DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 311,62 Brent 36,55
Қаржы орталығы криптовалютаны құптайды

Қаржы орталығы криптовалютаны құптайды

Ал Ұлттық банк қырын қарап отыр.  

18 Мамыр 2018 09:29 14224

Қаржы орталығы криптовалютаны құптайды

Автор:

Фархат Әміренов

Фото: Мария Матвиенко

Қазір қоғамның криптовалюта туралы пікірі қақ жарылып тұр. Адамдардың бір тобы бұл нарықты дамыту керек десе, ендігі бір топ оның болашағына күмәнмен қарайды. Астана экономикалық форумына жиналған сарапшылар да аталған мәселені жан-жақты талқылауға тырысты.

«Астана» халықаралық қаржы орталығы әкімшілігінің басқарушы директоры Қайрат Қалиевтің айтуынша, қазір әлемде криптовалюта нарығы қалыптасып, жетілу үстінде.

«Мынаны қаперде ұстаған жөн: қаласақ та, қаламасақ та әлемде криптовалюта нарығы құрылды. Бұл нарық Қазақстанда да жұмыс істеуде. Дәл қазіргі уақыттағы өзекті сауал – «Қандай қадам жасаймыз?». Бірінішден, криптовалюта нарығын елеусіз ғана қалдыруға болады. Екіншіден, бұған түбегейлі тыйым салуға да мүмкіндік бар. Қазақстандағы кейбір мекемелер мұндай қадамды жақтап отыр. Үшіншіден, криптовалюта нарығын реттеу керек. «Астана» халықаралық қаржы орталығы үшінші қадамды құптайды», – дейді Қайрат Қалиев.

Қаржы орталығы өкілінің сөзінше, криптовалютаның жағымды да, жағымсыз да тұстары бар. Соған қарамастан, бұл нарықты дамытуға болады.

«Халықаралық қаржы орталығы жаңа қаржылық құралдарды дамытуға бейілді. Сондықтан, орталық жаңа нарықтарды іздестіруде. Бұл ретте, криптовалюта нарығын алға бастыруға болады. Сол себепті біз аталған нарықтың реттелгенін қалаймыз», – дейді ол.

Қайрат Қалиевтің сөзіне сенсек, «Астана» халықаралық қаржы орталығы криптовалюта нарығын реттеудің арнайы ережелерін әзірлеуде. Аталған ережеге сәйкес, криптовалютаны сауда жасауға, цифрлық қызметтерді атқаруға қолдану жоспарлануда. Ол үшін нарықтағы қаржылық тәуекелдерді мейлінше азайту керек.

Десек те, Қазақстанның Ұлттық банкі криптовалютаға қарсы қатаң саясат ұстанып отырғанын жақсы білеміз. Яғни, қаржылық реттеуші аталған нарыққа аяқ басқысы келмейді.

Қайрат Қалиевтің айтуынша, Ұлттық банк бұл жерде ең алдымен тұтынушылардың құқығын қорғауға басымдық беруде. Яғни, Қазақстандағы 18 миллион халықтың мүддесін қорғау тұрғысынан келіп отыр.

«Бір жағынан бұл дұрыс та. Криптовалютадан хабары шамалы адамдар өз активтерін жоғалтып алуы мүмкін. Ал бұл кейін үлкен проблемаға айналуы ықтимал. Мұндай топтар көбейген кезде, амалы құрығандықтан үкіметтен қолдау сұрайтын болады. Сол себепті Ұлттық банк криптовалюта нарығына беттемей отыр. Десек те, аталған нарық Қазақстанда жұмыс істеуде. Демек, оған тыйым салудан гөрі, реттеудің тетіктерін қарастырған жөн. Сондай-ақ, криптовалюта нарығы ақша айналымымен салыстырғанда әлдеқайда ашық екенін ұмытпауымыз керек», – дейді «Астана» халықаралық қаржы орталығы әкімшілігінің басқарушы директоры. 

Ал киберқауіпсіздік саласының маманы, Group-IB компаниясының (Ресей) жеке клиенттермен жұмыс жөніндегі директоры Руслан Юсуфов соңғы жылдары хакерлер криптовалюта нарығына жиі шабуыл жасайды дейді.

«Криптовалюта нарығын қауіпсіз деп айта алмаймын. Сөзім дәлелді болу үшін екі мысал келтірейін. Осы жылдың қаңтар айында Жапонияның тек криптовалюталармен ғана жұмыс істейтін биржасына хакерлік шабуыл жасалды. Салдарынан 533 млн доллар жоғалып кетті. Ал ақпан айында Италия биржасы да дәл осындай жағдайды бастан өтерді. Бұл жолы хакерлер 180 млн доллар көлеміндегі қаржыны үптеп кетті. Бұл өзі банкті тонағанға ұқсайды. Соңғы жылдары хакерлер криптовалюта нарығын жиі торуылдайтын болды. Себебі, бұл нарыққа шабуыл жасаған қылмыскердің жаза арқалап, түрмеге түсу мүмкіндігі өте төмен. Өйткені, криптовалюта нарығын күдіктенетіндей із қалдырмай-ақ тоңауға болады», – дейді Руслан Юсуфов.

Киберқауіпсіздік саласы маманының сөзінше, хакерлердің құрығына түспеудің қарапайым ғана жолдары бар.

«Криптовалюта дегеніміз күнделікті қалтамызда жүретін ақша толы әмиян секілді. Әмиянды жоғалтып алмауға тырысамыз ғой. Криптовалютаға да дәл сондай қамқорлық керек. Сондай-ақ, криптовалютадағы жинақтарды мейлінше жасырын ұстау қажет. Кім-көрінгенге айта беруге болмайды. Мұндай ақпарат хакерлердің құлағына тисе, ертеңінде-ақ жинаққа шабуыл жасауы әбден мүмкін», – дейді киберқауіпсіздік саласының маманы.

Дүниежүзілік банктің аймақтық басқармасының Еуропа мен Орталық Азия бойынша бас экономисі Ханс Тиммердің сөзінше, криптовалюта нарығына күмәнмен де, сеніммен де қарауға болады.  

«Криптовалюта – цифрлық революцияның бір ғана бөлігі. Менің күмәнім цифрлық эволюцияның даму қарқынына байланысты болып отыр. Мәселен, блокчейн технологиясын алайық. Ол 2009 жылы жұмысын бастады. Дәл осы жылы алғашқы криптовалюта – биткойн пайда болды. Сондай-ақ, 2009 жылы алғашқы айфон да өмірге келді. Осылайша, интернет-қызметтердің ауқымы кеңейіп кетті. Қазір барлық салада интернет-қызметтер жақсы дамыған. Ал әр сала өз бетінше дамуға бет алған жағдайда криптовалютаға сенім артуға болмайтын секілді», – дейді Ханс Тиммер.

Оның сөзінше, бұл нарықты дамытып, реттеу тетігін іске қоспаса тағы болмайды. Өйткені, криптовалютаны жасаушылардың ықпалы артып келеді.

«Мәселен, Facebook криптовалюталық компаниялармен бірігіп алды. Яғни, бұл нарықта ірі ойыншылар пайда бола бастады. Ал олар үкіметті бақылауға алғысы келеді. Бұл – өте қауіпті», – дейді Дүниежүзілік банктің өкілі.

Әлемдегі ең алғашқы криптовалюта – биткойн. Осы саланың білікті маманы Маттиа Раттагги криптовалюта ақшаның орның алмастыра алады деген пікірде.

«Биткойн – криптовалютаның анасы. Бұл өзі қалай пайда болды? Ол үшін сәл шегініс жасау керек. 2008 жылы әлем қаржылық дағдарысты өткерді. Осы тұста кейбір мамандар банктік сектордан бөлек өзге де жүйелерді құру туралы бас қатыра бастады. Соның нәтижесінде биткойн дүниеге келді. 2009 жылы биткойнмен алғашқы транзакция жасалды. 2016 жылы биткойнның бағасы артты. Ал 2017 жылдың соңына қарай баға құлдырай бастады. Өйткені өзге де криптовалюталар пайда болды. Бәсекелестік артты. 2018 жылдың алғашқы тоқсанындағы жағдайды бағамдар болсақ, биткойнның бағасы жоғарылап келеді. Жалпы, криптовалюта нарығы жылдам дамуда. Бұл бағытқа қомақты қаржы да құйылып жатыр. Ойыншылар көбейе бастады», – дейді Маттиа Раттагги.

Оның айтуынша, криптовалюта нарығында екі үлкен проблема бар. Біріншісі – бағаның құбылмалылығы. Арнайы реттеу тетігі болмағандықтан, бағаның құбыла беретіні түсінікті. Ал екінші проблема – энергия тұтыну. Яғни, инфрақұрылым мәселесі түбегейлі шешілмеген.       

Маттиа Раттаггидің дерегінше, қазір әлемде криптовалютаның 1500-ден астам түрі бар.

Әлемде кең таралған тағы бір криптовалюта – блокчейннің білгірі, Mauritius Blockchain Advisory Foundation компаниясының негізін қалаушы Джошуа Хоулидің болжамынша, 2027 жылға қарай әлемдік жалпы ішкі өнімнің 10%-ын блокчейн активі құрамақ. Бұл дегеніміз – 10 трлн АҚШ доллары. 

Еске сала кетейік, мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Астана экономикалық форумында БҰҰ алаңында криптовалютаға қатысты ортақ ереже бастамасы жүзеге асырылуы тиіс екенін айтқан болатын.

Фархат Әміренов

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Әлемдегі 370 млн адам мамандығын ауыстыруға мәжбүр болады

Нұрсұлтан Назарбаев жақын болашақта әлемнің қалай өзгеретіні туралы көзқарасымен бөлісті.  

16 Мамыр 2019 13:37 1730

Әлемдегі 370 млн адам мамандығын ауыстыруға мәжбүр болады

Фото: akorda.kz

ХІІ Астана экономикалық форумының ашылу салтанатына қатысқан Қазақстанның Тұңғыш президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев жақын болашақта әлемнің қалай өзгеретіні туралы айтып берді. Оның айтуынша, бұдан былай халық саны экономиканың өсіміне анау айтқандай әсер етпейтін болады. Бұл ретте, еңбек өнімділігі экономиканың негізгі драйверіне айналмақ.

«Соңғы 50 жылда дамыған елдердің жалпы ішкі өнімінің жыл сайынғы өсімінің тек үштен бірі ғана халықтың табиғи өсімі есебінен алынып отыр. Ал қалғаны еңбек өнімділігінің есебінен қамтамасыз етілуде. Бұл ретте, әлемдік сарапшылар еңбек өнімділігіне ден қойған елдер алдағы жүз жылдықта бәсекеге қабілетті болады деген сенімде. Алдағы он жылдықтан бастап еңбек өнімділігінің өсімі жылына кем дегенде 2 пайызды құрайтын болады. Оның шамамен 60 пайызы цифрлық технологиялар арқылы қамтамасыз етілмек», – деді Қазақстанның Тұңғыш президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев.

Елбасы атап өткендей, бүгінде адами капиталға деген талап күшейіп, білім беру процесі жаңарып келеді. Осы орайда мобильді, креативті адам капиталы экономиканың негізгі аспектісіне айналып отыр.

«Дәл осы қасиеттер мемлекеттер арасындағы жан басына шаққандағы жалпы ішкі өнім деңгейінің 10-30 пайызға дейінгі айырмашылығын қамтамасыз етуде. Технологиялардың қолжетімділігі нәтижесінде әлемдік экономикадағы жұмыс уақытының тең жартысы автоматтандырылды. Осыған байланысты 2030 жылға қарай әлем бойынша 370 млн адам қайта оқытудан өтіп, мамандығын ауыстыруға мәжбүр болады. Бұл көрсеткіш жаһандық жұмыс күшінің 14 пайызын құрайды», – дейді Қазақстанның Тұңғыш президенті.

Нұрсұлтан Назарбаевтың сөзінше, жаңа технологиялардың енуімен кейбір мамандықтар жойылып, жаңа мамандықтар пайда болмақ.

«Табыс деңгейі төмен және орташа елдердің өзінде көптеген адамдар 30 жыл бұрын біз естіп-білмеген жаңа мамандықтар бойынша жұмыс істеп жүр», – деп нақтылады Елбасы.

Тұңғыш президенттің пікірінше, бір қарағанда әлемдік экономиканың дамуы тұрақты болып көрінгенімен, оның астарында күрделі, өткір мәселелер жатыр.

«Биыл әлемдік экономиканың даму қарқыны бұған дейін жасалған болжамнан, яғни 3,9 пайыздан 3,6 пайызға дейін төмендеп отыр. Ал Халықаралық валюта қоры экономиканың даму қарқыны одан ары, 3,3 пайызға дейін төмендейді деп болжам жасауда. Біз қазір АҚШ пен Қытай, Еуропа арасындағы сауда шиеленістеріне куә болып отырмыз. Сондай-ақ АҚШ пен Ресей арасындағы санкциялық текетірестерді де байқап отырмыз. Бұған ядролық қауіпсіздік пен қару-жарақ саласындағы халықаралық келісімдердің бұзылуын қосыңыз. Қару-жарақ тартыстары ешкімге жақсылық әкелмесі анық», – деді Елбасы.

Осы орайда, Нұрсұлтан Назарбаев әлемдік державалардың көшбасшыларын тиімсіз санкциялар режимінен тікелей диалогқа көшу маңызды екенін еске салды.

«АҚШ, Ресей, Қытай, Еуроодақ өкілдері арасында қалыптасқан геосаяси дағдарыстан шығу жолын талқылайтын уақыт келді. Қазақстан мұндай келіссөздер үшін тиімді алаң бола алады. Мен бұл жайында аталған мемлекеттердің көшбасшыларымен әңгімелестім», – деді Қазақстанның Тұңғыш президенті.

Нұрсұлтан Назарбаев әлемдік экономика 07-08 пайыздық өсімді жоғалтатын болады дейді. Міне, осы аралықта әлем жаһандық әлеуметтік-экономикалық және технологиялық трансформация кезеңіне аяқ басады. Бұл барлық мемлекеттерге жаңа сын-тегеуріндер мен мүмкіндіктерді ала келмек. Тұңғыш президенттің сөзінше, бұл кезеңде қалаларға басымдық берілмек.

«Экономикалық өсім бағытында қалалардың алар орны ерекше. Бүгінде 4 миллиардтан астам адам немесе әлем халқының 55 пайызы қалаларда тұрып жатыр. 2050 жылға қарай бұл көрсеткіш тағы ұлғаймақ. Осылайша, әлемдегі 10 адамның жетеуі қалада тұратын болады. Қазір инвестициялар мемлекеттерге емес, қалаларға тартылуда», – деді Елбасы.

Бұл ретте, Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан да әлемдік трендтіғың анымен дамып келе жатқанын жеткізді. Оның айтуынша, ел халқының дені қалаға қоныс аударуда.

«Астана 1 миллион 200 мың халқы бар қалаға айналды. Еліміздің ең ірі қаласы – Алматы. Алматының халқы 2 миллионнан асты. Былтыр халқының саны 1 миллионды құрайтын қалалардың қатарына Шымкент қосылды. Тағы екі қаланы осы деңгейге жеткізетін боламыз. Олар – Ақтөбе мен Қарағанды. Қалалардың дамуы Қазақстанның әлемдік деңгейдегі бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз етпек», – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Фархат Әміренов

Елордада ХІІ Астана экономикалық форумы басталды

2008 жылдан бері форумға әлемнің 150 елінен 50 мыңға жуық делегат, оның ішінде 20-дан аса Нобель сыйлығының лауреаты қатысқан.

16 Мамыр 2019 10:01 1919

Елордада ХІІ Астана экономикалық форумы басталды

Фото: Серікжан Қобыланбаев

ХІІ Астана экономикалық форумы (АЭФ) жұмысын бастады. Форум алғаш рет 2008 жылы ұйымдастырылған болатын. АЭФ 11 жыл ішінде әлемдік экономика мен қаржы жүйесін жетілдіру, дамыту мәселелерін талқылайтын ең беделді халықаралық платформалардың біріне айналды.

Осы уақыт аралығында форумға әлемнің 150 елінен 50 мыңға жуық делегат, оның ішінде 20-дан аса Нобель сыйлығының лауреаты қатысқан. Шара аясында 20 млрд АҚШ долларынан астам сомаға 300-ден аса меморандум мен келісім жасалған.

Биылғы форумға әлемнің 74 елінен 5 мыңнан астам делегат қатысуда. Олардың қатарында экономика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (2018) Пол Ромер, Халықаралық валюта қорының басқарушы директоры Кристин Лагард, бейбітшілік саласы бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (2007) Рае Квон Чунг, Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас хатшысының орынбасары, БҰҰ-ның Азия және Тынық мұхитқа арналған экономикалық және әлеуметтік комиссияның атқарушы хатшысы Армида Алишахбана бар.

Форум тарихында алғаш рет студенттер мен жастар іс-шараға тегін қатысуға мүмкіндік алып отыр. Олар үшін арнайы формат – AEFTalks әзірленген. Онда Нобель сыйлығының лауреаттарымен және саяси қайраткерлермен ашық дәрістер мен кездесулер ұйымдастырылмақ.

Сонымен қатар, биылғы форум аясында елімізде бұрын соңды өткізілмеген жаңа форматтағы іс-шаралар жоспарланған. Атап айтқанда, алғаш рет қаржы министрлері мен мемлекеттердің орталық банктерінің басқарушылары үшін Халықаралық Валюта Қорының қатысуымен дөңгелек үстел өткізіледі.

Еске сала кетейік, ХІІ Астана экономикалық форумының тақырыбы – «Ынталандырушы өсу: адамдар, қалалар, экономикалар».

Кристин Лагардтың айтуынша, Астана экономикалық форумы сияқты іс-шаралар өңірлік ынтымақтастыққа арналған платформа болып табылады.

«АЭФ сияқты форумдар жаһандық мәселелерді талқылауда маңызды рөл атқарады. Мұндай шаралар креативті шешімдер ұсынады және өзгерістер енгізеді», – дейді 2016 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты, 2010-2018 жылдардағы Колумбия президенті Хуан Мануэль Сантос Кальдерон.

Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас хатшысының орынбасары Армида Алишахбана Астана экономикалық форумы халықаралық деңгейдегі көшбасшылардың басын қосатын маңызды платформалардың біріне айналғанын атап өтті.

Фархат Әміренов

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: