/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 23 724,20 РТС 1 155,49
Hang Seng 24 275,22 FTSE 100 5 842,66
KASE 2 260,65 Өнеркәсібі 1 484,00
Гүл өсіруші бағбан мерекеге орай 16 мың гүлді сатылымға шығарды

Гүл өсіруші бағбан мерекеге орай 16 мың гүлді сатылымға шығарды

Шухрат Ибрагимовтің гүл бизнесін қолға алғанына 15 жылдан асқан.  

05 Наурыз 2020 20:10 1898

Гүл өсіруші бағбан мерекеге орай 16 мың гүлді сатылымға шығарды

Автор:

Жансая Тәуекелқызы

Қазығұрт ауданында тұратын бағбан бүгінгі таңда 50 соттық аумақты алып жатқан жылыжайда  қалампыр (гвоздика) және раушан гүлінің қара сиқыр (черная магия) түрін өсіріп отыр. Айтуынша, гүлге деген сұраныс жыл он екі ай үзілмейді. Ал мереке күндері, әсіресе Халықаралық әйелдер күні қарсаңында сатып алушылар саны артады. Есесіне баға да еселеніп, табыс көзі көбейеді.

Мәселен, жай күндері қалампырдың бір данасын көтерме бағамен 70-80 теңгеден, раушан гүлін 150 теңгеден сатса, мереке күндері қалампыр 150 теңгеге, раушан гүлі 500 теңгеге бағаланады екен. 8 – наурыз мерекесіне орай бағбан 16 мың дана гүлді сатып алушыларына жеткізіп үлгерген. Оның 10 мыңы – раушан гүлі. Енді  келесі өнім өсіп шыққанша, тынбай еңбек етпек.

15 жылдан бері аталған кәсіпті қолға алған бағбан өткен жылы 50 соттық жылыжайдан 40 мың дана раушан, 10 мың дана қалампыр алған. Жылыжайға бір жылда 150 тонна көмір жұмсалады. Оған 3 млн теңге шығын кетеді.

Раушан гүлі бір жылда бірнеше рет өнім береді, әр талынан 3 дана гүл алынады.  Ал қалампыр ерекше күтім мен уақытты талап етеді. 6-7 айда бір рет өсіп шығатын гүлдің бұл түрінің бір талынан 7-8 данаға дейін қалампыр алуға болады. Осы ретте Шухрат Ибрагимов қалампырдан табыс аса көп еместігін айтты.

«Оның (қалампыр: авт) әрбір талын жеке-жеке байлап, жіті бақылауды қажет етеді. Еңбек күші де көбірек жұмсалады. Бірақ мен оны тұрақты клиенттерімді жоғалтып алмас үшін өсіремін. Себебі клиент гүлдің тек бір түрін сатып алмайды. Раушан гүлін алып, қалампырға да тапсырыс береді», – деді шаруа.

«Умид» шаруа қожалығының жетекшісі Шухрат Ибрагимов 5 адамды тұрақты жұмыспен қамтып отыр. Өнім көбейіп, сауда қызған сәтте жұмысшылар саны 15-20 адамға дейін жетеді. Олардың алатын жалақысы күнделікті жұмыс көлеміне қарай 3000 теңгеден басталады.

Қазығұрттық бағбанның өсіріп отырған гүлінің басым көпшілігі Шымкент қаласында саудаланады және шаруа сатып алушыларға өнімді өзі жеткізіп береді. Сонымен қатар Алматы, Нұр-Сұлтан, Ақтау, Қызылорда қалаларынан да арнайы іздеп келіп, сатып алушылар бар.

Гүл өсіру кәсібін дөңгелетіп отырған азамат алдағы уақытта өнім түрін көбейтуді көздеп отыр. Айтуынша, алдағы уақытта 20 соттық жылыжайға гүлдің альстромерия түрін, тағы 20 соттық жерге қызғалдақ өсіруді қолға алмақ. 

Жансая Тәуекелқызы

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Түркістан облысында 98 жастағы ерлі-зайыпты тұрады

Қарт тұрғындардың шаңырақ көтергеніне биыл 78 жыл толып отыр.   

08 Наурыз 2020 19:21 1829

Түркістан облысында 98 жастағы ерлі-зайыпты тұрады

Түркістан облысындағы Жетісай ауданында тұратын Ақшаевтар отбасы ел демографиясының дамуына сүбелі үлес қосып отырған әулеттердің бірі. Отанасы Гүлсім әжей 13 рет құрсақ көтерген батыр ана. Тағдырдың жазғаны болу керек, перзенттерінің тек жетеуінің ғана көрер жарығы болыпты. Бүгінде ең қарт жұптан тараған ұрпақ саны 202-ге жетіп отыр. Оның 40-ы немере болса, 104-і шөбере, 15-і шөпшек. Қалғаны ұл-қыздары, келіндері мен күйеу балалары.

Ғасырға жуық ғұмыр кешкен тұрғындардың шаңырақ көтеруі бүгінгі жастар үшін ерсі көрінуі мүмкін. Себебі ол заманда қыз бен жігіт болып кездесіп жүріп отау құрау өте сирек кездескен. Үлкендердің шешімімен екі жақтың ата-анасы құда болуға сөз байласыпты. Шаңырақ көтергенге дейін бір-бірін мүлдем көрмеген сол кездегі 20 жастағы Орын ақсақал мен Гүлсім ана 78 жылдан бері бірге ғұмыр кешіп келеді.  

«Бір жастықта қартаю деген осы шығар. Әуелі Алланың, кейін бала-шағамыздың арқасы ғой  осынша жасқа келіп, шөбере-шөпшектің қолынан май жалап отырған жайымыз бар» деп әңгімесін бастаған Орын ақсақал шаңырақтың беріктігі отбасының асыраушысына байланысты екенін жеткізді.

«Менің әкем бақуатты тұрған, қора-қора малы болған. Оның жолын біз жалғадық. Бірақ қиын-қыстау заманда көппен бірге жоқшылықты да көрдік. Заман солай еді. Аллаға шүкір, қазір заман басқа. Еңбек етсең, ішкенің алдыңда. Өзім мал шаруашылығынан бөлек, қаржы саласында талай жылдар бойы еңбек еттім. Салық жинайтынмын. 1983 жылы зейнеткерлікке шықтым. Шаңырақтың беріктігі   ер азаматқа байланысты дер едім. Отбасында жанжал көбіне жоқшылықтан шығады. Сондықтан әулеттің асыраушысы осы жағын назарға алу керек», – деген ақсақалдың сөзін жұбайы Гүлсім апа жалғады.

«Отбасында ер азамат әйелден бір саты жоғары тұруы тиіс деген бар. Жолдасымның айтқаны – заң болды. Ол кісі тәрбиеге келгенде қатал, қылтың-сылтыңды жақтырмайды. Әлі күнге дейін сол. Ал шешім қабылдарда үнемі ақылдасып отырады. Қазір ұл-қыздарына ақылын айтып, керек кезде кеңестерін де алады», – деді алтын құрсақты ана.

Қазіргі таңда қарт тұрғындар екі ұлының қолында тұрады. Үлкен үй болғандықтан шығар, бұл шаңырақтан отбасының өзге де перзенттері үзілген емес. Немере-шөберелердің у-шуына әбден үйренген қариялар той-жиын дегеннен қалмайды. Тойға барса, міндетті түрде алғашқы сөзді алып, бата беру қос қарттың әдетіне айналған.

Ерлі-зайыптылардың ұзақ ғұмыр жасауының сырымен отбасының тұңғышы бөлісті.

«Әкем өмір бойы аттан түспеген, шаруаның адамы болған. Оның үстіне  ауыл-ауылды кейде жаяу аралап, ел-жұрттың жағдайын білуді де естен шығарған емес. Көкпарда да талай жыл бақ сынаған. Сол аттан түспей жүруінің арқасында шығар, қазір өздігінен жүріп-тұрады. Өмірінде шылым тартып, спирттік ішімдік көрмеген. Бұл кісілер көненің адамдары ғой, ол кезде экология да таза, ішіп-жеген ас-ауқаты да табиғи өнім болды. Қазір ғой, небір химикат қосылған тағамдар қаптап кетті. Әкем шұжық (колбаса), зауыттан шыққан тауық еті дегенді әлі күнге дейін жемейді. Ол кісі өмірінде сырқат дегенді көрмеген. Ауруханада бір күн де жатпаған. Анам да солай, тек соңғы 1-2 жылда қан қысымы жоғарылап, ем-дом алуына тура келіп жүр», – деді әулеттің үлкен ұлы, 70 жастағы Тұрлыбек Ақшаев.

Айтпақшы, 98 жастағы қария әлі күнге дейін аттан түспейді.

Қариялардың күтімі мен жағдайын жасау бес келіннің мойнында. Оның үшеуі немере келіндері. Қолында тұратын келіндері Жанар мен Бақтыкүл Орыновалардың айтуынша, қария таңмен жарыса тұрып, қорадағы малының жағдайын жасайды.

«Атам үшін малға қарау – нағыз жаттығу дер едім. Қазіргі тілмен айтқанда, хоббиі ғой (күліп). Ол кісі қазақтың қамыры мен етті ауқаттарды сүйіп жейді. Палау тағамы да сүйікті астарының қатарында. Енем де қуырдақ, нан салма сынды калориясы жоғары астарды ұнатады. Сұйық тағамдарды онша жақтыра бермейді. Екеуі де күн сайын таңертең сүт араласқан шай ішуді әдетке айналдырған. Дастархан басында отырған сайын «Осынша жасқа келіп, сендердің қолдарыңнан шай ішіп, осылай емін-еркін әңгіме құрып отыруымыздың өзі – біз үшін бақыт, жасарып қаламыз» деп үнемі баталарын береді», – деді әулеттің келіндері.

Сұхбат соңында үлкен әулеттің отағасы жас ұрпаққа өз кеңесін айтуды да ұмыт қалдырмады.   

«Мен өзім 20 қыз ұзатып (өз қыздарынан бөлек немере, шөберелері: авт), 28 келін алған адаммын. Тіл-көзден сақтасын, біреуі жанжалдасып, үйге қайтып келмеген. Меніңше бұл қыз баланың о баста ұяда алған тәрбиесі дер едім. Келіннің ене мектебінен өтуі де маңызды. Өзімнің анам келініне қызындай қарады. Есесіне жұбайым да келіндеріне сондай қарым-қатынас танытты. Бүгінде шаңырақ көтеріп, ұлан-асыр той жасап, бір апта өткен соң ажырасып жатқан жастарды да көріп жүрмін. Әрине, өкінішті. Бар қылатын да, жоқ қылатын да – ашу.  Осы ретте жастарға сабыр берсін деймін», – деді ақсақал. Ал Гүлсім әжей ерін сыйлаған әйел азаматының ортасына сый-құрметі жоғары болады дегенді алға тартты.

«Мен өзім ешқашан жолдасымның айтқанына қарсы шыққан емеспін. Әлі күнге дейін сол кісінің дегенімен жүріп келемін. Әйел азаматы  менмендікке салынып, өздігінен әрекет етсе, оның ісі өнбейді. Ер мен әйел – бір бүтін. Ал қазір кейбір жас келіндер босағаны аттай салып, отбасыны билегісі келеді. Бұл – қате ұғым. Әйелі сыйламаған ерді өзгелер қайтіп құрмет танытсын? «Ерінің атын – қатыны, қатынның атын – отыны шығарады» деген бар. Аллаға шүкір, өзімнің келіндерім бізді алақанына салып отыр» деп сөзін түйді кейуана.

Жансая Тәуекелқызы

Өмірзақ Шөкеев халық алдында не айтты?

Түркістан қаласына келуші туристер санын алдағы 5 жылда 5 млн-ға жеткізу жоспарланып отыр.  

14 Ақпан 2020 21:12 1318

Өмірзақ Шөкеев халық алдында не айтты?

Түркістан облысының әкімі Өмірзақ Шөкеев халықпен есепті кездесуінде өткен жылы атқарылған жұмыстарына жеке-жеке тоқталып, 2020 жылғы жоспарларымен бөлісті.

Аймақ басшысы өз сөзін 2019 жыл облыс үшін жетістікке толы жыл болғанынан бастады. Айтуынша, өңір бюджеті 561 млрд теңгеден 778 млрд теңгеге жеткен. 2018 жылмен салыстырғанда бюджет 38 пайызға артқан.

Былтыр әлеуметтік ​ қамсыздандыру саласына 82 млрд теңге жұмсалған. «Еңбек» бағдарламасы аясында 96 мыңға жуық адам қамтылып, 7903 тұрғын аталған бағдарлама арқылы жеке кәсібін ашуға мүмкіндік беріліпті. Олардың әрбіріне 505 мың теңге көлемінде қайтарымсыз грант берілген.

Ауыз су, құрылыс, білім мен денсаулық сақтау, әлеумет сынды салаларда ауқымды шаруалар атқарылды деген Өмірзақ Шөкеев ауыл шаруашылығы өнімдерінің көлемі бойынша да жоспар артығымен орындалғанын баяндады.

Түркістан облысының басшысы өз сөзінде ауыл шаруашылығы мен өндіріс орындарынан бөлек туризм саласын дамыту арқылы да ішкі кірісті арттыруға болатынын, ол үшін күнгей өңір табиғатының әлеуеті толықтай жететінін атап өтті. Бұл өз кезегінде туристердің өңірге көптеп келіп, нәтижесінде кірістің артуына септігін тигізеді. Өмірзақ Естайұлының айтуынша, Түркістан облысында тау шаңғы базасы салынады. Облыста теңдесі жоқ жобаға Премьер-министр Асқар Маминнің өзі​ қызығушылық танытыпты.

«1-2 айда бүкіл құжаттарын жасап, Үкіметке ұсынатын боламыз. Тау курорты деген ауқатты, бай және орташа туристерге арналған нысан болады. Ол жерде бір күнде 6-7 мың туристке қызмет көрсететін нысан салынады. Тау шаңғысымен айналысатын туристер ешнәрсеге қарамайды, қай жерден болсан, тіпті Австралиядан келіп, таудың ауасымен тыныстау үшін келіп демалады. Олар күніне 1,5-2 мың АҚШ​ долларын жұмсайды. Біз табиғат берген сыйды пайдалана отырып туристерге жағдай жасап, экономиканы дамытуға әрекет етуіміз керек», – деді Өмірзақ Шөкеев.

Аймақ басшысының сөзінше, Түркістан өңірі туризм саласының түрлі бағатын дамытуға ​ қолайлы. «Экотурзимді алайық, оның да бірнеше түрі бар. Мәселен, аңшылық.​ Оның да өз сұранысы бар. Аңшылыққа жаны құмар жан ешқандай қаржыны аямайды, апталап жатып, демалып кетеді.

Археологиялық туризмді алайық. Біздің облыста​ тарихи жерлер жетерлік. Туризмнің бұл саласына туристер​ ғылым, ілім іздеп келеді.

Зияратшылар туралы айтар болсақ, әрине, оларды аса бір қалталы деп айтуға болмайды. Дегенмен зияратшылар да туристер санатына жатады, олардың да жағдайын жасау керек», – деді облыс әкімі.

Аймақ басшысы, өңірдің өзге аудан, қалаларындағы туризмді емес, облыс орталығы Түркістан қаласын жан-жақты дамыту бірінші кезекте екенін атап өтті.​

«Әсіресе Түркістан қаласының туристік әлеуетін, оның ішінде тарихи-мәдени және зиярат ету туризм бағыты жоғары екенін көрсету басты назарда. Қазірдің өзінде қалаға жылына 1,5 млн турист келіп-кетеді, 2025 жылы олардың санын 5 млн-ға жеткізуді жоспарлап отырмыз. Ол үшін әуежай, темір жол бағыты, қонақ үй секілді қызмет көрсету түрлерін барынша дамыту керекпіз деп ойлаймын. Бұл өз кезегінде жергілікті халықтың жұмыспен қамтылуына және экономиканың артуына үлесін қосады», – деді Өмірзақ Естайұлы.

25 минутқа жуық уақытқа созылған баяндамадан соң облыс әкімі кездесуге келген халық тарапынан қойылған сауалдарға жауап берді.

Кентаулық тұрғын Маржан Тілесова өзі тұратын шаһардағы көпқабатты тұрғын үйлерге қатысты мәселесін көтерді. Айтуынша, облыс орталығына жақын жатқан аумақта халық саны күн санап артып келеді.

Өмірзақ Естайұлы Кентаудағы 4 негізгі проблеманы ашып айтты. Оның біріншісі: жылыту мәселесі. Осыдан 14 жыл бұрын қаладағы жекеменшік жылыту орталығы мемлекет балансына өткен. Алайда​ бүгінде​ орталықтың тозығы жеткен. Салдарынан қыс ауасы түссе, кентаулықтар жылу азабын тартады. Ал оны жөндеуден өткізуге 40 млрд теңге қажет екен. Аймақ басшысы қала әкімімен ақылдаса келе, жылыту орталығын жөндеуден өткізгеннен гөрі шаһарды толықтай газдандырып, әр үйге шағын ғана жылыту қазандығын орнату экономикалық тұрғыда тиімді деп тапқан. Оған небәрі 9-ақ млрд теңге жұмсалады. Өмірзақ Шөкеевтің сөзінше, бұл тек қазына қаржысын емес, тұрғындардың да қалтасын үнемдеуге септігін тигізбек.

Кәріз жүйесі мен қала көшелерін абаттандыру мәселелері де кезең-кезеңімен шешімін таппақ. Ал көпқабатты тұрғын үйлер мәселесіне тоқталған әкімнің Кентау қаласының болашағы туралы айтқан ойы тұрғындарды қуантты.

«Былтыр 64 көпқабатты тұрғын үй салынды, 2432 пәтер берілді. Бұл жұмыстар биыл да жалғасын табады, 2020 жылы 8 мың пәтер пайдалануға берейік деп отырмыз. Кентау Түркістан қаласымен бірге дамиды, себебі шаһар облыс орталығына жақын аумақта орналасқан. Бәлкім алдағы уақытта Түркістан қаласының құрамына қосылып кететін шығар. Мен Кентаудың әдемі шаһар болып қайта дамитынына сенемін» деп сөзін түйді аймақ басшысы.

Есепті кездесуде атаулы әлеуметтік көмек, жол, мектеп тапшылығы сынды өзге де әлеуметтік мәселелер көтерілді. Ал уақыт тығыздығына байланысты сұрақ қойып үлгере алмай қалған тұрғындар әкімнің қабылдауына кіріп, ұсыныстарын айтуға мүмкіндік алды.

Жансая Тәуекелқызы

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: