/img/tv1.svg
RU KZ
Hang Seng 23 182,08 KASE 2 209,51
FTSE 100 5 415,50 РТС 1 049,88
DOW J 21 056,82 Бидай 551,40
Биыл сатылған көліктердің 50%-дан астамы Қазақстанда жасалған

Биыл сатылған көліктердің 50%-дан астамы Қазақстанда жасалған

Ұлттық банк отандық автоөнеркәсіпке қолдау көрсету үшін автокредиттеу бағдарламасына 20 млрд теңге бөлді. 

29 Қазан 2019 12:27 6419

Биыл сатылған көліктердің 50%-дан астамы Қазақстанда жасалған

Автор:

Олжас Оқас

Бағдарлама шеңберінде биыл «Қазақстанның Даму банкі» АҚ 20 млрд теңге қаражат алды. Сыйақының номиналды мөлшерлемесі жылдық 4%-дан аспайды, тиімді сыйақы мөлшерлемесі – 7,5%-ға дейін, максимал кредиттеу мерзімі – 7 жыл, отандық автомобильдің құны 15 млн теңгеден аспауға тиіс.

Алайда сатып алушылар автокредитке де, автокредитке беріліп жатқан арзан көлікке де қызықпайды. Қалтасында артық 3-4 млн теңгесі бар кісілер Армениядан жақсы машина алып алған.

Биыл Қазақстанда сатылымы жақсарған Lada Granta-ның Ресейдегі бағасы 2 429 400 теңге (404 900 рубль). Ал біздің елде тура сол көлік 3 145 000 теңге тұрады. Бұл жерде утилизациялық алымды ескереміз. Алайда «Оператор РОП» ЖШС автоөндірушілерге субсидия ретінде ол ақшаны қайтарды. Осы арада көліктің бағасы Ресейдегімен теңесу керек қой деген сауал туындайды. Шын мәнісінде, олай емес болып шықты. Қазақстанда құрастырылған кейбір көліктер көршілес мемлекеттегіден қымбат.

Статистика бойынша, Қазақстанда әрбір үшінші көлік несиеге сатылады. Ал елімізде құрастырылған машиналардың 10%-ы ғана автонесиемен сатылып жатыр. ТОП-5 сатылым лидерлерін тізбектеу қиын емес. Үздік бестікте Lada Granta көшбастап тұрған болса, екінші орында  Hyundai Tucson, үшінші және төртінші орында Lada Vesta мен Lada 4х4, ал бестікті Hyundai Accent тұйықтайды.

«Астана Моторс» компаниясы» келер жылы Алматы іргесінде Hyundai модельдерін ірі торапты әдіспен құрастыра бастайды. Алғашында зауыттан 30 мың көлік шығады. 2023 жылы жоба қарқыны 45 мыңға жетеді екен. Тіпті, қазақстандық Hyundai-лар Өзбекстанда сатылуы мүмкін. Алдын ала келісім бойынша көліктерімізге кедендік алым 2 пайыздан аспайды. Сонымен қатар, Қостанайдағы зауыт та экспортқа бағыт алды. Алайда ішкі нарықтағы жағдай мәз емес. Азаматтарымыздың сатып алу әлеуеті жылдан-жылға төмендеп барады, сөзіміздің дәлелі - ескірген автопарк.

Биыл сатылған көліктердің 50%-дан астамы Қазақстанда жасалған. Бұл статистика жақсара бермек.  

Олжас Оқас

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

1,1 млрд теңге айыппұл салынды

Шетелдік нөмір таққан автокөлік жүргізушілері 132 адамды мерт қылды. 

21 Қаңтар 2020 10:58 3137

1,1 млрд теңге айыппұл салынды

Ел аумағында шетелдік нөмір таққан 100 мыңнан астам автокөлік жүйткіп жүр. Есепке алынбағандықтан, олардың жүргізушілері салық төлемейді және жол ережесін бұзған жағдайда айыппұл арқаламайды. Осыны біліп алған көлік жүргізушілері сырттан әкелген автокөліктерінің шетелдік нөмірлерін Қазақстанның мемлекеттік нөміріне ауыстырмауға тырысады.

«Даудың басы – Дайрабайдың көк сиыры» демекші, бұл жерде таяқтың екі ұшы бар екенін назардан тыс қалдырмау керек. Көлік жүргізушілерінің уәжіне келетін болсақ, олар шетелдік нөмірі бар автокөліктерді ел аумағынан тыс жерден арзан бағаға сатып алатындарын, Қазақстанда дәл осындай автокөліктердің бағасы қымбат екенін алға тартады. Ал мемлекеттік нөмірді  ауыстыруға асықпайтындарының себебін баж салығының қымбаттығымен түсіндіреді.

«Армения мен Қырғызстанда автокөліктің бағасы қолжетімді. Бізде баж салығы тым қымбат. Баж салығының құны шетелден сатып әкелген көліктің құныннан асып кетеді. Қымбат баж салығын төлемеу үшін шетелдік нөмірі бар автокөлікті шетелде тіркейміз. Ал ішкі істер министрлігі жүргізушілерді шетелдік нөмірі бар автокөліктерін Қазақстанда есепке қоюға міндеттеп отыр. Осындай түсініспеушілік туындамас үшін үкімет қолжетімді бағадағы автокөлік нарығын қалыптастыруы және баж салығын төмендетуге ықпал етуі тиіс», – дейді шетелдік нөмірі бар автокөлік иелері.

Рас, Қазақстан, Ресей, Беларусь елдерінде кедендік баж салығы Армения және Қырғызстанмен салыстырғанда қымбат. Себебі алдыңғы елдерде баж салығына соңғы екі елдегідей жеңілдетілген тариф енгізілген жоқ. Ал Қырғызстан мен Армения баж салығы құнының төмендігі есебінен көнерген көліктерін шетелге, оның ішінде Қазақстанға жөнелтіп жатыр. Яғни біздің ел ескі көліктердің ордасына айналуда.

Қазақстан сырттан келетін ескі көліктердің тасқынына тосқауыл қою үшін салық кодексіне сәйкес, автокөлік құралдарын бастапқы тіркеу кезінде алым енгізді. Бұл туралы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрі Бейбіт Атамқұлов: «Сырттан әкелінетін автокөліктің өндірістен шыққанына 2 жыл толмаса, онда бастапқы тіркеу алымының көлемі небары 0,25 айлық есептік көрсеткіш немесе 663 теңге ғана болады. Шыққан уақыты 2-3 жыл аралығында болса, алым көлемі 50 АЕК-ке (132 мың 550 теңгеге) дейін артады. Ресей, Қырғызстан, Армения және басқа елдерден 3 жылдан ескі көлік алып келгендерге бұдан он есе көп, 500 АЕК (1 млн 325 мың 500 теңге) алым төлеуге тура келеді. Автокөліктің зауыттан шыққанына 5 жылдан асып кетсе, онда бастапқы тіркеу алымы 2 мың 500 АЕК-ке (6 млн 627,5 мың теңгеге) жетеді», – деп мәлімдеді.

Байқағандарыңыздай, ескі көліктерге салық көп, жаңа көліктерге аз салынады.

ІІМ полиция комитетінің ресми өкілі Ақтоты Боранованың мәлімдеуінше, ұлттық заңнама талабы бойынша басқа мемлекетте тіркеуде тұрған көлік елімізге енгізілгеннен кейін 10 күннің ішінде міндетті түрде көлік иесінің, яғни Қазақстан азаматының атына тіркеліп, мемлекеттік нөмір алуы керек.

«Шетелдік нөмір таққан автокөлік иесі «темір тұлпарына» Қазақстанның мемлекеттік нөмірін алмайтын болса, оған ҚР әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 590 - бабы бойынша 10 айлық есептік көрсеткіш көлемінде айыппұл салынып, автокөлік айыптұрағына қойылады», – дейді Ақтоты Боранова.

Айта кетейік, Қазақстанда тіркелмеген, шетелдік нөмірі бар автокөліктер есепке алынған сәттен бастап, айыптұрағынан шығарылады.

ІІМ ресми өкілі Нұрділдә Ораздың сөзінше, былтыр шетелдік нөмір таққан автокөлік жүргізушілерінің қатысуымен 1854 жол-көлік оқиғасы тіркелген. Салдарынан 132 адам қаза тауып, 528 адам жарақат алған.

«Былтыр шетелдік нөмір таққан автожүргізушілер 90 мыңнан аса жол ережесін бұзды. Оларға 1,1 млрд теңге айыппұл салынды. Көрсетілген қаражаттың 30%-ы ғана өндірілді. Себебі жол ережесін бұзған автокөліктердің басым бөлігі ел аумағында есепке алынбаған», – деді ресми өкіл.

Абылай Бейбарыс

Былтыр Павлодарда 45 мың автокөлік тіркеуге алынған

Республика бойынша тіркелген көліктердің 3,3 пайызы Павлодар облысына тиесілі.

06 Қаңтар 2020 17:26 3814

Былтыр Павлодарда 45 мың автокөлік тіркеуге алынған

«ҚазАвтоӨнеркәсіп» Қазақстан автокөлік саласы кәсіпорындары одағының мәліметінше, 2019 жылы әкімшілік полиция органдарына 1 492 114 автокөлік тіркеуге алынған. Көрсеткіш 2018 жылмен салыстырғанда 12,2%-ға жоғары. Оның 1 385 356-сы бұған дейін тіркеуде болған көліктер. Яғни, олардың тек иелері ғана ауысқан. Ал жаңадан тіркеуге алынған көлік саны – 106 758. Аталған көрсеткіш 2018 жылмен салыстырғанда 27%-ға артып отыр.

Қолданыста болып, қайта тіркелген көліктердің 45 064-і Павлодар облысына тиесілі. Осылайша, Павлодардың жалпы республикалық деңгейдегі үлесі 3,3 пайызды құрап отыр. Ең жоғары көрсеткіш Алматы облысында тіркелген. Бір жыл ішінде бұл өңірде 210 898 автокөлік есепке алынған. Бұл республикалық деңгейдің 15,2%-ы. Ал ең төменгі көрсеткіш Солтүстік Қазақстан облысына тиесілі. Былтыр аталған облыста 31 758 көлік тіркеуге алынған. Үлеске шақсақ, 2,3% болып шығады. Павлодар облысы өңірлер арасында 13-орында тұр.

«Қайта тіркеуге алынған көліктердің үштен бірінің немесе 69,1%-ының қолданыстағы мерзімі 10 жылдан асып кеткен. 20 жылдан асқан көліктердің үлесі – 41,6%», – делінген «ҚазАвтоӨнеркәсіп»-тің хабарламасында.

Автонарықтағы жағдайға назар аударсақ, отандық автопарктің ескіріп келе жатқандығын аңғаруға болады. Мәселен, қолданыста жүрген мерзімі 20 жылдан асып кеткен көліктердің қайталама нарықтағы үлесі 2019 жылмен салыстырғанда 39,7%-дан 41,6%-ға дейін өскен. Ал нарыққа қосылғанына 1-3 жыл ғана болған көліктердің үлесі 4,5%-дан 3,5%-ға дейін төмендеген.

Еске сала кетейік, 2019 жылдың алдына ала қорытындыларына сәйкес, отандық кәсіпорындар 45 мыңнан астам көлік құрастырған. Өндіріс көлемі 2018 жылдың көрсеткіштерінен әлдеқайда жоғары. Әдеттегідей, өндіріс көлемі тұрғысынан «АЗИЯ АВТО», «СарыарқаАвтоӨнеркәсіп» секілді кәсіпорындар көш бастап тұр.

Фархат Әміренов

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: