DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 324,92 Brent 36,55
Түркістан облысында балалар ауруханасының дәрігерлері басшылыққа наразы

Түркістан облысында балалар ауруханасының дәрігерлері басшылыққа наразы

Аурухана қызметкерлеріне үстемақы мен қосымша сыйақы берілмеген.

23 Мамыр 2020 14:19 338

Түркістан облысында балалар ауруханасының дәрігерлері басшылыққа наразы

Автор:

Жансая Тәуекелқызы

Шымкент қаласында орналасқан Түркістан облыстық балалар клиникалық ауруханасының бір топ дәрігері ауруханаға Гауһар Үкбаева басшылыққа келгелі төленетін ақша азайғанын айтып шағымдануда. Дәрігерлердің айтуынша, материалдық ынталандыру тоқтағанымен, жұмыс көбейе түскен.

«Жұмысымды таңғы сағат 8 жарымнан бастап кешкі 6-ға дейін істеймін. Кейде одан да кеш қалуым мүмкін. Менің басқа да жүктемелерім бар. Мәселен, иммуноферментті анализдер жасаймын, оның ақшасын төлемейді. Бір мөлшерлеменің ақшасы ғана төленеді», – деді аурухананың зертхана меңгерушісі.

Мұндай талапқа шыдай алмаған кейбір қызметкерлер ақыры жұмыстан кетіп тыныпты. Ақ халаттылардың айтуынша, ауруханада қысқарту да орын алған. Осылайша ашуға булыққан дәрігерлер облыстық денсаулық сақтау басқармасы мен әкімге, министр мен Президентке арыз жазып та қойған.  

Мекеменің бас дәрігері Гауһар Үкбаева басшылық қызметке келгенде аурухананың коммуналдық қызметі, дәрі-дәрмек және басқа да берешегі 700 млн теңгеге жуық болған екен. Қарызы қомақты мекемеде үнемдеуді ойлаған бас дәрігер үстемақы мен сыйақы жағын қысқартуға амалсыздан барған. Сонымен қатар, ауруханадағы штат саны 130 адамға артық болғандықтан, қысқарту жүргізуге тура келген. Қазіргі таңда аурухана қарызын біртіндеп өтеп, 200 млн теңгедей берешегі  қалыпты. 
Дәрігерлер наразылығы туралы Түркістан облыстық денсаулық сақтау басқармасы хабардар. Қазіргі таңда арнайы комиссия құрылып та қойған. Мән-жай толығымен тексерілген соң тиісті шешім қабылданатын болады.

Айта кетейік, бас дәрігер Гауһар Үкбаеваның облыстық клиникалық балалар ауруханасына басшылық қызметке келгеніне бір жыл да толған жоқ. Ал аталған мекемеге басшылық еткен бұрынғы бас дәрігер Әнуарбек Маймақовтың  үстінен іс қозғалған. Биылғы жылдың басында белгілі болғаны, ол «сеніп тапсырылған мүлікті иемденді немесе ысырап етті» деген күдікке ілінген. Бұл айып Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет департаменті жүргізген сотқа дейінгі тергеу кезінде тағылды. 17 қаңтарда Шымкент тергеу соты санкция шығарып, аурухананың бұрынғы басшысы үй қамаққа алынды. Экс-бас дәрігердің ісіне қатысты әзірге сот үкімі шыққан жоқ.

Еске салсақ, бұған дейін Шымкентте жедел жәрдем станциясының қызметкерлері шу шығарған болатын. Айтуларынша, коронавирус пандемиясы кезінде екі айға жуық уақыт өмірлерін қауіп-қатерге тігіп еңбек еткен олар, мемлекет тарапынан уәде етілген үстемақыны толық алмаған. Сәл кейінірек қаладағы стерилизация орталығының қызметкерлері жалақыға қатысты басшылыққа наразалығын білдірді. Осы екі мәселе бойынша әкімдік жанынан арнайы комиссия құрылып, нәтижесінде орталықтың бас дәрігері қызметінен босатылды. Ал екі медициналық мекеменің қызметкерлеріне қатысты мәселе оң шешімін тапты.  

Жансая Тәуекелқызы

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Сырдария мен Шардара балықтары адам өміріне қауіпсіз – мамандар

Бұған дейін әлеуметтік желілерде «Түркістан облысындағы Сырдария өзені мен Шардара су қоймасындағы  балықтарды жеуге болмайды» деген хабарлама таралған болатын.  

21 Мамыр 2020 23:22 438

Сырдария мен Шардара балықтары адам өміріне қауіпсіз – мамандар

Түркістан облыстық Тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігін бақылау департаменті және орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясының мамандары әлеуметтік желіде тараған ақпаратқа ресми пікір білдірді.

«Сырдария өзені мен Шардара су қоймасындағы балықтарды екі жылға дейін тұтынуға болмайды». Дәл осылай мәтінмен ел арасында тараған ақпарат көпті даурықтырды.  

Мамандар пікірінше, бұл ақпарат жуырда ғана Өзбекстандағы «Сардоба» су қоймасы бөгетінің бұзылуы салдарынан Мақтаарал ауданындағы бірқатар елдімекендерді су басуынан тараған болуы мүмкін. 

Түркістан облыстық орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясының балық шаруашылығы бөлімінің басшысы Шәкен Боранбайдың айтуынша, «Сардоба» су қоймасы мен Сырдария өзенінің ара қашықтығы алшақ.  Яғни, топан судың бір тамшысы да Сырдария мен Шардара су қоймасына келіп құйылмаған.

«Жеуге жарамсыз балықтар туралы мәліметтің Сырдария өзені мен Шардара су қоймасына ешқандай қатысы жоқ екенін ресми мәлімдеймін. Жалған ақпарат таратқан адамға заң шеңберінде шара қолданатынын ескертеміз», – деді Шәкен Боранбай.

Бұған дейін ҚР АШМ ветеринариялық бақылау және қадағалау комитетінің «Республикалық ветеринариялық зертханасы» мамандары жасаған «Сардоба» су қоймасынан топан сумен бірге Мақтаарал ауданындағы бірқатар елдімекендерге ағып келген  балықтарға сараптамаға жасаған болатын. Қорытындыға сәйкес  ол балықтардың жеуге жарамсыз екені анықталды.

Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясындағылар  тұрғындарға су басқан аумақтарда балық аулауға болмайтыны ескертілгенін және балық аулау фактілерінің тіркелмеуі қадағаланатынын атап өтті.

Ал Түркістан облыстық Тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігін бақылау департаментінің инфекциялық емес ауруларды бақылау бөлімінің басшысы Шарифа Имантаева Мақтааралдағы жеуге жарамсыз  балықтар бүгінгі таңда толығымен жойылғанын мәлімдеді.

«Мақтааралдағы Нұрлы жол, Жаңа жол, Фердоуси елдімекендеріне топан сумен ағып келген балықтар құрамында ішек таяқшалары тобындағы бактериялардың бар екені анықталды. Олар әртүрлі жұқпалы ішек ауруларымен қоса тағаммен улану жағдайларына әкеп соқтыруы мүмкін. Сол себепті тұғрындарға бұл жарамсыз балықтарды тұтынудан бас тартуға кеңес берілген. Қазіргі таңда су басқан елдімекендер судан толық тазартылып, онымен қоса жарамсыз балықтар толығымен жойылды. Бүгінгі таңда тұрғындар денсаулығы үшін бұл балықтардан келер қауіп жоқ», – деді Шарифа Имантаева.  

Еске салсақ, бұған дейін Whats App мессенджері және өзге де әлеуметтік желілерде «Түркістан облысындағы Сырдария өзені мен Шардара су қоймасындағы  балықтар – ішек таяқшалары, сифилис  сынды қауіпті аурулардың тасымалдаушысы. Оларды екі жылға дейін тұтынуға болмайды. Сырдария өзеніне жақын жатқан елдімекендердегі үйлердің әжетханаларынан шыққан нәжіс қалдықтары суға ағызылыпты» деген ақпарат  тараған еді. 

Жансая Тәуекелқызы

Түркістан облысында 98 жастағы ерлі-зайыпты тұрады

Қарт тұрғындардың шаңырақ көтергеніне биыл 78 жыл толып отыр.   

08 Наурыз 2020 19:21 2364

Түркістан облысында 98 жастағы ерлі-зайыпты тұрады

Түркістан облысындағы Жетісай ауданында тұратын Ақшаевтар отбасы ел демографиясының дамуына сүбелі үлес қосып отырған әулеттердің бірі. Отанасы Гүлсім әжей 13 рет құрсақ көтерген батыр ана. Тағдырдың жазғаны болу керек, перзенттерінің тек жетеуінің ғана көрер жарығы болыпты. Бүгінде ең қарт жұптан тараған ұрпақ саны 202-ге жетіп отыр. Оның 40-ы немере болса, 104-і шөбере, 15-і шөпшек. Қалғаны ұл-қыздары, келіндері мен күйеу балалары.

Ғасырға жуық ғұмыр кешкен тұрғындардың шаңырақ көтеруі бүгінгі жастар үшін ерсі көрінуі мүмкін. Себебі ол заманда қыз бен жігіт болып кездесіп жүріп отау құрау өте сирек кездескен. Үлкендердің шешімімен екі жақтың ата-анасы құда болуға сөз байласыпты. Шаңырақ көтергенге дейін бір-бірін мүлдем көрмеген сол кездегі 20 жастағы Орын ақсақал мен Гүлсім ана 78 жылдан бері бірге ғұмыр кешіп келеді.  

«Бір жастықта қартаю деген осы шығар. Әуелі Алланың, кейін бала-шағамыздың арқасы ғой  осынша жасқа келіп, шөбере-шөпшектің қолынан май жалап отырған жайымыз бар» деп әңгімесін бастаған Орын ақсақал шаңырақтың беріктігі отбасының асыраушысына байланысты екенін жеткізді.

«Менің әкем бақуатты тұрған, қора-қора малы болған. Оның жолын біз жалғадық. Бірақ қиын-қыстау заманда көппен бірге жоқшылықты да көрдік. Заман солай еді. Аллаға шүкір, қазір заман басқа. Еңбек етсең, ішкенің алдыңда. Өзім мал шаруашылығынан бөлек, қаржы саласында талай жылдар бойы еңбек еттім. Салық жинайтынмын. 1983 жылы зейнеткерлікке шықтым. Шаңырақтың беріктігі   ер азаматқа байланысты дер едім. Отбасында жанжал көбіне жоқшылықтан шығады. Сондықтан әулеттің асыраушысы осы жағын назарға алу керек», – деген ақсақалдың сөзін жұбайы Гүлсім апа жалғады.

«Отбасында ер азамат әйелден бір саты жоғары тұруы тиіс деген бар. Жолдасымның айтқаны – заң болды. Ол кісі тәрбиеге келгенде қатал, қылтың-сылтыңды жақтырмайды. Әлі күнге дейін сол. Ал шешім қабылдарда үнемі ақылдасып отырады. Қазір ұл-қыздарына ақылын айтып, керек кезде кеңестерін де алады», – деді алтын құрсақты ана.

Қазіргі таңда қарт тұрғындар екі ұлының қолында тұрады. Үлкен үй болғандықтан шығар, бұл шаңырақтан отбасының өзге де перзенттері үзілген емес. Немере-шөберелердің у-шуына әбден үйренген қариялар той-жиын дегеннен қалмайды. Тойға барса, міндетті түрде алғашқы сөзді алып, бата беру қос қарттың әдетіне айналған.

Ерлі-зайыптылардың ұзақ ғұмыр жасауының сырымен отбасының тұңғышы бөлісті.

«Әкем өмір бойы аттан түспеген, шаруаның адамы болған. Оның үстіне  ауыл-ауылды кейде жаяу аралап, ел-жұрттың жағдайын білуді де естен шығарған емес. Көкпарда да талай жыл бақ сынаған. Сол аттан түспей жүруінің арқасында шығар, қазір өздігінен жүріп-тұрады. Өмірінде шылым тартып, спирттік ішімдік көрмеген. Бұл кісілер көненің адамдары ғой, ол кезде экология да таза, ішіп-жеген ас-ауқаты да табиғи өнім болды. Қазір ғой, небір химикат қосылған тағамдар қаптап кетті. Әкем шұжық (колбаса), зауыттан шыққан тауық еті дегенді әлі күнге дейін жемейді. Ол кісі өмірінде сырқат дегенді көрмеген. Ауруханада бір күн де жатпаған. Анам да солай, тек соңғы 1-2 жылда қан қысымы жоғарылап, ем-дом алуына тура келіп жүр», – деді әулеттің үлкен ұлы, 70 жастағы Тұрлыбек Ақшаев.

Айтпақшы, 98 жастағы қария әлі күнге дейін аттан түспейді.

Қариялардың күтімі мен жағдайын жасау бес келіннің мойнында. Оның үшеуі немере келіндері. Қолында тұратын келіндері Жанар мен Бақтыкүл Орыновалардың айтуынша, қария таңмен жарыса тұрып, қорадағы малының жағдайын жасайды.

«Атам үшін малға қарау – нағыз жаттығу дер едім. Қазіргі тілмен айтқанда, хоббиі ғой (күліп). Ол кісі қазақтың қамыры мен етті ауқаттарды сүйіп жейді. Палау тағамы да сүйікті астарының қатарында. Енем де қуырдақ, нан салма сынды калориясы жоғары астарды ұнатады. Сұйық тағамдарды онша жақтыра бермейді. Екеуі де күн сайын таңертең сүт араласқан шай ішуді әдетке айналдырған. Дастархан басында отырған сайын «Осынша жасқа келіп, сендердің қолдарыңнан шай ішіп, осылай емін-еркін әңгіме құрып отыруымыздың өзі – біз үшін бақыт, жасарып қаламыз» деп үнемі баталарын береді», – деді әулеттің келіндері.

Сұхбат соңында үлкен әулеттің отағасы жас ұрпаққа өз кеңесін айтуды да ұмыт қалдырмады.   

«Мен өзім 20 қыз ұзатып (өз қыздарынан бөлек немере, шөберелері: авт), 28 келін алған адаммын. Тіл-көзден сақтасын, біреуі жанжалдасып, үйге қайтып келмеген. Меніңше бұл қыз баланың о баста ұяда алған тәрбиесі дер едім. Келіннің ене мектебінен өтуі де маңызды. Өзімнің анам келініне қызындай қарады. Есесіне жұбайым да келіндеріне сондай қарым-қатынас танытты. Бүгінде шаңырақ көтеріп, ұлан-асыр той жасап, бір апта өткен соң ажырасып жатқан жастарды да көріп жүрмін. Әрине, өкінішті. Бар қылатын да, жоқ қылатын да – ашу.  Осы ретте жастарға сабыр берсін деймін», – деді ақсақал. Ал Гүлсім әжей ерін сыйлаған әйел азаматының ортасына сый-құрметі жоғары болады дегенді алға тартты.

«Мен өзім ешқашан жолдасымның айтқанына қарсы шыққан емеспін. Әлі күнге дейін сол кісінің дегенімен жүріп келемін. Әйел азаматы  менмендікке салынып, өздігінен әрекет етсе, оның ісі өнбейді. Ер мен әйел – бір бүтін. Ал қазір кейбір жас келіндер босағаны аттай салып, отбасыны билегісі келеді. Бұл – қате ұғым. Әйелі сыйламаған ерді өзгелер қайтіп құрмет танытсын? «Ерінің атын – қатыны, қатынның атын – отыны шығарады» деген бар. Аллаға шүкір, өзімнің келіндерім бізді алақанына салып отыр» деп сөзін түйді кейуана.

Жансая Тәуекелқызы

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: