/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 376,04 Brent 36,55
Астана мен Алматы баспанамен бәсекелеседі

Астана мен Алматы баспанамен бәсекелеседі

Шаһар басшылары тұрғын үй саясатына қатысты мәлімдеме жасады.

17:19 15 Наурыз 2018 9231

Астана мен Алматы баспанамен бәсекелеседі

Автор:

Бұлбұл Болат

Алматы қаласының әкімі Бауыржан Байбек пен Астана қаласының әкімі Әсет Исекешев парламент палата­ларының біріккен отырысында жария болған «Президенттің бес әлеуметтік бастамасы» атты үндеуді қалай жүзеге асыратындарын айтты.

Белгілі болғандай, алдағы уақытта Алматыда 1,5 млн шаршы метр тұрғын үй салу жоспарланған. Бұл 17 мыңнан астам пәтер деген сөз.

Бауыржан Байбектің мәлімдеуінше, биыл «Алматы жастары» әлеуметтік бағдарламасын орындау үшін жергілікті бюджеттен 2 млрд теңге бөлінеді. Нәтижесінде жас отбасылар алғашқы жарнасыз баспаналы болу құқығына ие болады. Бұл үшін бағдарламаға қатысушыларға 5% үстеме ақымен несие ұсынылады.  

«2017 жылы құрылыс қарқыны 4 есе өсті, Алматыда кезекте тұрған әрбір үшінші адам пәтер алды. Өткен жылы 1,9 млн шаршы метр тұрғын үй немесе 16,5 мың жаңа пәтер салынды», – деді шаһар басшысы.

Бір қызығы, Бауыржан Байбек 1,5 млн шаршы метр тұрғын үйдің құрылысы қашан басталып, қашан аяқталатынын айтқан жоқ. Ал Әсет Исекешев әр сөзін шегелеп жеткізіп, 2018 жылдың соңына дейін Астанада мемлекеттік бағдарлама бойынша 6 көпқабатты тұрғын үй кешені салынатынын тілге тиек етті. «Тұрғын үй саласы әлеуметтік маңызға ие басты мәселенің бірі. 2018 жылы мемлекеттік тұрғын үй бағдарламасын жүзеге асыру мақсатында жалпы ауданы 78,3 мың шаршы метрді құрайтын, 1477 пәтерден тұратын 6 көпқабатты тұрғын үй кешені пайдалануға беріледі. Осылайша  «Нұрлы жер» бағдарламасы арқылы  коммуналдық тұрғын үй  қорының кезегінде тұрған адамдар баспаналы болады», – деді Астана әкімі.

Сөз арасында Әсет Исекешев 2017 жылы елорда да 2,36 млн шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілгенін баяндады.

«7 тұрғын үй кешені Астана әкімдігінің мемлекеттік есебінен салынды. Нәтижесінде 1062 отбасыны баспанамен қамтылды», – деді Әсет Исекешев.

Астана қаласы әкімінің мәлімдеуінше, алдағы 5 жылда 5 млн шаршы метр тұрғын үй салынады. Құрылыс жұмысының 90%-ға жуығы жеке инвесторлардың есебінен атқарылады.  

Осыдаң соң Әсет Исекешев «7-20-50» әлеуметтік бағдарламасы тұрғын үй ипотекасының қолжетімділігін арттырып, тұрғын үй секторындағы жүктемені азайтатынын айтты.

«Енді елорданың әрбір жұмыс істейтін тұрғыны жеңілдетілген шартпен ипотекалық несие ала алады. Бұл тек банк секторын ғана емес, сонымен бірге тұрғын үй құрылысыны нарығын белсенді дамытуда үлкен күшке айналып, өнеркәсіптің дамуына серпін береді. Мемлекеттік бағдарламамен берілетін тұрғын үйлердің шаршы метрі 180 мың теңгеден аспайды, бұл жекеменшік құрылысшылардың бағасынан әлдеқайда арзан», – деді ол.

Қос әкім тұрғын үй мәселесіне қатысты мәлімдемені мақсатты түрде жасаған сияқты. Себебі дәл қазір қарапайым халықтың басым көпшілігі «7-20-25» атты жаңа тұрғын үй бағдарламасын дұрыс түсініп отырған жоқ. Соның салдарынан жел сөз ел аралап жүр.

Десекте мәселенің мән-жайын Ұлттық банк төрағасының орынбасары Олег Смоляков осыдан екі күн бұрын тәптіштеп түсіндірді.

Оның айтуынша, биылғы жылдың екінші жартыжылдығынан бастап «7-20-25» тұрғын үй бағдарламасы аясында банктер ипотека бере бастайды. Жаңа бағдарламаны жүзеге асыру үшін арнайы компания құрылады, ал капитал Ұлттық банктің есебінен қалыптасады.

«Ипотекалық несиелердің алғашқы пулы жасалып болғанда біз оның барлығын сатып аламыз. Несие рәсімдегісі келген адамдардың төлем қабілеттілігіне ерекше назар аударылады. Мемлекеттік бағдарламаларда әскерилер, әлеуметтік жағынан аз қамтылған азаматтар деген санаттар бар. Жаңа бағдарламада мұндай болмайды. Біз барлық өтініш иесімен бірдей жұмыс істейміз», – деді мәлімдеді Олег Смоляков.

Бұлбұл Болат

Павлодардағы таун-хаустар сатылмай жатыр

Әуежай қалашығындағы 55 үйді сатып алуға 30 адам ғана өтініш берген.  

11 Маусым 2020 21:36 1540

Павлодардағы таун-хаустар сатылмай жатыр

Павлодар қаласының әуежайы маңында мемлекеттің көмегімен салынып жатқан 55 тұрғын үйдің құрылысы аяқталуға таяу. Бұл аумақта жекелеген тұрғындардың тұрғызып жатқан баспаналары да бар.  Аумақ Кенжекөл ауылдық округіне қарағандықтан, жергілікті әкімдік тұрғын үйлерді «Нұрлы жол» бағдарламасы арқылы сатуда. Бірақ, көркі көз тартатын жаңа үйлер өтпей жатыр.  Себебі, аталмыш үйлер орталық жылу құбырына қосылмаған.

Бұл аумақ Әуежай қалашығы деп аталады. Мұндағы жеке үйлер құрылысына жер телімін беру ісі 2007 жылы қолға алынған болатын. Сол кезде жер кодексінің талабына сәйкес, кезекте тұрған азаматтарға 10 соттық жер тегін үлестірілді. Өкінішке қарай, инженерлік инфрақұрылым (электр желісі, су және канализация құбырлары, жылу көзі) тартылмағандықтан, жер учаскесінің иелері 10 жылдан астам уақыт бойы құрылысты бастай алмай келді. Бұл мәселе көптен бері айтылып та келеді.

2018 жылға дейін электр қуатын тарту мәселесі ғана шешімін таппады. Дәл осы жылы 400 млн теңгеден астам соманы құрайтын электр қуатын тарту бойынша жоба қолға алынды. Павлодар қалалық құрылыс бөлімінің тапсырысы бойынша, республикалық бюджеттен екі кезеңмен бөлінген қаржыға электр желісі екі жыл бойы тартылды. Нәтижесінде 2019 жылы тұрғындар электр көзіне қосылуға техникалық рұқсат қағаздарын алып, армандаған мүмкіндікке қол жеткізе бастады. Бірақ, орталық су құбыры және канализация жүйелері дайын болмай шықты.

Белгілі болғандай, аталмыш құбырлар тартылған, бірақ жер учаскесінің иелері әлі күнге дейін оларға қосылуға болатынын-болмайтынын анық білмей дал. Осылайша, орталық жылу желілеріне қосылу туралы мәселе басы ашық күйінде қалып отыр.

Жоғарыда бұл аумақта жергілікті биліктің 55 жеке тұрғын үй салып жатқанын айтты. Осы орайда, әуелде 15 соттықтан иеленген 400-ден астам адамның 120-сынан көбі учаскелерді уақытында игере алмауына байланысты мемлекетке қайтаруға мәжбүр болды. Аталған Әуежай қалашығына кіретін ИЖС-1 және ИЖС-1А  алаңдарында бірыңғай типтегі 2 қабатты таун-хаус және 1 қабатты жеке үйлер салынуда. Пәтерлердің 1 шаршы метрі «Нұрлы жер» бағдарламасымен 120 мың теңгеге ұсынылып отыр. Алайда, ауданы 120 шаршы метрден асатын, 2 қабатты таун-хаустарды сатып алған адамдар үйін жеке пешпен жылытуға мәжбүр болады. Себебі, әуежай қалашығына орталық жылу құбыры тартылмаған.

Әуежай қалашығында салынып жатқан 55 үйдің құрылысы аяқталып қалды. Жұртшылыққа ол үйлерді түрлі бағдарламалар арқылы сатып алу ұсынылуда. Барлығы 30 адам өтініш беріп, 8-і ғана төлем қабілетін растаған. Алайда, өтініші қабылданған азаматтар да шағын ауданға халық толық қоныстанбаса, олар да көше алмайтынын айтуда. Ал толық қоныстану мәселесі жылумен қамту проблемасы шешілгеннен кейін мүмкін екені айтпаса да түсінікті.

Басынан соры арылмай келе жатқан Әуежай қалашығында кейінгі жоспар бойынша, 200 балаға арналған 2 балабақша, мектеп, сауда орталығы, әмбебап дүкен, өрті сөндіру депосы және демалыс саябағын салу қарастырылған.  Айтпақшы, бұл жерде 2000 жылдың басынан бері «Балалар ауылы» қоныстанып, қызмет көрсетіп келеді. Жылумен қамту мәселесі шешілсе, қалада жаңадан шағын аудан пайда болмақ.

Фархат Әміренов

ТЖ кезеңінде тығырыққа тірелген кәсіпкерлер 8%-дық несие ала алады

Жеке кәсіпкерлер 50 миллион, заңды тұлғалар 3 млрд теңгеге дейін жеңлдетілген несие алады.  

11 Маусым 2020 21:04 1829

ТЖ кезеңінде тығырыққа тірелген кәсіпкерлер 8%-дық несие ала алады

Төтенше жағдайда тоқырауға ұшыраған кәсіпкерлердің дені мемлекеттің көмегіне зәру. Қысылтаяң кезеңнен шыққан шағын және орта кәсіпкерлік әлі де оңала қойған жоқ. Осындай өлара уақытта мемлекет кәсіпкерлердің еңсесін қалай көтереді, қаржылық қолдаулар бола ма, деген сан салалы сауалдарға Қызылорда облысы кәсіпкерлер палатасының Жобаларды сүйемелдеу бөлімінің бастығы Мұрат Балабаев жауап берді.

Мұрат Сұлтанғазыұлының айтуынша, бұл бағытта кең көлемді сауықтыру шаралары қабылдануда екен. Кешенді бағдарламаның бірі  жеңілдетілген несие беру. Бағдарламаның ерекшелігі сол пайызы төмен несиені ШОБ-тен өзге дара кәсіпкерлерде алуға құқылы.

«Бағдарламада салалық шектеу жоқ. Шарт бойынша 8% бір жылға ала аласыз. Кез-келген кәсіпкерлік қызметпен айналысатын субъектілер осы қаржымен айналым қаражатын толықтыра алады. Оның ішінде ағымдағы шығындарды, яғни, салық, жалақы бойынша берешектерді өтеуге, шикізат, тауарлар мен қызметтерді сатып алуға, келісім шарттар бойынша міндеттемелерін орындауға болады. Ел бойынша бағдарламаға екінші деңгейлі 12 банк қатысуда. Оның сегізінің Қызылорда облысында бөлімшелері бар. Атап айтсақ, олар «Halyk Bank», «Сбербанк», «АТФБанк», «CenterCredit Банкі», «Forte Bank», «Eurasian Bank», «Jysan Bank» және «ВТБ Банк».

Бөлім басшысы бағдарламаға ұсынар қажетті құжаттар тізімі жайында ескерте кетті.

«Бағдарламаға негізінен ТЖ және карантин салдарынан зардап шеккен ШОБ және микро бизнес кәсіпкерлері қатыса алады. Егер кәсіпкерлерде өткізген тауарлары мен көрсеткен қызметтерінің көлемі төмендесе, клиенттер тарапынан төлемдер кешіктірілсе, қызметкерлердің штаттық саны қысқарса, олар жеңілдетілген несиеге қол жеткізе алады. Яғни, ТЖ кезеңі мен одан кейінгі екі ай мерзім ішінде жоғарыдағы критерийлердің бірі орын алса кәсіпкерлер банктерге несие алуға құжаттар өткізе алады. Жалпы қаржылық жағдайдың төмендегенін дәлелдейтін бірнеше құжаттар бар. Соның біреуі болса жеткілікті. Олар кәсіпкерлік нысандарының қызметін тоқтату бойынша растайтын құжатқа басқару есептілігі, дебиторлық қарыздар бойынша үзінді, қызметкерлерді жалақысы сақталмайтын демалысқа жіберу туралы өтініштері, сондай-ақ облыстағы бас санитарлық дәрігердің қаулылары да негіз бола алады», – дейді ол.

Банктер тарапы сізден төлқұжатты, құрылтай құжаттарын, мемтіркеу куәлігін немесе тіркеу есебіне алғандығын растайтын өзге де құжатты, қол қою және мөр бедерінің үлгілерін (егерде мөр болған жағдайда), соңғы жылдың қаржылық есептемесі, салықтар бойынша берешектің бар-жоғын растайтын құжатты және басқа да несиеңіздің болу, болмауы туралы мәліметтер, кепіл мүліктің құжаттар топтамасын және қаржылық жағдайының төмендегенін растайтын құжаттарды талап етеді.

Ал, аталмыш бағдарлама аясында кәсіпкерлер қанша қаржы ала алады? Оларға арнайы лимит бар ма, деген сауалға Мұрат Сұлтанғазыұлы былайша жауап берді:

«Бағдарламаның өзіндік лимиті бар. Мәселен, дара кәсіпкерлерге бекітілгені 50 млн. теңге. Ал, заңды тұлғаларға 3 млрд. теңгеге дейін лимит көзделген. Сонымен қатар, банктер жеңілдетілген «каникул» кезеңінде береді. Бірақ жеңілдетілген несиеге кепіл мүлік талап етіледі. Егерде кепіліңіз болмай, мүлік жеткіліксіз болса «Даму» қоры арқылы несиенің 50 пайызына дейін кепілдендіру тетігі қарастырылған».

Нұрбек Дәуренбеков