DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 311,62 Brent 36,55
Үкімет салықты триллиондап арттыру көзін тапты

Үкімет салықты триллиондап арттыру көзін тапты

Мемлекет кәсіпкерлерден жиналатын салық алда тағы төрт триллион теңгеге ұлғаяды деп күтуде.

18 Мамыр 2018 15:09 1925

Үкімет салықты триллиондап арттыру көзін тапты

Автор:

Жанат Ардақ

Фото: Мария Матвиенко

Бұл туралы Астана экономикалық форумының бүгінгі екінші күнінің пленарлық отырысында үкімет басшысы Бақытжан Сағынтаев хабарлады.

Өз сөзінде ол отырғандарды қайран қалдырған бір байламын жария етті:

«Қазіргі алмағайып заманда үкіметтер жылдам, әрі икемді болулары керек. Әйтпесе, ерте ме, кеш пе, кез келген үкімет өзге үкіметті жеп қояды. Демек, Қазақстанда дәл қазір іс басында отырған үкімет өте әбжіл және икемді болуға тиіс, бұл ел басшылығы біздің алдымызға қойып отырған ауқымды міндеттерді шеше алуы үшін қажет», – деген премьер шабан шенеуніктермен стратегиялық асуларды алу беймүмкін іс екендігін жеткізді.

Өз сөзінде ол қандай міндеттерді басты деп санайтынын айтты.

«Біз үкіметте, өз жұмысымызда Елбасы қойған міндеттерді, көзқарастарды басшылыққа аламыз. Мемлекет басшысы кеше АЭФ аясында технологиялық революция дәуіріндегі Қазақстанның миссиясын, әлем дамуының 5 мегатрендін айқындап берді. Жалпы, Қазақстан президенті белгілейтін стратегиялық бағдарлар мен бастамалар төтенше амбициозды, ғаламат болып келеді, сонымен бірге олардың межесі нақты, тетігі түсінікті», – деп ел басшылығының нені қалайтынын ұғынатынын білдірді Бақытжан Сағынтаев.

Сөзін әрі сабақтаған ол ең басты меже 2050 жылға дейін мемлекетімізді дамыған елдер қатарына қосу болып табылатынын қатысушыларға хабарлады. Премьердің айтуынша, Қазақстан қазір әлемдегі ең ірі елу экономиканың қатарына кіреді. Енді «осы елуліктен отыздыққа қарайғы жолды жүріп өту керек».

«Осы мақсатта еліміз Үшінші жаңғыруды бастан өткеруде. Біз экономикалық өсудің жаңа моделі керектігін, сапалық өсімге көшу қажеттігін түсінеміз. Және бұл көшу Төртінші технологиялық төңкеріс жағдайында жүреді. Яғни, ел экономикасы, өндіріс сонымен қатар технологиялық тұрғыдан да трансформациялануы шарт», – деді премьер.

Үкімет басшысының айтуынша, дәл осылар «үкімет өз жұмысында басты назарға алатын стратегиялық міндеттердің жоғарғы деңгейі ретінде қойылған».

Ол әлемнің әр түкпірінен келген шетелдік меймандарды қазақ еліне жіті көңіл аударуға үндеді, себебі дәл біздің ел әлемге өнеге-тағылым бола алар өркендеудің жаңа тәжірибесін бастап отыр.

«Технологиялық, экономикалық жаңғырумен бір мезгілде Қазақстан рухани жаңғырады. Әйтпесе, адами капиталды кешенді түрде дамытпай, қоғамдық сананы жаңғыртпай, елдің лайықты модернизациялануы да мүмкін емес. Бұл мүлдем жаңа даму стратегиясы болып табылады. Оны біздің елбасы ілгерілетуде. Бұдан бөлек, Қазақстан президенті тапсырмасы бойынша бес әлеуметтік бастаманы қолға алып, әлеуметтік қолдаудың жаңа сатысына шығудамыз», – деді Бақытжан Әбдірұлы.   

Үкімет жетекшісі елімізде реформалар жүретінін мәлім етті, оның барысында экономикада құрылымды өзгерулер жүреді екен.

Сонымен бірге ол жүргізіліп жатқан жекешелендіру науқанына тоқтала келе, кейбір ірі ұлттық компаниялар жекенің қолына көшетіні жөнінде құлағдар етті.

«Біз қазір жекешелендірудің екінші толқынын жүзеге асырудамыз. 800-ден астам мемлекеттік компания саудаға қойылды. Барлығы жоспар бойынша жүруде. Әрине, бұған қатысқысы келетін инвесторларды, бизнесмендерді әсіресе, «Top-65» тізіміне кіретін ірі компаниялар қызықтырса керек. Оларды жекешелдендіру рәсімі басталып кетті. Соның аясында 9 ұлттық әрі стратегиялық компания ІРО аясында жекешелендіріледі. Биылғы жылы біз мұны «Эйр Астана», «Қазатомөнеркәсіп», «Қазақтелеком»-нан бастамақпыз», – деді Бақытжан Сағынтаев.

Ол мемлекеттің бизнесті қатаң қадағалап, реттеу тәжірибесінен кететінін білдірді. Бұл бағытта соңғы 4 жыл ішінде реформалардың 6 топтама-пакеті жүзеге асырылған екен.

«Бұл бізге жылдам қозғалуға, өз экономикамызды қайта құруға мүмкіндік береді. Осы орайда біз өткен жылы жаңа салық кодексін қабылдадық, ол құжат биылғы жылдың басынан күшіне енді. Сондай-ақ елімізде салықтық реформа жүргізілді. Бұл реформалар инвестициялық өсімнің жаңа көздерін іздеуге бағытталған. Осы өзгерістердің арқасында біз 2025 жылға қарай қосымша шамамен 4 триллион теңге салық жинауды жоспарлап отырмыз» – деді үкімет басшысы.

АЭФ пленарлық отырысында сөз сөйлеген KAZ Minerals директорлар кеңесінің төрағасы Олег Новачук Қазақстан тек үлгілерімен ғана емес, сондай-ақ жаңа технологияларымен де мақтана алатынын мәлімдеді.

«Озық технологиялар қазірден-ақ Қазақстанда бар, оларды өзге елдерде де қолдануға болады. Осыдан 20 жыл бұрын, ел жаңа ғана тәуелсіздік алған тұста отандық тау-кен индустриясы мысалы, 60 мың жұмысшының еңбегін пайдалана отырып, 40 миллион тонна руда шығаратын. Қазіргі кезде бізде сол 40 миллион тонна руданы небары 1,5 мың жұмысшының күшімен-ақ өндіретін кеніш тұрғызылды. Яғни, 20 жылда еңбек өнімділігі 20 есеге артты. Әрине, осыған орай көптеген адамдар бұған дейін өндірісте жұмыс жасаған мыңдаған жұмысшылардың және олардың отбасыларының тағдырына алаңдайды. Жаңа, заманауи жұмыс орындары да ашылады, олар жаңа білімі бар, жаңа технологиялармен жұмыс жасай алатын кадрларды қажет етеді», – деді компания басшысы.

Ол мысал ретінде KAZ Minerals кәсіпорнында шөмішінің көлемі жақсы бір театр сахнасының жартысына жететін экскаваторлар жұмыс жасайтынын алға тартты.

«Бұған қоса, бір өзі бүкіл сахнаны алып кететін алып жүк көліктері қызмет етеді. Бұл техникалардың барлығы компьютерлендірілген, басқару орталығы арқылы басқарылады. Мәселен, экскаватор шөміші кеңауқымды қазбас бұрын жерге тістерін кірш қадай қарпып, тоқтайды. Шөмішке руда түскенде, онда орналасқан химиялық анализаторлар ол руданың құрамын анықтап береді. Бұл сигнал интернет арқылы байыту фабрикасының диспетчерлік орталығына бағытталады. Фабрикада ол руданы өңдеу үшін қажетті химиялық режим автоматты түрде орнатылады. Диспетчерлік орында бірнеше адам ғана отырады. Олар жүк көліктерінің компьютерлеріне сигнал жіберіп, келесі рейс қай жаққа жасалуға тиістігін көрсетеді», – деді Олег Новачук.

Оның дерегінше, озық отандық кеніштердегі инновация мұнымен бітпейді. Айталық, алып жүк көліктерінің шинасына датчиктер ендірілген екен. Олар дөңгелектердің ахуалын, олардың тағы қанша жол жүре алатынын анықтайды.

«Біз ол шиналарды француздық MICHELIN компаниясынан сатып аламыз. Оның орталық кеңсесі осы деректерді ұдайы түрде алып отырады. Осылайша, жүк көліктеріне жөндеу жұмыстарын уақытылы жүргізеді. Біз Аустралияны, Чилиді, АҚШ-ты, Канаданы, Оңтүстік Африка республикасын аралап, әлемдегі ең үздік, заманауи кәсіпорындарды қарадық. Орташа алғанда, бір ауысымда 2 мыңдай адам қызмет етеді екен. Ал қазақстандық дәл сондай озық фабрикаға бір ауысымда бар-жоғы 70 адам қызмет көрсетеді. Және бұл қызметкерлердің 90 пайызы отандық мамандар. Яғни, технология трансфертімен іс бітпейді, ең бастысы, онымен лайықты жұмыс жасай алатын білікті кадрлар қажет», – деп түйді директорлар кеңесінің төрағасы Олег Новачук.

Осы тұста пікір білдірген үкімет басшысы Бақытжан Сағынтаев жаңа технологияларды ендіру, роботтандыру, автоматтандыру және цифрландыру бизнестің мойнында екенін айтты. Ал соның нәтижесінде жұмыс күшінің босайтынына бизнесмендер бас қатырмаса да болатынын айтты. Бұл мәселемен мемлекет айналыспақ.

Жанат Ардақ

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Әлемдегі 370 млн адам мамандығын ауыстыруға мәжбүр болады

Нұрсұлтан Назарбаев жақын болашақта әлемнің қалай өзгеретіні туралы көзқарасымен бөлісті.  

16 Мамыр 2019 13:37 1730

Әлемдегі 370 млн адам мамандығын ауыстыруға мәжбүр болады

Фото: akorda.kz

ХІІ Астана экономикалық форумының ашылу салтанатына қатысқан Қазақстанның Тұңғыш президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев жақын болашақта әлемнің қалай өзгеретіні туралы айтып берді. Оның айтуынша, бұдан былай халық саны экономиканың өсіміне анау айтқандай әсер етпейтін болады. Бұл ретте, еңбек өнімділігі экономиканың негізгі драйверіне айналмақ.

«Соңғы 50 жылда дамыған елдердің жалпы ішкі өнімінің жыл сайынғы өсімінің тек үштен бірі ғана халықтың табиғи өсімі есебінен алынып отыр. Ал қалғаны еңбек өнімділігінің есебінен қамтамасыз етілуде. Бұл ретте, әлемдік сарапшылар еңбек өнімділігіне ден қойған елдер алдағы жүз жылдықта бәсекеге қабілетті болады деген сенімде. Алдағы он жылдықтан бастап еңбек өнімділігінің өсімі жылына кем дегенде 2 пайызды құрайтын болады. Оның шамамен 60 пайызы цифрлық технологиялар арқылы қамтамасыз етілмек», – деді Қазақстанның Тұңғыш президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев.

Елбасы атап өткендей, бүгінде адами капиталға деген талап күшейіп, білім беру процесі жаңарып келеді. Осы орайда мобильді, креативті адам капиталы экономиканың негізгі аспектісіне айналып отыр.

«Дәл осы қасиеттер мемлекеттер арасындағы жан басына шаққандағы жалпы ішкі өнім деңгейінің 10-30 пайызға дейінгі айырмашылығын қамтамасыз етуде. Технологиялардың қолжетімділігі нәтижесінде әлемдік экономикадағы жұмыс уақытының тең жартысы автоматтандырылды. Осыған байланысты 2030 жылға қарай әлем бойынша 370 млн адам қайта оқытудан өтіп, мамандығын ауыстыруға мәжбүр болады. Бұл көрсеткіш жаһандық жұмыс күшінің 14 пайызын құрайды», – дейді Қазақстанның Тұңғыш президенті.

Нұрсұлтан Назарбаевтың сөзінше, жаңа технологиялардың енуімен кейбір мамандықтар жойылып, жаңа мамандықтар пайда болмақ.

«Табыс деңгейі төмен және орташа елдердің өзінде көптеген адамдар 30 жыл бұрын біз естіп-білмеген жаңа мамандықтар бойынша жұмыс істеп жүр», – деп нақтылады Елбасы.

Тұңғыш президенттің пікірінше, бір қарағанда әлемдік экономиканың дамуы тұрақты болып көрінгенімен, оның астарында күрделі, өткір мәселелер жатыр.

«Биыл әлемдік экономиканың даму қарқыны бұған дейін жасалған болжамнан, яғни 3,9 пайыздан 3,6 пайызға дейін төмендеп отыр. Ал Халықаралық валюта қоры экономиканың даму қарқыны одан ары, 3,3 пайызға дейін төмендейді деп болжам жасауда. Біз қазір АҚШ пен Қытай, Еуропа арасындағы сауда шиеленістеріне куә болып отырмыз. Сондай-ақ АҚШ пен Ресей арасындағы санкциялық текетірестерді де байқап отырмыз. Бұған ядролық қауіпсіздік пен қару-жарақ саласындағы халықаралық келісімдердің бұзылуын қосыңыз. Қару-жарақ тартыстары ешкімге жақсылық әкелмесі анық», – деді Елбасы.

Осы орайда, Нұрсұлтан Назарбаев әлемдік державалардың көшбасшыларын тиімсіз санкциялар режимінен тікелей диалогқа көшу маңызды екенін еске салды.

«АҚШ, Ресей, Қытай, Еуроодақ өкілдері арасында қалыптасқан геосаяси дағдарыстан шығу жолын талқылайтын уақыт келді. Қазақстан мұндай келіссөздер үшін тиімді алаң бола алады. Мен бұл жайында аталған мемлекеттердің көшбасшыларымен әңгімелестім», – деді Қазақстанның Тұңғыш президенті.

Нұрсұлтан Назарбаев әлемдік экономика 07-08 пайыздық өсімді жоғалтатын болады дейді. Міне, осы аралықта әлем жаһандық әлеуметтік-экономикалық және технологиялық трансформация кезеңіне аяқ басады. Бұл барлық мемлекеттерге жаңа сын-тегеуріндер мен мүмкіндіктерді ала келмек. Тұңғыш президенттің сөзінше, бұл кезеңде қалаларға басымдық берілмек.

«Экономикалық өсім бағытында қалалардың алар орны ерекше. Бүгінде 4 миллиардтан астам адам немесе әлем халқының 55 пайызы қалаларда тұрып жатыр. 2050 жылға қарай бұл көрсеткіш тағы ұлғаймақ. Осылайша, әлемдегі 10 адамның жетеуі қалада тұратын болады. Қазір инвестициялар мемлекеттерге емес, қалаларға тартылуда», – деді Елбасы.

Бұл ретте, Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан да әлемдік трендтіғың анымен дамып келе жатқанын жеткізді. Оның айтуынша, ел халқының дені қалаға қоныс аударуда.

«Астана 1 миллион 200 мың халқы бар қалаға айналды. Еліміздің ең ірі қаласы – Алматы. Алматының халқы 2 миллионнан асты. Былтыр халқының саны 1 миллионды құрайтын қалалардың қатарына Шымкент қосылды. Тағы екі қаланы осы деңгейге жеткізетін боламыз. Олар – Ақтөбе мен Қарағанды. Қалалардың дамуы Қазақстанның әлемдік деңгейдегі бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз етпек», – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Фархат Әміренов

Елордада ХІІ Астана экономикалық форумы басталды

2008 жылдан бері форумға әлемнің 150 елінен 50 мыңға жуық делегат, оның ішінде 20-дан аса Нобель сыйлығының лауреаты қатысқан.

16 Мамыр 2019 10:01 1919

Елордада ХІІ Астана экономикалық форумы басталды

Фото: Серікжан Қобыланбаев

ХІІ Астана экономикалық форумы (АЭФ) жұмысын бастады. Форум алғаш рет 2008 жылы ұйымдастырылған болатын. АЭФ 11 жыл ішінде әлемдік экономика мен қаржы жүйесін жетілдіру, дамыту мәселелерін талқылайтын ең беделді халықаралық платформалардың біріне айналды.

Осы уақыт аралығында форумға әлемнің 150 елінен 50 мыңға жуық делегат, оның ішінде 20-дан аса Нобель сыйлығының лауреаты қатысқан. Шара аясында 20 млрд АҚШ долларынан астам сомаға 300-ден аса меморандум мен келісім жасалған.

Биылғы форумға әлемнің 74 елінен 5 мыңнан астам делегат қатысуда. Олардың қатарында экономика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (2018) Пол Ромер, Халықаралық валюта қорының басқарушы директоры Кристин Лагард, бейбітшілік саласы бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (2007) Рае Квон Чунг, Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас хатшысының орынбасары, БҰҰ-ның Азия және Тынық мұхитқа арналған экономикалық және әлеуметтік комиссияның атқарушы хатшысы Армида Алишахбана бар.

Форум тарихында алғаш рет студенттер мен жастар іс-шараға тегін қатысуға мүмкіндік алып отыр. Олар үшін арнайы формат – AEFTalks әзірленген. Онда Нобель сыйлығының лауреаттарымен және саяси қайраткерлермен ашық дәрістер мен кездесулер ұйымдастырылмақ.

Сонымен қатар, биылғы форум аясында елімізде бұрын соңды өткізілмеген жаңа форматтағы іс-шаралар жоспарланған. Атап айтқанда, алғаш рет қаржы министрлері мен мемлекеттердің орталық банктерінің басқарушылары үшін Халықаралық Валюта Қорының қатысуымен дөңгелек үстел өткізіледі.

Еске сала кетейік, ХІІ Астана экономикалық форумының тақырыбы – «Ынталандырушы өсу: адамдар, қалалар, экономикалар».

Кристин Лагардтың айтуынша, Астана экономикалық форумы сияқты іс-шаралар өңірлік ынтымақтастыққа арналған платформа болып табылады.

«АЭФ сияқты форумдар жаһандық мәселелерді талқылауда маңызды рөл атқарады. Мұндай шаралар креативті шешімдер ұсынады және өзгерістер енгізеді», – дейді 2016 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты, 2010-2018 жылдардағы Колумбия президенті Хуан Мануэль Сантос Кальдерон.

Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас хатшысының орынбасары Армида Алишахбана Астана экономикалық форумы халықаралық деңгейдегі көшбасшылардың басын қосатын маңызды платформалардың біріне айналғанын атап өтті.

Фархат Әміренов

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: