DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 279,62 Brent 36,55
420 млн доллардың зауыты салынып жатыр

420 млн доллардың зауыты салынып жатыр

Екі жылдан соң 2 шағын мұнай зауытының жұмысы басталады.

07 Тамыз 2019 10:09 4999

420 млн доллардың зауыты салынып жатыр

Автор:

Абылай Бейбарыс

2021 жылы еліміздің екі облысында мұнай өңдейтін 2 шағын зауыт іске қосылады. Оның бірі – Батыс Қазақстан, екіншісі – Түркістан облысында бой көтереді.

Батыс Қазақстан облысындағы зауыттың құрылысы басталып кетті. Жобаның құны 420 млн долларды құрайды. Бұл жерге шикізат Қарашығанақ мұнай-газ конденсат кен орнынан жеткізіледі. Жоспар бойынша мұнда жылына 750 мың тонна мұнай өңделеді.

БҚО кәсіпкерлікті басқару және өндірістік-инновациялық даму бөлімінің басшысы Жанна Бекқалиеваның сөзінше, жобаны жергілікті «ABS-Мұнай» ЖШС арабтардың West компаниясымен бірлесіп жүзеге асырып жатыр.

«Мердігер компания Алғабас ауылының жанынан аумағы 59,8 гектарды құрайтын жер телімін алып, құрылысты бастап кетті. Мұнай өңдейтін зауыт бензин, керосин, битум және дизель отынын өндіреді. Импорт алмастыруды көздейтін жоба экспортты да назардан тыс қалдырмайды. Зауыт өнімінің 80%-ы – ішкі, 20%-ы – сыртқы нарыққа бағытталады», – деді бөлім басшысы.

Жанна Бекқалиеваның мәлімдеуінше, мұнай өңдейтін зауыт 200 адамды тұрақты жұмыспен қамтиды.

Түркістан облысындағы мұнай өңдейтін шағын зауыттың өндірістік қуаты жылына 1 млн тонна мұнай өңдеуге жетеді. Жобаға 112,8 млрд теңге жұмсалады. Әзірше қолда бар мәлімет осы ғана.

Бұдан біраз бұрын елімізге төртінші мұнай зауыты қажет емес екені және таяу болашақта оның іргетасы қаланбайтыны туралы кесімді пікір білдірілді. Бұл туралы энергетика министрі Қанат Бозымбаев: «Қазақстанға төртінші мұнай өңдеу зауыты керек пе, жоқ па деген сұрақтың айналасындағы пікірталасқа нүкте қою үшін біз «ҚазМұнайГазбен» бірге талдау жұмысын жүргіздік. «ҚазМұнайГаз» нарықты, мүмкіндіктер мен трендтерді зерттеуге қауқарлы компанияларды жалдап, мәселенің мән-жайын анықтады. Нәтижесінде дәл қазіргі уақытта төртінші мұнай өңдеу зауытын салудың қажеті жоқ деген қорытындыға келдік», – деді.

Министр қазір тәулігіне 400 мың баррель мұнай өндіріліп жатқанын, бұл рекордтық көрсеткіш екенін және еліміздегі 3 мұнай өңдеу зауыты өндіріс көлемін артығымен орындап отырғанын айтты.

Біле жүріңіз, төртінші мұнай зауытын салу туралы әңгіме 2014 жылы қозғалды. Әу, баста төртінші мұнай өңдеу зауытын Ақтау қаласында салу ұсынылды. Ақтау қаласының шикізат қорына жақын орналасқаны, дайын өнімді Маңғыстау мен Түркіменстан арасындағы теміржол арқылы Парсы шығанағы елдеріне, Ақтау, Құрық теңіз порттары арқылы Кавказға, Ресейге, одан әрі Еуропаға, сондай-ақ темір жол арқылы көршілес жатқан Орта Азия елдеріне шығаруға болатыны бұлтартпас дәлел ретінде алға тартылды. Дәл осы уақытта төртінші мұнай өңдеу зауытын Жезқазған қаласында салу бастамасы көтерілді. Идея авторлары Жезқазған өңірінің географиялық орналасуы, климаттық жағдайы жаңа зауыт үшін басымдық болып табылатыны тілге тиек етілді. Алайда мұның бәрі құр сөз болып қалды. Қазақстандағы қазіргі 3 мұнай өңдеу зауыты кеңес одағы кезінде салынған. Олар: 1945 жылы қолданысқа берілген, Атырау мұнай, 1978 жылы жұмысын бастаған Павлодар мұнай-химия және 1985 жылы қызметіне кіріскен Шымкент мұнай өңдеу зауыттары.

Абылай Бейбарыс

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Қазақстандағы мұнай саласының қазіргі жағдайы қандай

Биыл 31,3 млн тонна мұнай өндірілді.

18 Мамыр 2020 15:48 644

Қазақстандағы мұнай саласының қазіргі жағдайы қандай

 

2020 жылдың алғашқы төрт айында мұнай және конденсат өндірісінің көлемі 31,3 млн тонна болды.  Бұл туралы ҚР Энергетика вице-министрі Әсет Мағауов Орталық коммуникациялар қызметі алаңында өткен баспасөз мәслихатында жариялады.

«Теңіздегі өндіріс көлемі – 10,2 млн тонна, Қашаған кен орнында 5,8 млн тонна, Қарашығанақта 4,2 млн тонна. Шикізатты қайта өңдеу көлемі қаңтар мен сәуір айлары аралығында 5,2 млн тоннаға дейін азайды. Бұл өткен жылғы көрсеткіштен төмен. Бұған Павлодардағы мұнай өңдеуші зауыттағы жөндеу жұмыстарының ерте басталуы түрткі болды», – деді вице-министрі.

Оның сөзінше, Павлодардағы зауыттағы «қара алтынды» қайта өңдеу көлемі 1,6 млн тонна болды. Биыл Шымкенттегі зауыт 1,5 млн тонна мұнай өңдеген. Атыраудағы зауыттағы өңдеу көлемі 1,7 млн тоннаға дейін өскен.

Биыл 1,4 млн тонна бензин өндіріліп, дизель отынын өндіру көлемі 1,4 млн тонна, әуе керосинінің көлемі 151 мың тонна болды.

«Пандемия салдарынан жанар-жағармай материалдарын тұтыну көлемі азайып отыр. Осы жылдың алғашқы төрт айында тұтыну көлемі өткен жылғымен салыстырғанда 91% болды. Сәуір айында небәрі 222 мың тонна ЖЖМ пайдаланылған. Бұл ақпан айындағы көрсеткіштен 30%-ға аз», – деді вице-министр.

Вице-министрі мұнай өнімдерінің қорына да тоқталды. Оның сөзінше, АИ-92 жанармайының 379 мың тоннасы қалған. Бұл 44 күнге жететін қор. Қазір дизель отынының 356 мың тоннасы бар: шамамен 34 күн тұтынуға болады.

Сонымен қатар Мағауов ОПЕК+ ұйымының әлемдік сұранысқа қатысты мәліметтермен бөлісті. Екінші тоқсандағы бір күндік сұраныс 81,3 млн баррель болады дегенді айтты. Ал үшінші тоқсанда бұл көрсеткіш өсіп, 92 млн баррельге, жыл соңында 96 млн баррельге дейін өседі. Қазақстан болса, ОПЕК+ ұйымының мұнай өндірісін қысқарту туралы келісімін орындамақ. 

«Ірі және орта кен орындары бойынша өндірісті азайту туралы шешім қабылданды. Осы жылдың бірінші тоқсанында мұнай экспортының 22% қысқартылады. Яғни бұл ірі және орта кен орындары болып саналатын барлық компанияларға қатысты нәрсе. Олардың мүдделері сақталады», – деді Мағауов.

Оның айтуынша, осы шаралардың негізінде ОПЕК+ ұйымының шикізат өндірісін қысқарту туралы келісімі аясында Қазақстанның барлық міндеттемелері орындалады.

Еске сала кетсек, сәуір айында картель жер қойнауынан шығарылатын «қара алтын» көлемін кеміту туралы ымыраға келген еді. Ұйымның мұндай шешім қабылдауына жаңа коронавирус пандемиясы түрткі болды. Індет кесірінен сұраныс азайып кеткен еді.

Сондай-ақ 2020 жылдың соңына дейін Brent сұрыпты мұнай баррелінің құны 40 долларға дейін қымбаттайтынын мәлім етті.

«Биылғы жылдың үшінші тоқсанында Brent бағасы 30-35 доллар айналасында құбылады. Өндірісті қысқарту және сұранысты қалпына келтіруге қатысты тиісті шаралар қабылданса, жыл соңында оның құны 40 долларға дейін жетуі тиіс», – деді ол.

Соңғы мәлімет бойынша, бүгін Brent сұрыпты мұнайдың шілде айындағы баррелінің құны 1,6%-ға қымбаттап, 33 доллардан асты. Ал WTI баррелінің бағасы сауда қорытындысы бойынша 1,76%-ға өсіп, шамамен 30 долларға жетті.

Табиғат Нұрболат

АҚШ қысым жасап, Саудия мен Ресейді дегеніне көндірді

ОПЕК+ мұнай өндірісін тәулігіне рекордтық – 10 миллион баррельге дейін қысқартуға келісті.  

10 Сәуір 2020 11:07 8020

АҚШ қысым жасап, Саудия мен Ресейді дегеніне көндірді

ОПЕК пен оның Ресей бастаған одақтастары бейсенбі күні өздерінің мұнай өндірісінің бестен бірін қысқартуға келісті. Олар енді осындай қадамға Құрама Штаттар мен басқа да өндірушілер барады деп күтіп отыр.  Шикізат шығаруды шектеудегі мақсат – коронавирус дағдарысынан құлаған көмірсутегі бағасын қайта көтеру.

ОПЕК пен одақтастар (OPEC+) бірлесіп, мұнай өндірісін тәулігіне 10 млн баррельге азайтуға тиіс. Соңғы онжылдықтардағы ең терең энергетикалық дағдарысты еңсеру үшін АҚШ бастаған өзге экспортерлер  тәуліктік өндірісті тағы 5 млн баррельге кемітеді деген үміт бар.

Айта кетсек, вируспен күрес ұшақтарды қондырып, көлік қолдануды шектеп, экономикалық белсенділікті мейлінше азайтқандықтан, қазір әлемде отынға сұраныстың күндік көлемі 30 млн баррельге немесе 30 %-ға төмендеп отыр.

Бұған дейін мұнай өндірісі тәулігіне 15 млн баррельге қысқартылған емес. Алайда көптеген сарапшының ойынша, осының өзі әлем қоймаларын шикізатқа тез толудан қорғай алмайды. Әзірге осынау күрделі мәселені шешуге ешқандай ниет танытпаған АҚШ президенті Дональд Трамп ОПЕК-тен ұсынысты азайтуды талап етіп, сес көрсетіп отыр.

Жақында жасаған бір мәлімдемесінде Америка президенті әлемде шикізат бағасының түсуінен АҚШ-тың мұнай индустриясының құлдырап жатқанын алға тартып, өндірісті қысқартпаса Сауд Арабиясына қарсы санкция жариялайтынын ескертті. Айта кетсек, бүгінде Құрама Штаттарда көмірсутегін өндірудің өзіндік құны әлемдік бағадан жоғарылап барады.

Ақ үйдің бір өкілі айтқандай, Трамп Ресей президенті Владимир Путинмен, Саудия королі Салманмен телефон арқылы сөйлескен. Содан кейін Вашингтон ОПЕК+  альянсының нарыққа «маңызды белгі» бергенін мәлімдеді.

Дегенмен, ОПЕК-те, Ресей де қазіргі ғаламдық ауқымды дағдарыс тұсында өндірісті қысқарту мәселесін барлық өндірушінің бірлесіп шешкенін талап етіп отыр.

«Біз ОПЕК+ клубына кірмейтін өндірушілер де ертең G20-дың кездесуінде қабылданатын шешімдерге қосылады деп күтеміз», – дейді Ресейдің жоғары лауазымды келіссөз жүргізушісі Кирилл Дмитриев «Рейтер» агенттігіне берген сұхбатында.

ОПЕК+ клубының бейсенбідегі келіссөздері бүгін Сауд Арабиясында «Үлкен Жиырмалық» елдері энергетика министрліктерінің кездесуіне ұласады. ОПЕК пен Ресейдің мәлімдеуінше, сол жиында өзге өндірушілер өндірісті тәулігіне тағы 5 миллион баррельге қысқартуға уағдаласуы тиіс.

Соңғы 18 айдағы минимумға дейін арзандаған Brent маркалы мұнай сәуірдің 9-да шамамен 32 долларға саудаланды. Яғни, 2019 жылдың соңынан бері ол өз құнының жартысын жоғалтып отыр.

Осының нәтижесінде Ресей тәрізді бюджеті шикізат экспортына тәуелді  мемлекеттерде ұлттық валюта құнсызданып, импорттық тауарлар қымбаттап, инфляция күшейіп барады.

ОПЕК+ тің құжаттарында көрсетілгендей, ОПЕК мемлекеттері мен Ресей, Қазақстан тәрізді елдердің басын қосқан ОПЕК+ тобы бірлесіп, мұнай өндірісін алдағы мамырдан маусымға дейін тәулігіне 10 миллион баррельге қысқартып отырмақ.

Жаңа келісім бойынша, осы одаққа кіретін елдердің әрқайсы мұнайды бұрынғыдан 23 %-ға аз шығарса, Ресей мен Сауд Арабиясы күндік норманы 2,5 млн баррельге, ал Ирак 1 млн баррельге дейін кемітуі мүмкін.

Жүре-бара...

Аталған құжатта көрсетілгендей, ОПЕК+ мұнымен шектеліп қалмай, өндірісті жүре-бара  тағы да қысқартпақ, яғни шілде-желтоқсан аралығында тәулігіне 8 млн баррельге, 2021 жылдың қаңтарынан 2022 жылдың сәуіріне дейін тәулігіне 6 млн баррельге дейін азаяды.

ОПЕК+ өкілдерінің сөзінше, әлемде мұнай өндірісін қысқарту пәтуасына Құрама Штаттардың қосылуы өте маңызды. Алайда Трамп әкімшілігінің мәлімдеуінше, өндіріс алдағы екі жылда табиғи жолмен өзі де азаяды. 

Мұнай шығарудан Саудия мен Ресейді басып озған АҚШ бейсенбі күні ОПЕК+ келіссөздеріне шақырылды. Бірақ сол видеоконференцияға Вашингтонның өкілдері қатысты ма, қатыспады ма – ол жағы белгісіз. Диалогқа Бразилия, Норвегия, Канада да шақырылды.

Дегенмен, Канаданың мұнайлы өлкесі – Альберта провинциясы өндірістің онсызда қысқарғанын алға тартып, ОПЕК тарапынан мұнайды азырақ шығару туралы ұсыныс түспегенін хабарлап отыр.

Соңғы келіссөздер қарсаңында Мәскеу мен әр-Рияд өндірісті қысқартуға келісе алмай, Сауд Арабиясы сәуірде тәулігіне 12,3 млн баррель мұнай шығара бастап, өндірісті наурыздағы деңгейден 2,3 млн баррельге асырып жіберді. Ал, Ресейдің мұнай өндірісінің тәуліктік көлемі  11, 3 млн баррельге жетіп отыр. Осылайша, 2016 жылы қабылданған өндірісті қысқарту туралы келісім күйреп тынды.  

ОПЕК+ тобының құжатына жүгінсек, екі жақтың қазіргі позициясы бұрынғыдан өзгерек.

«Біз арамыздағы қарама-қайшылықты артқа тастадық. Қабылданатын келісімнің маңызы зор болады. Және де ол уағдаластық мұнай нарығын қайда жандануға бастайын деп отыр», – дейді Дмитриев.

АҚШ-тың бірнеше штаты сирек пайдаланылатын құқығын қолданып, жекеменшік компанияларға мұнай өндірісін қысқартуға бұйрық береді деген болжам бар.

Сауд Арабиясына оралсақ, егер ол өндірісті қысқартудан бас тартса, АҚШ сенаторлары Ақ үйден әр-Риядқа санкция жариялауды, Пентагон әскерін корольдіктен әкетуді және Саудия мұнайына импорттық тарифті көтеруді талап етуі мүмкін.

Арыс Әділбекұлы

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: