/img/tv1.svg
RU KZ
KASE 2 389,75 Hang Seng 27 350,61
DOW J 29 225,93 РТС 1 535,81
FTSE 100 7 436,64 Алтын 1 630,80
«Атамекен» судьялардың сауатын арттырып жатыр

«Атамекен» судьялардың сауатын арттырып жатыр

Жоғарғы сот қабырғасында судьяларға арналған семинар басталды. 

23 Қыркүйек 2019 17:05 3671

«Атамекен» судьялардың сауатын арттырып жатыр

Автор:

Есімжан Нақтыбайұлы

Бір жарым ай бойы түрлі деңгейдегі судьялар онлайн-режимде трансферттік баға белгілеу бойынша білімдерін жетілдірмек.

«Атамекен»  Ұлттық кәсіпкерлер палатасы басқарма төрағасының орынбасары Рустам Жүрсінов трансферттік баға белгілеудің экспорт пен импортқа тікелей қатысы бар екенін айтады.

«Бүгін біз Жоғарғы сот қабырғасында кезекті семинар сессиясын ашып отырмыз. Семинар трансферттік баға түзілімі бойынша шетелдік әріптестермен тәжірибе алмасып, сот тәжірибесін зерттеуге бағытталмақ. Мұндай тәжірибе өткен жылы басталған. Ол кезде Жоғарғы сот судьялары салық салу және кеден ісі тақырыптары бойынша семинардан өткен болатын.  Биыл тек Жоғарғы сот деңгейімен шектелмей, ведомство академиясымен бірге  аудандық, қалалық және облыстық  деңгейдегі судьяларды да қамтуды көздеп отырмыз», – дейді Рустам Жүрсінов.

Оның айтуынша, салық пен трансферттік бағаның сыртқы  экономикалық байланыстарға үлкен әсері бар. Семинар барысында судьяларға тек заңнама бойынша ақпараттар беріліп қана қоймай,  салық саласындағы экономикалық қатынастардың қалай жүретіні түсіндіріледі.

«Трансферттік бағаның дұрыс белгіленуі   экспорт пен импорттан түсетін салықтың офшорға кетпей, Қазақстан аумағында қалуы үшін маңызды. Мысалы, мұнай, астық және мақта экспорттау кезінде немесе Ресейдің мұнай өнімдерін импорттау кезінде трансферттік баға қалыптастыру бойынша тәуекелдер туындап жатады. Нарықтағы бағадан алшақтық туындауы мүмкін сыртқы экономикалық қатынастың барлық түрінде мәселе бар. Сондықтан осы семинарды өткізсек деген бастама көтерген болатынбыз.  Ол 1,5 айға созылады. Біз оған екі бірдей халықаралық компанияны тартып отырмыз. Семинар барысында лондондық сарапшылар да селекторлық режимде дәріс оқитын болады. Тек Жоғарғы соттан 15 судья осы семинарда білімін жетілдіреді. Ал басқа өңірлер интернет арқылы қосылатын болғандықтан, олардың санына шектеу жоқ»,–дейді «Атамекен» ҰКП өкілі.

Семинар судьялардың сауатын арттыруға жасалған маңызды қадам екенін Жоғарғы сот өкілдері де растап отыр.

Жоғарғы сот судьясы Гүлжан Аймағамбетова Қазақстан сияқты жас мемлекеттер үшін заңнама саласында халықаралық тәжірибелерді зерттеудің маңызы зор екенін айтады. Бұл семинар осы тұрғыдан алғанда ұтымды.

«Біздің заңнама салыстырмалы түрде алғанда өте жас заңнама болып саналады. Салық және баға қалыптастыру мәселесіндегі білімімізді жетілдіру үшін «Атамекен» палатасы осындай мүмкіндік ұсынып отыр. Өзге елдермен ынтымақтастық процестері жүріп жатқандықтан, халықаралық тәжірибені, заңнаманың қолданылуын жіті назарда ұстап отыру қажет. Кез келген құқықтық акт сияқты, «Трансферттік бағаны белгілеу» туралы Заң да сот практикасы арқылы жетіледі.  Бұл семинар судьяларға халықаралық заңнама саласындағы білімін жетілдіруге мүмкіндік береді. Келесі жылы елімізде аталмыш заңды қайта қарап, толықтырулар мен өзгертулер енгізу жоспарланған», – дейді Жоғарғы сот өкілі.

Есімжан Нақтыбайұлы

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Мүмкіндігі шектеулі кәсіпкерлерден индустриялық сертификат талап етілмеуі мүмкін

«Атамекен» ҰКП ерекше қажеттігі бар кәсіпкерлерге индустриялық сертификат беруді тоқтата тұруды ұсынды.  

22 Қаңтар 2020 23:48 1375

Мүмкіндігі шектеулі кәсіпкерлерден индустриялық сертификат талап етілмеуі мүмкін

2019 жылдың шілдесінен жеңіл өнеркәсіп нысандары мен жиһаз өндірушілер мемлекеттік сатып алу конкурстарына қатысу үшін салалық индустриялық сертификат алуға міндеттелген болатын. Мемлекеттік сатып алу конкурстарын ашық етіп, саладағы сапаны көтеруге бағытталған бұл сертификат кейбір  мүмкіндігі шектеулі кәсіпкерлерге кедергі келтіріп отыр. «Атамекен» ҰКП алаңында осы мәселе жан-жақты талқыланды.

«Атамекен» ҰКП мемлекеттік сатып департаментінің директоры Меруерт Әбдуәли индустриялық сертификат  талабы қолданысқа енгеннен бері түскен шағымдардың сипатына тоқталды.

«2019 жылдың ортасынан бері осы индустриялық сертифкатқа қатысты 215 шағым келді. Соның ішінде 30%-ы мүгедектерден түскен. Оларды жіктей келе, күрделі деуге тұратын 4 мәселе бар екені анықталды. Бірінші мәселе – салалық сертификаттың қымбаттығы. Ереже бойынша, салалық қауымдастықтар ұсынысымен тарификация қарастырылған. Ол тарифке сертификат беретін сарапшылардың жол шығыны, тұру және тамақ құны түгел кіреді. Осының әсерінен сертифкаттардың бағасы 230 мың теңгеден 700 мың теңгеге дейін жетеді» – деді ол.

Оның айтуынша, салалық сарапшылардың аздығы да айтарлықтай кедергі болып отыр. 

«Жеңіл өнәркәсіп бойынша 16 сарапшы, жиһаз өндірісі бойынша 7 сарапшы ғана бар. Осының салдарынан сертификат беру статистикасы көңіл көншітпей тұр.  2019 жылдың ортасынан бері  жеңіл өнәкәсіп бойынша 121, жиһаз өндірісі бойынша 29 сертифкат қана берілген. Осыдан-ақ сертификаттан үмітті адамдардың өтініштері өте ұзақ қаралатынын көруге болады», – дейді «Атамекен» өкілі.

Жасалған өнімді сынақтан өткізетін зертханалардың жетіспеуі мен сараптамдан өткізу кезінде шектен тыс талаптар қою мәселесі де жиі кездесетін көрінеді.

«Сараптама өткізу кезінде шектен тыс талаптар қойылады. Бұл мәселеде салалық тетік критерийлері жоқ. Мысалы, жиһаз жасау үшін жұмыс орны 300 шаршы метрден кем болмауы керек. Жұмысшылар саны 15-тен кем болмауға тиіс деген сияқты талаптар бар. Мүмкіндігі шектеулі жандар бұл талаптарды орындауға қаржылық мүмкіндіктері жоқ екенін айтып отыр», – дейді Меруерт Әбдуәли.

Осындай түйткілдерді тізіп айтқан департамент директоры аталмыш кемшіліктер реттелгенше мүмкіндігі шектеулі кәсіпкерлерге индустриялық сертификат беруді тоқтату тұру керек деген ұсыныс айтты.

Онлайн байланыс арқылы өңір-өңірден тікелей байланысқа шыққан мүгедек кәсіпкерлер қауымдастығының өкілдері де өз пікірлерін білдірді. Оның ішінде «Атамекеннің» ұсынысын құптағандар да, қолдамағандар да болды. Дегенмен басым бөлігі мүмкіндігі шектеулі кәсіпкерлерді 12 мүшесі сау адамдармен салыстырмау керек деген ой айтты.

«Атамекен» ҰКП басқарма төрағасы Абылай Мырзахметов бұл мәселеде мүгектерде зардап шекпей, салаға да зиян келмейтіндей шешім шығару керектігін атады.

«Бұл жерде біз кәсіпкерлердің жанайқайын естіп, жеткізу үшін келдік. Бұл бірінші жиын деп санаңыздар. Әрине, мемлекеттік органдардың жұмысына араласпаймыз. Десе де, жалған кәсіпкерлікті әшкерелеу және мүмкіндігі шектеулі кәсіпкерлердің мәселесін ескеру үшін барлық тетіктерді іске қосамыз», – деді Абылай Мырзахметов.

Есімжан Нақтыбайұлы

«Электронды шот-фактура» банкротқа ұшырата ма?

Кәсіпкерлердің есеп-шоттары бұғатталуда.  

24 Желтоқсан 2019 21:13 2079

«Электронды шот-фактура» банкротқа ұшырата ма?

Елордада шағын және орта бизнес өкілдері шоттарының негізсіз бұғатталып жатқанын айтып, Нұр-Сұлтан қаласы Өңірлік кәсіпкерлер палатасына шағым түсірген. Өңірлік палата директорының Құқықтық мәселелер жөніндегі орынбасары Қуанышбек Мұқаш мәселенің мән-жайын түсіндіріп берді.

«ҚР Қаржы министрінің қазан айының 3-і күнгі бұйрығына сәйкес, «Электронды шот-фактура» ақпараттық жүйесінің пилоттық жобасы іске қосылды. Осы жүйе арқылы елорданың мемлекеттік кірістер департаменті кәсіпорындарға электронды форматта хабарлама жіберіп, жауабын алып отырады. Қажет деп тапса, кәсіпкердің есеп-шотын бұғаттай алады. Бұйрыққа сәкес, мемлекеттік кірістер департаменті қызметкерлері алынған құжаттарға бес күн ішінде талдау жасап, қабылдауға немесе кері қайтаруға тиіс. Алайда қызметкер жұмысты уақытында орындамаса, жауапқа тарту қарастырылмаған. Мәселе былай болып тұр, кәсіпкерлер келген хабарламаға жауап бергеніне қарамастан, салық органдары 600-дей кәсіпкердің есеп-шоттарын бұғаттап тастаған. Тіптен кейбір компанияның шотын хабарлама жібермей ақ, бұғаттаған. Сонымен қатар, ол кәсіпкердің клиенттеріне де хабарлама жіберіп, кәсіпкерді «сенімсіз» деп атап, онымен жұмыс істемеуге кеңес беруде», – деді кәсіпкерлер палатасы өкілі.

Жиынға шоттары бұғатталып, «сенімсіз» атанған жиырма бес кәсіпкер келді. Бірнешеуі сөз алып, пікірін білдірді. Ет саудасымен айналысушы Алтынай есімді кәсіпкер клиенттерінен айырылғанына қынжылысын білдірді.

«Қаладағы сауда орталықтарына ет жеткізумен айналысамын. Салықтық хабарламаларға жауап беріп отырамын. Алайда еш негізсіз шотымызды бұғаттады. Қазір жалақы де, несие де төлей алмай отырмын. Екі ай болды жұмыс істей алмай жүрміз. Осының салдарынан зор еңбекпен жинаған клиенттерім менімен жұмыс істеуден бас тартуда. Оларға мені «жоғары деңгейдегі тәуекел тобына жатады» деп хабарламаларды үйіп-төгіп жіберуде. Абыройдан айырылған кәсіпкерге жұмыс істеу өте қиын. Тауарды қаншаға аламыз, қаншаға сатамыз бәрі белгілі, өйткені монополияға қарсы комитетке ай сайын есеп беріп отырамыз. Алайда бізден бағаны көтеруді, тағы да салық төлеуімізді талап етуде», – деді кәсіпкер.

Қуанышбек Мұқаш кәсіпкерлердің шоттарын осындай жолмен бұғаттау – сыбайлас жемқорлыққа қатысты қылмысты өршітуі мүмкін екенін айтты.

«Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйінін айтайын, салық органдары қазір сот шешімін, прокурор санкциясын қажет етпестен, мыңдаған бизнес субъектілерінің кәсіпкерлік қызметін тоқтатып, әкімшілік қысым көрсете алады. Бұл пилоттық жоба ережелері қолданыстағы салық заңнамасының нормаларына қайшы келеді. Бизнестің жұмысын қиындатып, сыбайлас жемқорлыққа жол ашады. Шоттарды жаппай бұғаттаудың соңы кәсіпкерлердің банкротқа ұшырап, қала бюджетіне түсетін қаржы азайып, тіптен ауыр жағдайға апаруы мүмкін. Біз бұл ережені тоқтатып, нақты шара қолдану үшін кәсіпкерлер құқын қорғау уәкілетті органдарына өтініш хат жолдаймыз», –  деді ол.

Заңгер Сәкен Қарин «сенімсіз салық төлеуші» ұғымы заңнамада жоқ екенін айтты.

«Электронды шот-фактура арқылы кәсіпкерге «қаржы-шаруашылық операцияларын жүзеге асырудың төмен ықтималдығына ие» деген хабарлама келеді, яғни кәсіпкерлердің адалдығына күмән келтіріледі. Өзінің адалдығын дәлелдеу үшін кәсіпкерлер салық органына екі мыңдай шот-фактура мен басқа да құжаттарын қағазға басып шығарып, апарып беруге мәжбүр болуда. «Сенімсіз салық төлеуші» деген ұғым салық заңнамасында қарастырылмаған. Алайда кәсіпкерге осы атау таңылғаннан кейін, ол жан-жақтан қысым көреді», – деді заңгер.

Жауап ретінде Нұр-Сұлтан қаласы Мемлекеттік кірістер департаменті басшысының орынбасары Таукен Ошақбаев әр іс жеке қаралатынын айтты.

«Электронды шот-фактура туралы айтар болсам, Нұр-Сұлтан қаласында 600-дей салық төлеушінің шоты бұғатталды. Бұндай шешім тәуекелдерді басқару жүйесі арқылы апта сайын шығарылады. Бұғатталғандардың барлығы «жоғары деңгейдегі тәуекел» тобына жатады. Сол себепті, салық төлемегендер автоматты түрде жүйеде бұғатталады. Адамди фактор бұл жерде жоқ. Егер 600 салық төлеушінің ешқайсысы күдік тудырмайтын болса, осында барлығы келер еді ғой. Әрине қателіктер кетуі мүмкін. Шағым түсіргендердің әрқайсының ісін жеке қарастырамыз. Нақты шара міндетті түрде қолданылады», – деді салық органының өкілі.

Осы мәселені Нұр-Сұлтан қаласы Кәсіпкерлер палатасының Өңірлік кеңесінің отырысында талқылауға жетекшілік еткен Ирак Елекеев салық инспекторларының іс-әрекетіне баға берді.

«Болашақта бұл мәселе сотта қаралатын болса, заңгер Сәкен Қарин қол ұшын берге дайын. Қазір шағымдарды Республикалық «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы мен қалалық прокурорға жіберейік деп отырмыз. Ары қарай өздері сотқа арыз беретін шығар деп ойлаймын. Істеп тұрған жұмысқа кедергі келтіріліп, бизнесті құртуға болмайды. Бұл бір-екі емес, 600 кәсіпкерге қатысты іс. Тағы бір айта кетерлігі, салық инспекторы құқы болмаса да, кәсіпкерге «жоғары деңгейдегі тәуекел тобына жатады» деп өзі баға беріп отыр. Ондай бағаны тек сот қана бере алады. Салық инспекторы алдымен кәсіпкердің құжаттарын жинап, тексеріп, көз жеткізіп барып қана пікірін айтсын!», –  деді Ирак Елекеев.

Нұржан Көшкін

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: