/img/1920х100.png
/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 379,41 Brent 36,55
Қай мамандық иесін роботтар алмастыра алмайды?

Қай мамандық иесін роботтар алмастыра алмайды?

Әлемде мамандықтар өзгеруде, алайда қазақстандықтар «өзгеруге» асыға қоймайтын сияқты. 

17:29 04 Қараша 2019 13026

Қай мамандық иесін роботтар алмастыра алмайды?

Автор:

Құралай Құдайберген

Болашақта мамандықтардың өзгеретіні анық болды. Жасанды интеллект дамып, роботтардың түрлі мамандықтар бойынша адамдардың орнын басатыны туралы жиі айтылып келеді. Мысалы, Брукинг институтының мамандары жүргізген сауалнамаға қатысқан америкалықтар алдағы 5 жылда үйде электронды көмекшінің болуы қалыпты жағдай деп санайды. Сонымен қатар 30 жылдан кейін ауыр жұмыстың барлығын роботтар істейтініне де сенімді.

Бұл бағытта зерттеу жасаған Adzuna компаниясы алдағы он жылда көлік жүргізушісі, хат тасымалдаушы, есепші, күзетші, тігінші, сатушы, фабрикалардағы зат жинаушылардың қызметін роботтар атқарады деген шешімге келген. 

Жапониялық Parlo роботын жасаушы FujiSoft Incorporated компаниясы роботтар іс қағаздар жүргізу, мәліметтерді өңдеу, колл орталықтарда, қонақ үйлерде консьерж қызметін атқаруы мүмкін деп жазады. Мысалы, ALT Technologies Inc. компаниясы жасап шығарған бағдарламалық шешімнің арқасында колл орталықтағы 100 адамның орнына тек бес адам жұмыс істеп, қалған 95 қызметкерді жасанды интеллект алмастыра алады. 

Ресейлік Халық шаруашылығы академиясы 2030 жылы автоматтандыру салдарынан 20 млн ресейлік жұмыссыз қалуы мүмкін деген қорытынды шығарған. Бұл елдегі жұмыс істейтіндердің 45,5%-ы.

Сарапшылардың айтуынша жасанды интеллект пен роботтандыру сынды жаппай автоматтандырудың пайдасы жаңа өнімдер мен қызметтердің пайда болуына, өнімділіктің артуына ықпал етеді. Мысалы, жаңа технологиялардың арқасында 2030 жылы әлемдегі ӘЖӨ 14%-ға өседі. Алайда бүкіл әлем бойынша адамдардың 37%-ы жұмыссыз қалуы мүмкін. Сонымен қатар, сарапшылар болашақта адамдардың еншісінде тек роботтар атқара алмайтын мамандықтар ғана қалатынын айтады. Яғни, нейрожелілер  барлық салада адамдармен бәсекелесе алмайды. Сондықтан көпшілік мамандықты алмастыру әлі де мүмкін емес. Мәселен, медицина саласындағы кейбір қызметті роботтардың атқаруы қиын. Сол сияқты роботтар дайындалуы күрделі тағамды жасауы екіталай. Яғни, адамның қабілетін талап ететін мамандықтарды роботтардың атқару мүмкіндігі аз. «Алайда жасанды интеллект, роботтану, автоматтандыру мамандықтарды түбегейлі өзгертеді. Бұл Қазақстанды да айналып өтпейді», - дейді сарапшылар. 

Болашақта қандай мамандар сұранысқа ие болады?

ҚР Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігі Ұлттық біліктілік  жүйесін және еңбек нарығын жоспарлау департаментінің  болжамынша алдағы бес жылда техниктер, жоспарлаушылар, электронды  жабдықтарды құрастырушылар, жарнама мен қоғаммен байланыс бойынша басқарушылар, графикалық дизайнерлер сұраныста болады. Ал 10 жыл көлемінде биомедицина, 3D-үлгі жасаушылар, толықтырылған шынайылық, қайта жаңғыратын энергетика, ақылды қала құрылысы мен инфрақұрылымы, жүйелі ІТ сараптау, ІТ инфрақұрылым сәулеті мен мультимедиалық бағдарлау мамандарын жұмысқа жиі алады. 

Бұл ретте министрлік «Жаңа мамандықтар атласын» дайындауда. Ол 2020 жылы электронды нұсқада жарияланады деп күтілуде. Мұнда қазіргі өзгеріс жағдайында сұранысқа ие 100 мамандықтың тізімі жинақталмақ. Оның 35-і жоғары білімді талап етеді. Бұл ретте «Жаңа мамандықтар атласы» аясында зерттеу жүргізген сарапшылар болашақта инженерлік, ақпараттық технологиялар, компьютерлік ақпараттық қамтамасыз етушілер, нанотехнология, логтиска, экология, қала құрылысы мамандары қажет болатынын айтады. 

Халық жаңа талаптарға бейімделмей отыр

Алайда біздің елде адамдар өздігінен жаңа заман талаптарына баяу бейімделіп отырғанға ұқсайды. Жақында «PwC PayWell Казахстан 2019» зерттеуін жариялаған. Оның нәтижесінде Қазақстанда автоматтандырудың көшбасында қаржы саласы, құрылыс, өндіріс, коммуникация саласы тұрғанын айтады. Сәйкесінше бұл салаларда жұмыссыздар көбеюі мүмкін. Сондықтан аталған сала мамандарына жылдам басқа мамандықтарға бейімделу қажет. Ал әлеуметтік жұмыс, денсаулық сақтау мен білім саласына автоматтандыру әлі әсер ете қоймаған. Сондықтан бұл сала мамандарын  ұзақ мерізімді өзгеріс күтеді. 

PwC зерттеуінде Қазақстандық компаниялардың 37%-ы мамандарының кәсіби біліктіліктерін арттыруға тұрақты инвестиция салатынын айтқан. 

Ал жекелеген адамдар бұған асықпайтын сияқты. hh.kz сайтының мәліметтеріне сүйенсек, 2019 жылдың алғашқы жартысында ерлер арасында сату, өнеркәсіп, көлік, тасымалдау мамандарына жұмыс көп болған. Ал ІТ саласы керісінше сұраныс жағынан 8,48%-ды құраған.

Әйелдер арасында бухгалтер, қаржыгер, әкімшілік қызметкер, банк, инвестиция, лизинг мамандықтарына сұраныс жоғары. Алайда мұның барлығы болашақта бірінші болып роботтар алмастыруы мүмкін мамандықтар.

Құралай Құдайберген

Жұмыспен қамту саласын цифрландыруға 186 млрд теңге бөлінеді

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі Нариман Мұқышев болашақта азаматтар жеке куәлігін көрсетіп-ақ жұмысқа орналасатынын айтты.  

12 Наурыз 2020 18:56 925

Жұмыспен қамту саласын цифрландыруға 186 млрд теңге бөлінеді

Елімізде халықты жұмыспен қамту саласын цифрландыру бойынша 12 негізгі бағыт айқындалды. Оны жүзеге асыруға 186 млрд теңге бөлінеді. Бұл туралы Алматыда өтіп жатқан «IDC Future of Work Forum 2020» аясында Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі Нариман Мұқышев хабарлады.

«Елімізде 203 жұмыспен қамту орталығы бар. Осы орталықтардағы жұмысты цифрландыру үшін біз 12 негізгі бағытты айқындадық. Ол жастар тәжірибесінен бастап, микронесиелеумен аяқталады. 2020 жылы мұның барлығын жүзеге асыруға 186 млрд теңге бөлінеді. Осы уақытқа дейін кім және қандай мамандық бойынша білім алатынын жұмыспен қамту орталықтары шешкен. Енді біз жергілікті атқарушы органдардың, оның ішінде әкімдіктер мен жалпы адами фактордың әсерін шектеуіміз керек. Мәселен, жұмыссыз адам сайтқа өзі кіріп, жұмысқа тұрғысы келетін мекемені таңдайды. Оған біз емес, арнайы жүйе көмектеседі. Бүгінде бұл қызметті ешкім пайдаланбайды», – дейді Нариман Мұқышев.  

Вице-министрдің сөзінше, жұмыспен қамту бағдарламасында адами фактордың болуы жемқорлыққа алып келуі мүмкін. Сондықтан келешекте кез-келген адамды тек онлайн режимде жұмысқа тұратын дәрежеге жеткізу жоспарлануда. 

«Адами фактор бар жерде 99% жемқорлық қатері болады. Ал цифрландыру арқылы біз мұның барлығынан арыламыз. Қазір жеке куәлікпен несие аламыз. Болашақта халық жеке куәлігін көрсетіп-ақ қызметке тұратын дәрежеге жетуі керек. Бүгінгі таңда тек жұмысты іздеу мен жұмыс іздеп жүрген адам ретінде тіркелу онлайн режиміне ауыстырылды. Биылғы жылы жұмыссыздарды тіркеу, қысқа мерзімді кәсіби білім беру, қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыруды онлайн режиміне ауыстыруды көздеп отырмыз», – дейді  Нариман Мұқышев.

Құралай Құдайберген

АҚШ ғарышқа адам пішіндес роботты аттандырмақ

АҚШ Халықаралық ғарыш станциясына Robonaut2 деп аталатын адам пішіндес роботты аттандырмақ.

12 Тамыз 2019 10:16 15172

АҚШ ғарышқа адам пішіндес роботты аттандырмақ

Бұған дейін мұндай роботты Ресейден ұшырған болатын. Ресми дерек бойынша, Құрама Штаттардың аппараты 2019 жылдың соңына дейін ұшырылуы тиіс.

Robonaut2 бұған дейін Халықаралық ғарыш станциясына жіберілген. Ол жерде 2011 жылдан бастап 2018 жылға дейін болған. Робот станцияда бірқатар операцияларды орындаған, бірақ кейін істен шыққаннан Жерге қайтарылды.

Ал 22 тамызда Халықаралық ғарыш станциясына «Союз МС-14» деп аталатын ресейлік робот жіберіледі. Жуырда оның атауы Skybot F-850 болып өзгертілді. Ол ғарыштағы қызмтеті ұзаққа созылмайды. Ғарышкер Александр Скворцов роботпен бірнеше тәжірибе жүргізгеннен кейін, ол 7 қыркүйекте Жерге оралады.

Табиғат Нұрболат