/img/1920х100.png
/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 403,19 Brent 36,55
5G технологиясының мүмкіндігі мол

5G технологиясының мүмкіндігі мол

Бесінші буын желісінің негізгі ұғымдарына үңілейік.  

21:01 20 Сәуір 2020 6016

5G технологиясының мүмкіндігі мол

Автор:

Нұржан Көшкін

Коммерциялық 5G желісі 2019 жылы әлемнің бірқатар еліне тарай бастады. 5G желісінің жылдамдығы мен мүмкіндігінің арқасында бірнеше секунд ішінде фильдер мен 8K форматындағы бейнематериалдарды жүктеп алуға, өте анық көрінетін бейнеқоңырау шалуға, графикасы тамаша мобильді ойындарды еш кідіріссіз ойнауға болады.

Samsung компаниясының мамандары желінің бесінші буынының берер мүмкіндігін түсіндірді.

Желінің іргетасы автономды емес 5G-мен қаланды

Автономды емес 5G – қолданыстағы 4G LTE инфрақұрылымына негізделген 5G енгізу әдісі. Автономды емес 5G бір уақытта әртүрлі радио жиілік диапазондарын қолданады. Атап айтқанда, өткізу қабілеті жоғары екі түрлі жиілікті пайдаланып, құрылғыға кино немесе телешоу тәрізді үлкен көлемдегі деректерді 4G LTE желісіне қарағанда әлдеқайда жылдам жүктеуге мүмкіндік береді.

«Телекоммуникацияда қолданылатын 6 ГГц-ке дейінгі орташа жиілік диапазоны» деп аталатын бірінші диапазон қазіргі 4G LTE желісін қамтиды. Ал екінші жоғары жиілікті диапазон «миллиметрлік»  деп аталады. Осы екінші диапазон ең жоғары жылдамдық беріп, sub-6 ГГц жиіліктері ғимараттардың қабырғалары тәрізді қатты заттардан өте алады. Сондықтан мобильді операторлар байланыспен қамту ауқымы мен жылдамдығының сапасын қамтамасыз ету үшін жиілік диапазондарын теңестіруге тырысады.

Байланыспен қамту аумағын ұлғайту үшін жиіліктерді динамикалық тарату

Жиіліктердің динамикалық тарауы – жиіліктерді әр түрлі буын желілерінің пайдаланушылары арасында тепе-тең тарата отырып, 4G LTE мен 5G желілерін бірдей жиілік жолақтарына орналастыруға мүмкіндік беретін технология.

Әдетте 2G-ден 3G-ге немесе 4G-ге көшу кезінде байланыс операторлары пайдаланушылардың жаңа желіде жұмыс істейтін құрылғылары санының жеткілікті мөлшерге жеткенінше күтуіне тура келетін. Қазіргі кезге дейін 4G LTE пайдаланушылары санының басым екеніне қарамастан, айталық 40 МГц-ті 4G LTE мен 5G арасына теңдей бөлуге тура келуде.

Жиіліктерің динамикалық таралуы бұл мәселені операторлардың 4G LTE мен 5G құрылғылары арасындағы жиіліктерді алмастыруға мүмкіндік беретін алгоритмдері және тұтынушылардың 4G LTE-ден 5-ші буын желісіне ауысуына қарай үнемі оңтайландырып отыру арқылы шешеді. Осылайша, жиіліктерің динамикалық таралуы 5G-ге ауысуды жеңілдетеді.

Автономды 5G енгізу

Автономды 5G – бұлттық желіні қолдануға негізделген әдіс. Автономды емес аналогінен айырмашылығы, автономды 5G қолданыстағы 4G LTE инфрақұрылымын пайдаланбайды. Керісінше аса жоғары жылдамдықты демеу үшін жаңа инфрақұрылым жасауды талап етеді.

Бұл архитектурада 5G желісінің жаңа өзегі мен 5-ші буынның базалық станциясы бар. Ол бір уақытта миллиметрлік толқындар мен төменгі және орта жиіліктерді қолдану арқылы желі жиегіндегі мәліметтердің өткізгіштігін арттырады. Бұндай технология компанияларға желі арқылы 4K-да тікелей эфир өткізуге және ұшқышсыз басқарылатын көлік құралдарының жұмысына қолдау көрсетуге жаңа мүмкіндік береді.

Автономды 5G-де бір шаршы шақырым аумақта миллионнан астам құрылғы арқылы мәліметтерді жіберіп, алуға болады. Ал 4G-де бір шаршы шақырымда 100 000 құрылғыға дейін үздіксіз жұмыс істейді. Дегенмен нақты өнімділік аймаққа және желінің жағдайына байланысты өзгеруі мүмкін.

Айта кетерлігі, 5G желісінің дамуына қарай, мобильді құрылғы өндіруші компаниялар өнімдеріне 5G модулін орнатуды ұлғайтпақ.

Нұржан Көшкін

Бейжің 5G-ді іске қосты

Қытай интернетте «революция» жасап жатқанда, Америка жіберген есесін қайтарып алудың амалын ойластыруда.

03 Қараша 2019 15:49 3429

Бейжің 5G-ді іске қосты

1 қараша Қытайдың мобильдік байланыс операторлары жаңа толқынға жататын супер-жылдам 5G қызметін коммерциялық негізде ұсына бастады. Биліктегі Коммунистік партияға сенсек, бұл жетістік технологиялық революцияға жол ашады.

«Вашингтон пост» газетінің хабарлауынша, осы амбициялық жоспарымен Қытай АҚШ-қа өзінің өнеркәсіптік дамуын, әсіресе, Huawei тәрізді технологиялық алыбын ешкімнің тежей алмайтынын ескертіп отыр.

«Олар ұлттық басым бағыттарды жүзеге асыра білді. Осы арқылы Коммунистік партия үлкен жетістігін көрсетіп отыр. Сауда даулары мен Huawei-ге қарсы шабуылдарға ұшыраса да алға басып жатқанын паш ету Қытай үшін өте маңызды», –  дейді Еуразия консалтингтік топ геотехнология бөлімінің басшысы Пол Триоло аталған басылымға берген сұхбатында.

Бейсенбі күні Қытайдың мемлекеттік үш операторы – China Mobile, China Unicom және China Telecom  5G пакеттерін таныстырды. Жедел интернетті (секундына 1 гбит) қосу үшін Unicom клиенттері айына 45 доллар төлеуге тиіс.

Жылдамдықтардың айырмашылығын салыстыра келіп, сарапшылар 4G-ді скейтбордқа, ал 5G-ді ракетаға теңеп отыр. Соңғысы, әсіресе, видео ойындар мен түрлі қызметтер үшін үлкен артықшылық саналады. Жергілікті ақпарат құралдарының хабарлауынша, Қытайда 10 миллионнан астам адам жеңілдетілген бағамен 5G қызметін алуға тіркеліп үлгерген.

«5G технологиясы болашаққа жетелейтін революцияның бір бөлігі және де ол экономикаға мүлде жаңа өзгерістер әкеледі», – дейді China Telecom компаниясының президенті Кэ Руйвен.

Оңтүстік Корея, Аустралия, АҚШ тәрізді кейбір мемлекеттер  5G-ді пилоттық жоба ретінде қолға алса, Қытай сымсыз интернет бойынша әлемде көш бастау үшін 5G-ді коммерциялық негізде іске қосып отыр.

«5G технологиясын коммерцияландыру – президент Си Цзиньпиннің Қытайды кибердержаваға айналдыру стратегиясы үшін ұлы іс. Сонымен қатар, ол еліміздің ақпараттық технология индустриясын дамыту жолындағы маңызды қадам»,– дейді China Unicom компаниясының президенті Ван Сяочу.

Си Цзиньпиннің мәлімдеуінше, әлем қазір ақпараттық технологиялар мен жасанды интеллект салаларындағы жетістіктерімен сипатталатын төртінші революция қарсаңында тұр. Және Қытай президенті өз елінің осы революцияның көш басында тұрғанына көз жеткізгісі келеді. Ал, 5G-ді қолданысқа енгізу бұл бәсекеде үлкен қадам жасауға жол ашады.

Бейжіңнің байланыс әкімшілігі осы аптада келтірген деректерге сүйенсек, Қытай астанасында  5G-мен қамтамасыз ететін 13 000 базалық станция орнатылып, 10 мыңы жұмыс істей бастаған. Үкімет жыл соңына дейін 5G интернетінің Бейжіңге, Шанхайға, Ханчжоуға, Гуанчжоуға толық тарағанын қалайды. Елдің ең ірі байланыс операторы – China Mobile компаниясының қызметіне 900 миллион телефон ұстаушы тіркелген. Бұл компания қазір Қытайдың 50-ден аса қаласында 5G желісін қосуды жоспарлап отыр. Сонымен қатар, Қытайдың мемлекеттік ақпараттық және коммуникациялық технологиялар академиясының зерттеуіне қарағанда,  Бейжің 2020-2025 жылдары 5G енгізуге шамамен 130-217 миллиард доллар жұмсамақ.

Қытайдың технологиялық компаниялары 5G желісін цемент шығаратын кәсіпорындар, тайфундарды бақылау және роботтарды басқару тәрізді салаларға енгізуде.  

5G Қытайдың адам жүзін танитын қосымшалары үшін де үлкен көмек. China Unicom  компаниясы өкілдерінің айтуынша, саяхатшылар Бейжіңнің жаңа әрі алып әуежайында бет-бейнені анық көрсететін жүйенің көмегімен тіркеуден тезірек өте алады.  Алайда бұған байланысты бірнеше шешілмеген  мәселе бар. Біріншіден, 5G желісімен жұмыс істейтін ұялы телефон көпшілікте жоқ. Huawei, Oppo және Оңтүстік Кореяның Samsung компаниялары жаңа интернет желісін қабылдайтын смартфондар шығарды. Ал, Қытай нарығының 6%-ын жаулаған Apple  5G-ге лайықты «айфондарын» келесі жылы ұсынбақ.

Сонымен қатар, Американың қара тізіміне іліккен Huawei базалық станция жасауды қазіргі қарқынмен жалғастыра ала ма деген сауал туындап отыр.

Айта кетсек, мамырда Трамп әкімшілігі ұлттық қауіпсіздікті алға тартып, Huawei мен оның 70 бөлімшесіне Америкада жасалатын қосымша бөлшектер сатуға тыйым салған.

«Huawei үшін бұл бөлшектерге қол жеткізу қиындап барады. Құрама Штаттар оларды жеткізуді мүлде тоқтатса, Huawei сол тапшылықтың орнын толтыра ала ма? Бұл – үлкен сауал», – дейді Еуразия консалтингтік топ геотехнология бөлімінің басшысы Пол Триоло.

Ресми Вашингтонға сенсек, қытайлық 5G жабдықтарында шпиондық жасауға мүмкіндік беретін «қара есіктер» жасырылған болуы мүмкін.

«Қытайдың Huawei және ZTE компаниялары АҚШ-тың ұлттық қауіпсіздігіне қатер төндіреді деген уәжге негіз көбейіп келеді», - дейді АҚШ-тың байланыс жөніндегі федералдық комиссиясының төрағасы Аджит Пай өткен аптада жасаған бір мәлімдемесінде.

Алайда, ресми Бейжің мен Қытайдың технологиялық компаниялары мұндай мәлімдемелерді үнемі жоққа шығарып келеді.

Арыс Әділбек

Чипсіз телефон қолданамыз

Сим-карта eSIM-ге ауыстырылады.  

01 Қазан 2019 17:41 13339

Чипсіз телефон қолданамыз

Қазақстанда 5G желісі енгізілгеннен кейін, ұялы телефондар чипсіз, яғни сим-картасыз жұмыс істейтін болады. Бұл үшін байланыс құралдарына арнайы бағдарлама орнатылады. 

«Қазақтелеком» АҚ басқармасының төрағасы Қуанышбек Есекеевтің айтуынша, қолданысқа  eSIM деп аталатын виртуалды сим-карта енеді. 

«Бұл – чип түріндегі классикалық сим-картаның бағдарлама нұсқасы. eSIM-ді виртуалды сим-карта деп атасақ қателеспейміз. Бүгінгі таңда ұялы байланыс операторлары eSIM тұжырымдамасын әзірлеп жатыр. Меніңше, 5G қосылғаннан кейін, технологияның басым бөлігі eSIM-ге көшеді. eSIM абонеттерге де, операторларға да тиімді болады деп есептейміз», – деді басқарма төрағасы.

Қуанышбек Есекеев 5G технологиясын тестілеу барысында бірқатар мәселелер туындағанын мәлімдеді. 
«Қазіргі уақытта 5G желілері үшін Алматы, Нұр-Сұлтан, Шымкент қалаларында 3,5ГГц диапазонында ені 100МГц бос тұтас спектр жоқ. Реттеуші байланыс операторларымен және қорғаныс министрлігімен бірлесіп, 5G желілері үшін Алматы, Нұр-Сұлтан, Шымкент қалаларында 3,5ГГц диапазонында ені 100МГц кем емес тұтас спектрді босату жұмысын жүргізу қажет», – деді ол. 

Оның пікірінше, операторларды ынталандыру мақсатында 5G бойынша радиожиілік спекторы үшін жыл сайынғы төлемнің мөлшерлемесін қайта қарау керек. 

«Радиожиілік спекторы үшін операторға 5G бойынша 100 МГц үшін жыл сайын қосымша 9,8 млрд теңге төлеу қажет. Бізге 2020-2024 жылдарға 0 теңге деңгейінде 5G бойынша радиожиілік спекторы үшін жыл сайынғы төлем бойынша мөлшерлемені бекіту керек», – деді басқарма төрағасы.

Қуанышбек Есекеевтің айтуынша, операторларды ынталандыру мақсатында 5G бойынша радиожиілік спекторы үшін біржолғы мөлшерлемені қайта қарау керек. 

«Жиіліктерді бөлу ведомствоаралық комиссияның (ЖБВК) ағымдағы тәсілі кезінде оператор 5G бойынша 100 МГц РЖС үшін шамамен 200 млрд теңге төлеу керек болады. 0 теңгеге 5G үшін 100 МГц РЖС беру жайын ЖБВК-мен пысықтау қажет. Операторлар реттеушімен бірлесіп, 5G бірыңғай инфрақұрылымдық оператордың амал-тәсілдерін қарастыруға тиіс. Өйткені 5G үшін жиіліктер шектеулі және 5G желілері үшін капиталды қажет ететін инфрақұрылым қажет», – деді Қуанышбек Есекеев.

Қанат Махамбет