз жылына 40 мың жер телімінен бөлуді жоспарлап отырмыз, сонда 15 жылдың ішінде 600 мың жер телімі беріледі. Мемлекет жарық пен суды өзі тартып береді. 10 сотық жер алуға кезекке тұрғандардың барлығы жер алып, үйлерін өзі салады.  Тек сынақ тәртібінде ғана бірыңғай сәулет үлгісін сақтау үшін облыс орталығында әр шаршы метрі 120 мың теңге тұратын коттеджді қалашықтар салынады. Бүгінде біз алты үлгілік жобаны әзірлеп қойдық: облыс орталықтарын ауылға айналдырып жібермеу үшін  заманауи үлгідегі екіқабатты және бірқабатты үйлер болады», – деді Мархабат Жайымбетов.

Осылайша енді облыс орталықтарында бірыңғай сәулет үлгісіндегі коттеджді қалашықтар пайда болмақ.

«Тәуелсіздік алғаннан бергі 25 жыл ішінде миллион тұрғын үй салынғанын айтып кету керек. Егер оны 25 жылға бөлетін болсақ, онды жылына 40 мыңнан келеді. 1990 жылдары жыл сайын 10-15 мың тұрғын үй тұрғызылған. 2016 жылы 89 мың тұрғын үй салынған. Биыл 100 мың саламыз деп жоспарлап отырмыз, бұл шамамен 10,1 млн шаршы метр тұрғын үй болады. 15 жыл ішінде шамамен 100 мың баспана салуымыз керек. Яғни  2031 жылға қарай шамамен 16-17 млн шаршы метр баспана болмақ. Нақты есептелген сан осындай», – деп қорытындылады ол.

Гүлназ Ермағанбетова, Жанболат Мамышев

Жаңа шағын ауданның тұрғындары жапа шегіп отыр

27 Қыркүйек 2020 18:16 1182

Бірнеше жыл бұрын ғана қоныс тойын тойлаған №13 шағын аудандағы №36, 37 көпқабатты тұрғын үйлердің тұрғындары Тараз қаласының әкімдігіне шағымдануда.  

Олардың сөзінше, жыл өтпей жатып-ақ үйдің сыртқы қабырғасының сылақтары опырылып, ойылып түсе бастаған. Ал бесінші қабаттағы бір балконның кірпіш қабырғасы толығымен құлап түскен. Жаңбыр жауған күндері шатырдан аққан су сызат қуалай бесінші қабаттан төртінші қабатқа дейін жетеді. Мұндай күндері тұрғындар төбеден сорғалаған тамшының астына шелек сынды ыдыстар қойып әуре-сарсаңға түсіп жатқаны. Аласа шатырдан төмен құлаған жауын суы батыстан сәл жел соқса қабырғаға тамып, дуал жағалай ағып отырған. Сөйтіп бірінші қабатқа жеткен су қабырғаның сыртын ғана емес, ішін де бүлдіруде. Ауланың көлшікке айналып кететіні өз алдына.

Алматылық жобамен салынған қос көпқабатты тұрғын үйдің тұрғындары алты жылдан бері қала әкіміне шағымданып, әділдік таппай келе жатыр.  

«Біздің арызданбаған жеріміз қалмады. Қала әкіміне де жаздық. Тележурналистерді де шақырып, телеарнаға да шығардық. Бірақ біздің мұңымызға құлақ асқан пенде жоқ», – деді осы үйдің тұрғыны, белгілі дәстүрлі әнші, Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері Бақыт Шағырбаев.

Шағымданушылардың сөзіне қарағанда, қос көпқабатты тұрғын үйді тұрғызған «Қазмұнайқұрылыс» ЖШС өз жұмысын жауапты атқармаған. Пәтер иелеріне кілттерін тапсырғаннан кейін-ақ кемшіліктері шыға бастапты. Кейбір подъездерге бұрын пайдалануда болған, Қаратау қаласында бұзылған көпқабатты үйлердің баспалдақтарын сол күйі әкеп салып жіберген. Шатырын бір рет жел де жұлып, ұшырып әкеткен екен.

Мамандардың пайымынша, үйдің он бес метр ендікті алып бір бағытқа жабылған шатыр жабыны құрылыс талабына сай келмейтін көрінеді. Оның аласа жабылуы мен темір жабындардың бір-біріне киілер тұстары жақсы бекітілмегендіктен, ондағы сызаттардан су ішке кетіп жатса керек.  

Аула тұрғындары мұнда не әкімді, не әкімнің орынбасарларын шақыртып келтіре алмаған. Ешкім келмеген соң елдің аманатын арқалап Бақыт Шағырбаев Тараз қалалық әкімдіктің тұрғын үй инспекциясына барса, «Сіз өнер қайраткерісіз ғой, енді арызқой атанайын дедіңіз бе?» деп райынан қайтаруға тырысыпты.

«Мені арызқой атандырған өздерің. Әр адам, әрбір мемлекеттік қызметкер өзіне жүктелген міндетін жауапкершілікпен атқарса, біз бұлай шуламас едік. Бізде бәрі жақсы болса арызданып неміз бар? 150 отбасы тұратын екі үйдің 36 пәтерінің төбесінен су ағып тұрғанын көріп тұрып, ештеңе істемесем, қайраткерлігім кімге керек?», – деп шырылдаған ол, әлі билікке халықтың мұңының жетпегеніне қапаланады. 

Тұрғындар арнайы маман шақырып шатырға шығартыпты. Олар шатырдың дұрыс жабылмағанын, жауын суының темір жабынының бір-біріне киілген тұстарынан кетіп жатқандығын, шатырды бір басын 2-2,5 метрге көтеріп, қайта жабу керектігін айтқан.

Жергілікті әкімдік осы үйлердің сыртын қайта қаптауға бөлген 50 миллион теңгені игеріп жатқан «СКН строй» ЖШС директоры Нұржан Қабанбаевтың айтуынша, оларға да тиісті қаражат мерзімінен кеш берілген. Сондықтан жұмыс та кеш басталыпты.

«Қазір №37 үйдің қабырғасын қаптап жатырмыз. Қаптап жатырмыз деген жай сөз, зорға қиюластырудамыз. Мен құрылысшымын. Мына қос үйдің қалай тұрғызылғанына қайран қаламын. Мердігер бұл үйді қалай болса солай соға салыпты. Ешқандай құрылыс талабы сақталмаған. Бір тұсында қабырғалар ішке шалқайып кетсе, енді бір жерінде сыртқа шығып кеткен. Терезелерінің айналасын қиюластыру қиын болып жатыр. Екі үй де қисық. Сыртқы қабырғасының өзі жұқа. Осылай да үй салады екен-ау», – деп ол басын шайқады.  

«Тұрғындар шатырды да ашып жөндейді деп ойласа керек. Қаржы тек үйдің сыртқы қабырғасын қаптауға ғана беріліп отыр. Төбені ауыстыруға бұл қаржы жетпейді. Десе де біз тұрғындардың өтінішімен шатырға шығып көрдік. Жұмыс өте көп. Егер тапсырыс берушілер жобалық-сметасын жасап берсе, тұрғындардың қалауымен дұрыстап жауып бере аламыз. Негізі шатырдың суы кіреберіске қарай емес, сыртқа қарай ағуы керек еді. Мұнда бәрі керісінше жасалған», – деді Нұржан Қабанбаев.

Әсел Мұратбекқызы

Павлодардағы таун-хаустар сатылмай жатыр

11 Маусым 2020 21:36 6029

Әуежай қалашығындағы 55 үйді сатып алуға 30 адам ғана өтініш берген.  

Павлодар қаласының әуежайы маңында мемлекеттің көмегімен салынып жатқан 55 тұрғын үйдің құрылысы аяқталуға таяу. Бұл аумақта жекелеген тұрғындардың тұрғызып жатқан баспаналары да бар.  Аумақ Кенжекөл ауылдық округіне қарағандықтан, жергілікті әкімдік тұрғын үйлерді «Нұрлы жол» бағдарламасы арқылы сатуда. Бірақ, көркі көз тартатын жаңа үйлер өтпей жатыр.  Себебі, аталмыш үйлер орталық жылу құбырына қосылмаған.

Бұл аумақ Әуежай қалашығы деп аталады. Мұндағы жеке үйлер құрылысына жер телімін беру ісі 2007 жылы қолға алынған болатын. Сол кезде жер кодексінің талабына сәйкес, кезекте тұрған азаматтарға 10 соттық жер тегін үлестірілді. Өкінішке қарай, инженерлік инфрақұрылым (электр желісі, су және канализация құбырлары, жылу көзі) тартылмағандықтан, жер учаскесінің иелері 10 жылдан астам уақыт бойы құрылысты бастай алмай келді. Бұл мәселе көптен бері айтылып та келеді.

2018 жылға дейін электр қуатын тарту мәселесі ғана шешімін таппады. Дәл осы жылы 400 млн теңгеден астам соманы құрайтын электр қуатын тарту бойынша жоба қолға алынды. Павлодар қалалық құрылыс бөлімінің тапсырысы бойынша, республикалық бюджеттен екі кезеңмен бөлінген қаржыға электр желісі екі жыл бойы тартылды. Нәтижесінде 2019 жылы тұрғындар электр көзіне қосылуға техникалық рұқсат қағаздарын алып, армандаған мүмкіндікке қол жеткізе бастады. Бірақ, орталық су құбыры және канализация жүйелері дайын болмай шықты.

Белгілі болғандай, аталмыш құбырлар тартылған, бірақ жер учаскесінің иелері әлі күнге дейін оларға қосылуға болатынын-болмайтынын анық білмей дал. Осылайша, орталық жылу желілеріне қосылу туралы мәселе басы ашық күйінде қалып отыр.

Жоғарыда бұл аумақта жергілікті биліктің 55 жеке тұрғын үй салып жатқанын айтты. Осы орайда, әуелде 15 соттықтан иеленген 400-ден астам адамның 120-сынан көбі учаскелерді уақытында игере алмауына байланысты мемлекетке қайтаруға мәжбүр болды. Аталған Әуежай қалашығына кіретін ИЖС-1 және ИЖС-1А  алаңдарында бірыңғай типтегі 2 қабатты таун-хаус және 1 қабатты жеке үйлер салынуда. Пәтерлердің 1 шаршы метрі «Нұрлы жер» бағдарламасымен 120 мың теңгеге ұсынылып отыр. Алайда, ауданы 120 шаршы метрден асатын, 2 қабатты таун-хаустарды сатып алған адамдар үйін жеке пешпен жылытуға мәжбүр болады. Себебі, әуежай қалашығына орталық жылу құбыры тартылмаған.

Әуежай қалашығында салынып жатқан 55 үйдің құрылысы аяқталып қалды. Жұртшылыққа ол үйлерді түрлі бағдарламалар арқылы сатып алу ұсынылуда. Барлығы 30 адам өтініш беріп, 8-і ғана төлем қабілетін растаған. Алайда, өтініші қабылданған азаматтар да шағын ауданға халық толық қоныстанбаса, олар да көше алмайтынын айтуда. Ал толық қоныстану мәселесі жылумен қамту проблемасы шешілгеннен кейін мүмкін екені айтпаса да түсінікті.

Басынан соры арылмай келе жатқан Әуежай қалашығында кейінгі жоспар бойынша, 200 балаға арналған 2 балабақша, мектеп, сауда орталығы, әмбебап дүкен, өрті сөндіру депосы және демалыс саябағын салу қарастырылған.  Айтпақшы, бұл жерде 2000 жылдың басынан бері «Балалар ауылы» қоныстанып, қызмет көрсетіп келеді. Жылумен қамту мәселесі шешілсе, қалада жаңадан шағын аудан пайда болмақ.

Фархат Әміренов