/img/1920х100.png
/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 384,89 Brent 36,55
Қазақстан әлем елдерінің жүгін жеңілдетеді

Қазақстан әлем елдерінің жүгін жеңілдетеді

Бұл үшін болашақ энергиясының жаһандық институтын құру қажет.

17:25 18 Мамыр 2018 1288

Қазақстан әлем елдерінің жүгін жеңілдетеді

Автор:

Абылай Бейбарыс

XI Аcтана экономикалық форумы 6 мыңнан астам адамның қатысуымен ғана емес, тың бастамалармен және форумда айтылған оқшау ойлармен ерекшеленді.

Елді елең еткізген бірегей бастама – Нобель сыйлығы лауреаттарының жаһан жұртына болашақ энергиясын ілгерілету манифесін жариялауы болды. Манифесті әлемдегі барлық Нобель сыйлығы лауреаттарының атынан

12 адамнан құралған ұйымдастыру комитеті әзірледі.

Дүниежүзіне  халықаралық EXPО-2017  көрмесіндегі идеяларды тарату үшін Қазақста қандай қадамға баруы тиіс екені тәптіштелген құжатта болашақ энергиясының жаһандық институтын құрудың маңыздылығына мән берілді.

Осы турасында Нобель сыйлығының лауреаты Раджендра Кумар Пачаури:

«Әлемнің бүкіл елдерімен ұлттық деңгейде байланыс орната алатын болашақ энергиясының жаһандық институты құрылатын болса, әлемнің әрбір елі үшін жол картасын әзірлеудің жүгі жеңілдейді», – деді.

Оның ойынша, жаһандық  институт оңтайлы технологиялық шешім қабылдауға жағдай жасайды.  

«Энергетикалық сектор осыдан 50 жыл бұрынғы білімге арқа сүйеп отыр. Бұған көмірсутек шикізатын жағатын жылу электр стансалары дәлел. Меніңше, бұл өте ескі технология. Электрмен жабдықтау жүйесі соңғы 5-6 жылда айтарлықтай өзгеріске ұшырады. Қазақстан тамаша ел және оның басшылығы болашақ энергиясының жаһандық институтын құру арқылы қазіргі кемшіліктің орнын толтырады деп ойлаймын», – деді  Нобель сыйлығының лауреаты.

Форумда сөз болған тағы бір ілкімді ізденіс – мемлекеттік кірістер комитетінің салықты әкімшілеуге блокчейн технологиясын енгізуге ниет танытуы болды. Бұл туралы инновациялық технологиялар паркінің бас директоры Санжар Кеттебеков: «Бүгінде блокчейн технологиясын енгізу бойынша мақсатты түрде жұмыс жүргізіліп жатыр. Қаржы министрлігі мемлекеттік кірістер комитетінің блокчейн технологиясын пайдаланып, қосылған құнға арналған салықты әкімшілеуге қатысты үлкен жобасы бар», – деді.

Бас директордың мәлімдеуінше, алдағы уақытта елімізде онкология саласына жасанды интеллект енгізіледі. Нәтижесінде дерт дер кезінде анықталады.

Экономикалық форумдағы оқшау ойларға келетін болсақ, «Sens» ғылым қорының төрағасы Обри Ди Грейдің пікірінше, кез келген адамның қартаюы адамзаттың үлкен проблемасы екен. Ол көлік қалай жөнделсе, адам солай емделуі тиіс деген пікірді алға тартты.

«Қазір біз адамды емдеу шараларына басымдық береміз. Ондай медицина артта қалады. Болашақтың медицинасы адам ағзасындағы процестерді қалпына келтірумен айналысатын болады. Көлікті қалай жөндесек, болашақтың медицинасы адамның денсаулығын солай қалпына келтіреді. Жасушаларды жаңарту, генетикалық терапия алдыңғы қатарға шығады. Дәл осы салалар адамның денсаулығын жақсартып, өмірін айтарлықтай ұзартады.

Мұндай өзгерістердің экономикалық эффектісі өте үлкен болады. Болашақта адамды жасартатын медицина болады. Ол адамзаттың өмірін түбегейлі өзгертеді. Адамның өмірі ұзарады. Демек қазіргі салық төлеушілер, жұмысшылар, дауыс берушілер ұзақ жасайды. Біз бұл туралы ойлануымыз және алдын ала жоспар жасауымыз қажет. Себебі адамның өмірі ұзарған сайын оның экономикадан алатын үлесі көбейеді», – деді Sens» ғылым қорының төрағасы.

Хайфа университетінің профессоры Гил Ацмон жыл сайын әлем тұрғындарының өмір сүру ұзақтығы 2-3 айға ұзарып келе жатқанын тілге тиек етіп, 2018 жылы туған балалар үшін 100 жыл өмір сүру қалыпты жағдайы болуы мүмкін екенін жеткізді.

«Болашақта адамдар ең кемі 120 жыл, тіпті 200-500 жылға дейін өмір сүре алады. Мұны қалай жүзеге асырамыз? Адамның жеке экономикасын қолданамыз, бұлшықеттер инженериясы, жасушаларды өзгерту, нанотехнологиялар бар. Яғни  адам ағзасына кішкентай роботтар енгізіліп, қажетсіз жасушаларды алмастырып отырады. Адамның тұтас денесін алмастыра алады және 200 жастағы дені сау адамды қоғамға қайтара аламыз», – деді  Гил Ацмон

Бұдан кейін ол ұзақ өмір сүруге ішімдік ішу мен темекі шегу кері әсер ете алмайтынын айтты.

«Ұзақ өмір сүрушілердің жартысына жуығы 70 жыл бұрынғыдай алкаголь тұтынып, темекі шегіп жүр. Ұзақ өмір сүру мен сүрмеу дәл осы факторға байланысты емес», – деді ол.

Форумда әйгілі футуролог, физик-теоретик Митио Каку адамдар мен роботтардың бәсекесінде «жан иелерінің» бәсі биік болатынын баяндады.  Оның пікірінше, роботтар қоғамнан адамдарды тықсырады, бірақ олардың орнын біржола  алмастыра алмайды.

«Роботтар зияткерлік капитал мен инновациялық-шығармашылық тұрғыда адамдардан төмен тұрады. Себебі олар кейбір қарапайым дүниелерден бейхабар. Роботтар  әлеуметтік, отбасылық қарым-қатынас дегенді түсінбейді. Төртбұрыш пен үшбұрыш сызып, аумақты өлшей алмайды. Бұған қоса роботтар адамдармен қарым-қатынасты талап ететін полиция, криминалистика, сот, оқытушы сияқты мамандықтарды игермеген.

Мысалы полиция қылмыскердің дүниетанымымен жұмыс істейді, ал бұл роботтың қолынан келмейді. Роботтар ән жаза алмайды, жетекші болып, тиімді шешім қабылдай алмайды. Сондықтан роботтарға  адам өміріндегі көмекші құрал деп қана қарау керек», – деді Митио Каку.

Айтпақшы форум барысында қазақ әніне қатысты жағымды жаңалық жылт етті. Кез келген бейтаныс әуеннің атауын тауып беретін Shazam қосымшасының негізін қалаушы Крис Бартон Shazam қосымшасына қазақ әндерін тану мүмкіндігін қосуға дайын екенін жеткізді.

«Shazam бүкіл әлем музыкаларын, мәселен, жапон, корей, қытай, үнді әуендерін тануға ден қояған. Біз өзіміздің қосымшамызға қазақ музыкасын қосу мәселесін қарастырамыз», – деді Крис Бартон.

Абылай Бейбарыс

Әлемдегі 370 млн адам мамандығын ауыстыруға мәжбүр болады

Нұрсұлтан Назарбаев жақын болашақта әлемнің қалай өзгеретіні туралы көзқарасымен бөлісті.  

16 Мамыр 2019 13:37 1737

Әлемдегі 370 млн адам мамандығын ауыстыруға мәжбүр болады

Фото: akorda.kz

ХІІ Астана экономикалық форумының ашылу салтанатына қатысқан Қазақстанның Тұңғыш президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев жақын болашақта әлемнің қалай өзгеретіні туралы айтып берді. Оның айтуынша, бұдан былай халық саны экономиканың өсіміне анау айтқандай әсер етпейтін болады. Бұл ретте, еңбек өнімділігі экономиканың негізгі драйверіне айналмақ.

«Соңғы 50 жылда дамыған елдердің жалпы ішкі өнімінің жыл сайынғы өсімінің тек үштен бірі ғана халықтың табиғи өсімі есебінен алынып отыр. Ал қалғаны еңбек өнімділігінің есебінен қамтамасыз етілуде. Бұл ретте, әлемдік сарапшылар еңбек өнімділігіне ден қойған елдер алдағы жүз жылдықта бәсекеге қабілетті болады деген сенімде. Алдағы он жылдықтан бастап еңбек өнімділігінің өсімі жылына кем дегенде 2 пайызды құрайтын болады. Оның шамамен 60 пайызы цифрлық технологиялар арқылы қамтамасыз етілмек», – деді Қазақстанның Тұңғыш президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев.

Елбасы атап өткендей, бүгінде адами капиталға деген талап күшейіп, білім беру процесі жаңарып келеді. Осы орайда мобильді, креативті адам капиталы экономиканың негізгі аспектісіне айналып отыр.

«Дәл осы қасиеттер мемлекеттер арасындағы жан басына шаққандағы жалпы ішкі өнім деңгейінің 10-30 пайызға дейінгі айырмашылығын қамтамасыз етуде. Технологиялардың қолжетімділігі нәтижесінде әлемдік экономикадағы жұмыс уақытының тең жартысы автоматтандырылды. Осыған байланысты 2030 жылға қарай әлем бойынша 370 млн адам қайта оқытудан өтіп, мамандығын ауыстыруға мәжбүр болады. Бұл көрсеткіш жаһандық жұмыс күшінің 14 пайызын құрайды», – дейді Қазақстанның Тұңғыш президенті.

Нұрсұлтан Назарбаевтың сөзінше, жаңа технологиялардың енуімен кейбір мамандықтар жойылып, жаңа мамандықтар пайда болмақ.

«Табыс деңгейі төмен және орташа елдердің өзінде көптеген адамдар 30 жыл бұрын біз естіп-білмеген жаңа мамандықтар бойынша жұмыс істеп жүр», – деп нақтылады Елбасы.

Тұңғыш президенттің пікірінше, бір қарағанда әлемдік экономиканың дамуы тұрақты болып көрінгенімен, оның астарында күрделі, өткір мәселелер жатыр.

«Биыл әлемдік экономиканың даму қарқыны бұған дейін жасалған болжамнан, яғни 3,9 пайыздан 3,6 пайызға дейін төмендеп отыр. Ал Халықаралық валюта қоры экономиканың даму қарқыны одан ары, 3,3 пайызға дейін төмендейді деп болжам жасауда. Біз қазір АҚШ пен Қытай, Еуропа арасындағы сауда шиеленістеріне куә болып отырмыз. Сондай-ақ АҚШ пен Ресей арасындағы санкциялық текетірестерді де байқап отырмыз. Бұған ядролық қауіпсіздік пен қару-жарақ саласындағы халықаралық келісімдердің бұзылуын қосыңыз. Қару-жарақ тартыстары ешкімге жақсылық әкелмесі анық», – деді Елбасы.

Осы орайда, Нұрсұлтан Назарбаев әлемдік державалардың көшбасшыларын тиімсіз санкциялар режимінен тікелей диалогқа көшу маңызды екенін еске салды.

«АҚШ, Ресей, Қытай, Еуроодақ өкілдері арасында қалыптасқан геосаяси дағдарыстан шығу жолын талқылайтын уақыт келді. Қазақстан мұндай келіссөздер үшін тиімді алаң бола алады. Мен бұл жайында аталған мемлекеттердің көшбасшыларымен әңгімелестім», – деді Қазақстанның Тұңғыш президенті.

Нұрсұлтан Назарбаев әлемдік экономика 07-08 пайыздық өсімді жоғалтатын болады дейді. Міне, осы аралықта әлем жаһандық әлеуметтік-экономикалық және технологиялық трансформация кезеңіне аяқ басады. Бұл барлық мемлекеттерге жаңа сын-тегеуріндер мен мүмкіндіктерді ала келмек. Тұңғыш президенттің сөзінше, бұл кезеңде қалаларға басымдық берілмек.

«Экономикалық өсім бағытында қалалардың алар орны ерекше. Бүгінде 4 миллиардтан астам адам немесе әлем халқының 55 пайызы қалаларда тұрып жатыр. 2050 жылға қарай бұл көрсеткіш тағы ұлғаймақ. Осылайша, әлемдегі 10 адамның жетеуі қалада тұратын болады. Қазір инвестициялар мемлекеттерге емес, қалаларға тартылуда», – деді Елбасы.

Бұл ретте, Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан да әлемдік трендтіғың анымен дамып келе жатқанын жеткізді. Оның айтуынша, ел халқының дені қалаға қоныс аударуда.

«Астана 1 миллион 200 мың халқы бар қалаға айналды. Еліміздің ең ірі қаласы – Алматы. Алматының халқы 2 миллионнан асты. Былтыр халқының саны 1 миллионды құрайтын қалалардың қатарына Шымкент қосылды. Тағы екі қаланы осы деңгейге жеткізетін боламыз. Олар – Ақтөбе мен Қарағанды. Қалалардың дамуы Қазақстанның әлемдік деңгейдегі бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз етпек», – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Фархат Әміренов

Елордада ХІІ Астана экономикалық форумы басталды

2008 жылдан бері форумға әлемнің 150 елінен 50 мыңға жуық делегат, оның ішінде 20-дан аса Нобель сыйлығының лауреаты қатысқан.

16 Мамыр 2019 10:01 1955

Елордада ХІІ Астана экономикалық форумы басталды

Фото: Серікжан Қобыланбаев

ХІІ Астана экономикалық форумы (АЭФ) жұмысын бастады. Форум алғаш рет 2008 жылы ұйымдастырылған болатын. АЭФ 11 жыл ішінде әлемдік экономика мен қаржы жүйесін жетілдіру, дамыту мәселелерін талқылайтын ең беделді халықаралық платформалардың біріне айналды.

Осы уақыт аралығында форумға әлемнің 150 елінен 50 мыңға жуық делегат, оның ішінде 20-дан аса Нобель сыйлығының лауреаты қатысқан. Шара аясында 20 млрд АҚШ долларынан астам сомаға 300-ден аса меморандум мен келісім жасалған.

Биылғы форумға әлемнің 74 елінен 5 мыңнан астам делегат қатысуда. Олардың қатарында экономика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (2018) Пол Ромер, Халықаралық валюта қорының басқарушы директоры Кристин Лагард, бейбітшілік саласы бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (2007) Рае Квон Чунг, Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас хатшысының орынбасары, БҰҰ-ның Азия және Тынық мұхитқа арналған экономикалық және әлеуметтік комиссияның атқарушы хатшысы Армида Алишахбана бар.

Форум тарихында алғаш рет студенттер мен жастар іс-шараға тегін қатысуға мүмкіндік алып отыр. Олар үшін арнайы формат – AEFTalks әзірленген. Онда Нобель сыйлығының лауреаттарымен және саяси қайраткерлермен ашық дәрістер мен кездесулер ұйымдастырылмақ.

Сонымен қатар, биылғы форум аясында елімізде бұрын соңды өткізілмеген жаңа форматтағы іс-шаралар жоспарланған. Атап айтқанда, алғаш рет қаржы министрлері мен мемлекеттердің орталық банктерінің басқарушылары үшін Халықаралық Валюта Қорының қатысуымен дөңгелек үстел өткізіледі.

Еске сала кетейік, ХІІ Астана экономикалық форумының тақырыбы – «Ынталандырушы өсу: адамдар, қалалар, экономикалар».

Кристин Лагардтың айтуынша, Астана экономикалық форумы сияқты іс-шаралар өңірлік ынтымақтастыққа арналған платформа болып табылады.

«АЭФ сияқты форумдар жаһандық мәселелерді талқылауда маңызды рөл атқарады. Мұндай шаралар креативті шешімдер ұсынады және өзгерістер енгізеді», – дейді 2016 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты, 2010-2018 жылдардағы Колумбия президенті Хуан Мануэль Сантос Кальдерон.

Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас хатшысының орынбасары Армида Алишахбана Астана экономикалық форумы халықаралық деңгейдегі көшбасшылардың басын қосатын маңызды платформалардың біріне айналғанын атап өтті.

Фархат Әміренов