/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 376,04 Brent 36,55
Қытайдың ескі көліктері Қазақстанға сатыла ма?

Қытайдың ескі көліктері Қазақстанға сатыла ма?

Аптаның басында China daily порталы Қытай пайдаланылған автокөліктерді Ресей, Камбоджа, Нигерия және Мьянма елдеріне экспорттайтынын мәлімдеген болатын.

17:37 26 Шілде 2019 13870

Қытайдың ескі көліктері Қазақстанға сатыла ма?

Автор:

Табиғат Нұрболат

ҚХР сауда министрлігінің айтуынша, биыл бұл елдерге құны 2,5 миллион доллар тұратын 3000  автокөлік сатылмақ.

Ресейдің Еуразиялық экономикалық одаққа мүше екені белгілі.Бұл дегеніңіз, біз көрші елмен емін-еркін сауда-саттық жасай аламыз дегенді білдіреді. Осы орайда, еркін сауда аймағы арқылы Қытайдың ескі көліктері Қазақстанға сатыла ма деген орынды сұрақ туындайды. Бұл сауалға «ҚазАвтоӨнеркәсіп» Қазақстанның автомобиль саласындағы кәсіпорындары одағының» стратегиялық жоспарлау жөніндегі директоры Артур Мискарян inbusiness.kz сайтына берген сұхбатында жауап берді.

«Бұған дейін Ресей немесе Қазақстанға Қытайдан ірі көлемде көлік партиясы тасымалданған жоқ. Өйткені қос ел экономикасына пайдаланылған көліктердің енуі тиімсіз. Оның үстіне еліміздегі ескі көліктер саны өсіп келеді, мемлекет қазір осы мәселенің шешімін іздеп жатыр. Сондықтан пайдаланылған шетелдік көліктердің бізге экспортталуы екіталай»,-деді Артур Мискарян.

«Ранкинг.кз» порталының мәліметінше, Қазақстандағы көліктердің 66 пайызының қолданыс мерзімі 10 жылдан асып кеткен. Биыл өткен жылмен салыстырғанда бұл көрсеткіш өскен.Ал жалпы елімізде ресми түрде 5 миллионға жуық автокөлік есепке алынған.

Естеріңізге сала кетейік, мамыр айында Аспанасты елінің он аймағынан ескі темір тұлпарларды экпорттауға рұқсат берілген болатын. Алдағы уақытта Бейжің, Шанхай, Тяньцзинь қалалары пайдаланылған көліктерді шетелге импорттай бастайды.

Мамандардың дерегі бойынша, 2019 жылы Ресейде пайдаланылған көліктерге деген сұраныс 55 пайызға артқан. Ресейліктер шет елден әкелінген арзан көліктерді көптеп сатып алып жатыр. Салдарынан жергілікті автокөлік нарығы зардап шегуде. 

Табиғат Нұрболат

«ҚазАвтоЖол» қашанғы қанайды?

Қолма-қол ақшамен есеп айырысқан көлік жүргізушісі артық ақша төлемеуі керек. 

08 Қараша 2019 10:52 5625

«ҚазАвтоЖол» қашанғы қанайды?

Ақылы жолмен жүретін көлік жүргізушілерінің құқығы неге бұзыла береді? Сараланған тариф не үшін енгізілді? «ҚазАвтоЖол» ұлттық компаниясы жемқорлықтан қашан құтылады? Мәжіліс депутаты Айқын Қоңыров осы мәселелерді күн тәртібіне қойды.

Оның сөзінше, ұлттық компания «Нұр-Сұлтан» – Щучинск», «Нұр-Сұлтан – Теміртау», «Алматы – Қапшағай» және «Алматы – Қорғас» автожолдарының  ақылы бөлігінде төлем жинаумен айналысады. Болашақта «Щучинск – Көкшетау – Петропавл» бағытындағы автобанға да төлем жүйесін енгізеді.

«Автокөлік иелеріне көмек көрсету қоғамы» қоғамдық бірлестігі өкілдерінің пікірінше, көлік жүргізушілері, әу баста, жоғарыдағы жаңашылдыққа үрке қараған. Олар ақылы жолдың бағасы қымбаттамайтынына сенбеген. Ал ақылы жолдардың қызметін насихаттауға арналған ақпараттық науқан кезінде мемлекеттік органдар автокөлік иелері төлейтін ақы баршаға қолжетімді болатынын баяндаған. Сол кездегі инвестициялар және даму вице-министрі Роман Скляр жеңіл көліктер 1 шақырымға 1 теңге төлейтінін, бұл тариф өспейтінін мәлімдеген. Бұған қоса дәл осындай есептің өзінде бір жылда қазынаға 30 млрд теңгеге жуық қаржы түсетінін нақтылаған.

«Жақсы жолмен жүру және оны күтіп ұстау ақысы 1 шақырым үшін 1 теңге болғандықтан, қалың көпшілік идеяны жақсы қабылдады. Бұл туралы БАҚ өкілдері жарысып жазды. Бірақ айтылған сөз орындалған жоқ. Жолға төленетін ақының құны жарияланғанда көлік жүргізушілерінің төбесінен жай түскендей болды», – деді депутат.

Халық қалаулысының пікірінше, жеңіл көліктер мен жүк көліктері үшін  тариф негізсіз көтерілген. Ал электронды есеп айырысумен салыстырғанда, қолма-қол ақшамен төлем жасау жүргізушілерге екі есе қымбатқа түскен. 

«Бұл – электронды төлем жасауды білмейтін, ақпараттық қызметтерге тіркелмеген, интернетке қолы жете бермейтін автокөлік иелерінің құқығын шектеу», – деді Айқын Қоңыров.

Мәжілісменнің мәлімдеуінше, тарифтің қалай қалыптастырылғаны және жиналған қаржының қайда жұмсалып жатқаны түсініксіз. Компанияның қызметінде ашықтық жоқ. Оның үстіне, компания айналысындағы сыбайлас жемқорлыққа қатысты орын алған жанжалдар да көңілге күдік ұялатады. Мәселен, пара алды деген күдікпен Шығыс Қазақстан облыстық филиалының директорына қатысты сотқа дейінгі тергеу амалдары басталды. Сол секілді Қарағанды облыстық филиалының басшысы да дәл осындай күйді бастап кешіп жатыр.

Тергеу мәліметтері бойынша, екеуі де жол нысандарын пайдалануға беру кезінде кемшіліктерге көз жұма қараған. Ал компанияның Павлодар облыстық филиалының басшылығы мердігермен бірге сотқа тартылған. Ақылы жолдарда қызмет көрсету сапасы да жоғары болу керек. Бірақ бұл сала да ақсап жатыр. Жол-көлік оқиғаларының дені қараңғы уақытта және жылдамдықты асыруға байланысты орын алатыны жасырын емес.

«ҚазАвтоЖол» ҰҚ» АҚ дерегіне сүйенсек, тек 53 шақырым  жерде ғана жарықтандыру жұмысы жүргізілген. Компания тек 22 жылдамдық өлшеуіш орнатқан.

«Автокөлік иелеріне көмек көрсету қоғамы» қоғамдық бірлестігі жолдың тиімділігіне қатысты есептеу жүргізген екен. Олардың ақпаратынша, жолдарды ақылы басқарудан шамамен 481 млн теңге кіріс кірген. Жинақталған табыс компанияға жүк көліктерінің тарифін төмендетуге және жеңіл автокөліктерге жоғарыда аталған тарифті енгізуге мүмкіндік береді.

«Ақылы жолдардың учаскелерін ұстап тұруға арналған шығындар мен кірістер тең болған жағдайда, компания қазіргі кезеңде ақылы жол учаскелерінде жүру үшін қаражат жинауды тоқтата тұруы керек және келесі кезеңде тарифті азайту шараларын бастауы қажет. Ол үшін Қазақстандағы ақылы жолдарды пайдалану және басқару саласының ашықтығын қамтамасыз етуі керек», – деді депутат.

Оның ойынша, қолма-қол ақшамен төлем жасау алдын-ала төлем жүйесінің тарифінен 2 есе жоғары болған кезде, сараланған тарифті алып тастау керек.

Қолма-қол ақшамен есеп айырысқан көлік жүргізушісі артық ақша төлемеуі керек.

«Бұл мәселелерді шешу жүк транзитінің жағдайын жақсартуға, туристік индустрияны қолдауға, «ҚазАвтоЖол» АҚ компаниясына және тұтастай мемлекетке деген сенімді арттыруға көмектеседі», – деді халық қалаулысы.

Абылай Бейбарыс

Қазақстандық көлікті Ресейде қалай есепке қоюға болады?

Қазақстаннан автокөлік сатып алып, оны Ресейде есепке қоймақ болсаңыз, қолыңызда нотариуспен расталған сатып алу-сату шарты болуға тиіс.

02 Қыркүйек 2019 15:32 12019

Қазақстандық көлікті Ресейде қалай есепке қоюға болады?

Ресейде жүргізу үшін Қазақстаннан көлік сатып алу қиын емес. Осыдан бірнеше жыл бұрын баж салығындағы айырмашылықты төлеп, ресейлік кеденде жаңа КҚП (көлік құралының паспорты) алу және көптеген тиісті құжаттар жинау қажет еді, қазір оңайырақ. 

Дегенмен бірқатар шектеулер бар. Нақтырақ айтсақ, Ресейде шыққанына 10 жылдан асқан көліктерді бастапқы есепке қоюға тыйым салынған, ол тіпті ЕАЭО елдеріне тиесілі болса да (Еуро 4 және 5 экостандартының талаптарына сай). Рөлі оң жақтағы көліктерді де тіркемейді (Бұл талаптың Ресейге қоныс аудару бағдарламасымен барған көлік иелеріне қатысы жоқ. Оларға бір отбасына бір автокөлікті кіргізуге болады және көліктің жасы мен рөлінің орналасуы маңызды емес). Сонымен қатар, қазақстандық көлікті Ресейде тіркеу барысында оның иесіне утилизациялық алым төлеуге тура келеді. Жеңіл автокөлікті әкелетін жеке тұлғалар көлік қозғалтқышының көлеміне қарамастан, шығарылғанына үш жылдан аспаған темір тұлпар үшін 3 400 рубль, ал одан ескі көліктер үшін 5 200 рубль төлейді.

Егер сіз Қазақстаннан автокөлік сатып алып, оны Ресейде есепке қоймақ болсаңыз (тіркеуден шығарып), қолыңызда нотариуспен расталған сатып алу-сату шарты болуға тиіс.

Темір тұлпарды елден шығармас бұрын алдын ала оның Еуро 4 экостандарына сәйкестігін растайтын сертификат алу қажет. (Көлік құралдарымен жұмыс істейтін кез келген сертификаттау орталығынан). Бұл құжатсыз Ресейде КҚП алу қиын болады. Одан бөлек, көлікті техникалық тексерістен өткізу керек немесе диагноситкалық картаның көшірмесін алу қажет (ресейлік жол сақшыларын тыныштандыру үшін). Әрі қарай автокөлікті қазақстандық есептен шығарып, транзиттік нөмір алып (әрекет ету мерзімі –10 күн, тағы сондай мерзімге ұзартуға мүмкіндік бар), уақытша сақтандыру рәсімдейсіз. Ал Ресей шекарасында РФ-ның сақтандыруын алу керек.

Қазір транзиттік нөмірлер толыққанды мемлекеттік нөмір болып саналады, тек олардың әрекет ету мерзімі шектелген. Тәртіп сақшылары түнде транзиттік нөмірмен жүретіндерді ұнатпайды, дегенмен бұл үшін қандай да бір айып тағуға құқықтары жоқ. Бұрын «Транзит» нөмірлерімен тек тіркеу орнына баруға ғана міндеттейтін норма болатын. Бірақ оның күші жойылды.

Дәл Қазақстандағыдай, Ресейде де эксаумақтық құқық қағидасы өз күшінде. Яғни, көлікті тұрғылықты жерде ғана емес, кез келген аймақта есепке қоюға болады. Тіркеу үрдісі стандартты түрде жүзеге асады – құжаттар өткізіп, біраз күтесіз және нөмір мен техникалық құжат аласыз.

Олжас Оқас