/img/tv1.svg
RU KZ
KASE 2 389,75 Hang Seng 27 350,61
DOW J 29 225,93 РТС 1 535,81
FTSE 100 7 436,64 Алтын 1 630,80
Қасым-Жомарт Тоқаев: Суды көп шығындайтын өндірістен арылуымыз керек

Қасым-Жомарт Тоқаев: Суды көп шығындайтын өндірістен арылуымыз керек

Президенттік жастар кадрлық резервінің мүшесі трансшекаралық өзендер мәселесін Президент алдында көтерді.

15 Қаңтар 2020 12:28 1116

Қасым-Жомарт Тоқаев: Суды көп шығындайтын өндірістен арылуымыз керек

Автор:

Есімжан Нақтыбайұлы

Фото: akorda.kz

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Президентік жастар кадрлық резервіне өткен жастармен кездесті. Шара барысында резерв мүшелері өздерін толғандырып жүрген мәселелерді қозғап, оларды шешу жолдарын ұсынуға мүмкіндік алды.

Жапония ұлттық саяси зерттеулер институтының PhD  докторанты Зүлфия Сүлейменова елдегі су тапшылығының алдын алу жолдарын ұсынды. 

«Осы бірегей жобаның арқасында мен  еліме оралып қана қоймай, өзім үшін маңызды деп санайтын экология және қоршаған ортаны қорғау саласына өз үлесімді қосуға мүмкіндік алдым. Менің диссертациям Сырдария өзені бассейнімен байланысты. Бұл тақырыптың маңыздылығы еліміз үшін төтенше сипақтқа ие. Қазірдің өзінде су тапшылығы бойынша сын-қатерлерге тап келіп отырмыз. Кейбір болжамдар бойынша 2030 жылға қарай Қазақстандағы өзендердің ағысы үштен бірге кемуі мүмкін. Елдегі су стресінің деңгейі 25-тен 70%-ға дейін жетеді деп бағаланып жүр. Қазақстан шөлейттену салдарынан жылына 93 млрд теңге шығын шегуде. Бүгінгі мүмкіндікті пайдаланып мен осы мәселелерді шешу бойынша бірнеше ұсыныс айтқым келеді», – деген зертеуші суды көп шығындайтын өндірістерден бас тартуды ұсынды. 

«Біріншіден, экономиканың суды көп шығындайтын салаларын қысқартуды ұсынамын. Біз ірі көлемде су шығындайтын тауарлар өндіріп отырмыз. Су тапшылығы географиялық-физикалық жетіспеушіліктен ғана туындап отырған жоқ. Ауыл шауруашылығы, индустрия және энергетика салаларында суға деген сұраныс өте жоғары. Екіншіден жерасты суының ластануын болдырмау тәсілдерін жетілдіруді ұсынамын. Бұл жер бетіндегі су мен ауаның ластануын шектегенде ғана мүмкін болады.  Ауыл шаруашылығында  зиянды химикаттарды пайдалануды азайтып, циркулярлы экономика мен  қалдықсыз өндірісті ындаландырсақ қана осыған қол жеткіземіз», – деді кдарлық резерв өкілі. 

Зүлфия Сүлейменова келешекте Қазақстан үшін су тапшылығы өзектілене түсетінін айтады. Соның алдын алу үшін трнасшекаралық өзердер мәселесін қазірден бастап пысықтап алуымыз қажет.

«Үшіншіден, халықаралық әріптестікті күшейту керек деп санаймын. Қазақстандағы су көзінің 44%-ы өз бастауын сырттан алады. Кейбір өңірлерде мұндай көздердің үлесі 80%-ға дейін жетеді. Сондықтан бізге көршілерімізбен тиімді әріптестік орнату қажет. Өйткені су – ортақ игілік. Шекаралас елдермен әріптестік пакетін кеңейтуді ұсынамын. Түрлі деңгейдегі кездесулер мен келіссөздердің барлығында су мәселесін енгізу қажет», – деді ол.

Аталмыш мәселенің өзектілігін атаған Президент трансшекаралық өзендер мәселесін келіссөздер арқылы ғана шешуге болатынын айта келіп, суды көп шығындайтын өндірістен арылу саясатына басымдық берілетінін атады.

«Біз өкінішке қарай, суға тапшы мемлекет болып саналамыз.  Бұл мәселемен өте мұқият айналысуымыз қажет. Ондай міндет экология, геология және табиғи ресурстар министрлігіне, сондай-ақ жалпы Үкіметке жүктелген.  Сіздің мәселені шешудегі қос тәсіл туралы ұсыныңызды қолдаймын.  Бір жағынан бізге суды үнемдеудің жаңа тәсілдері мен жаңа технологияларын енгізуіміз қажет. Біртіндеп су шығыны көп өндірістерден арылуымыз керек. Екінші жағынан,  сіз трансшекаралық өзендерді пайдалану мәселесін дұрыс қозғадыңыз.  Біз бұл жұмысты дипломатиялық каналдар арқылы іске асырып жатырмыз.  Бұл мәселені қарабайландыруға болмайды. Өйткені ол өте күрделі мәселе.  Мұны әр мемлекеттің суды өз пайдасына көбірек пайдалану талпынысымен түсіндіруге болады.  Бұл әсіресе  индустрияландырумен белсенді айналысып жатқан елдерге қатысты.  Өкінішке қарай, георафиялық орналасуымыз бойынша  өзендердің көбінің басы басқа елде, аяғы бізде жатыр.  Сондықтан біз георафияға сүйеніп тиісті келіссөздер жүргізуіміз керек», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Есімжан Нақтыбайұлы

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Қазына қаржысына қол жаймайтын талдау орталығы құрылады

«Цифрлы Қазақстан» бағдарламасының мәліметтер базасында бірегейлік жоқ. 

24 Қаңтар 2020 14:48 1439

Қазына қаржысына қол жаймайтын талдау орталығы құрылады

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев үкіметтің кеңейтілген отырысында министрлер кабинетіне түрлі салалар бойынша бірқатар тапсырма жүктеді.

Мемлекет басшысы еліміздің әр азаматы міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесімен (МӘМС) қамтылуға тиіс екенін айтты. 

Медицина саласы тиісінше қаржыландырылмай отырғанын тілге тиек еткен Президент саладағы түткілдердің түйінін уақыт оздырмай тарқату қажеттігіне тоқталды.

«Міндетті әлеуметтік медициналық әлеуметтік сақтандыруға зор үміт артылып отыр. Ал облыстарда оны енгізу мен түсіндіру жұмыстары сапасыз жүргізілген», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Өз кезегінде денсаулық сақтау министрі Елжан Біртанов МӘМС қорында 1 трлн 315 млрд теңге бар екенін мәлімдеп, түсіндіру жұмыстарын жандандырып жатқандарын жеткізді.

Бұл жауап Президентті қанағандандырмаған болу керек, ол министрмен аталмыш мәселе бойынша жеке сөйлесетінін мәлімдеді. 

«Бірде-бір адам мемлекеттік органдардың кемшілігінен міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінен тыс қалмауға тиіс. Адамның сақтандыру мәртебесін анықтау барысында кез келген келіспеушілік пациенттің пайдасы үшін шешілуі керек.  Осыны ескертемін!» – деді Президент.

Сөз арасында Мемлекет басшысы Парламентте қаралып жатқан «Халық денсаулығы туралы» кодекстің кем тұстарын толтыру қажеттігін тілге тиек етті.

«Бұл құжат қоғамда біршама талқы туғызды. Сол себепті оны қабылдау барысында Бүкіләлемдік денсаулық сақтау ұйымының ұсыныстарын ескеруді тапсырамын!», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Басқосу барысында Президент «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасын сынады. 

«Мемлекетік бағдарлама біз күткендей шұғыл әрі сапалы түрде жүзеге асырылып жатқан жоқ. Мәліметтер базасында бірегейлік жоқ. 2019 жылға жоспарланған 196 интеграцияның 40-ы орындалмай қалған», – деді Мемлекет басшысы. 

Қасым-Жомарт Тоқаевтың пікірінше, «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасын тиісінше жүзеге асыру үшін үкімет цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш министрлігіне көмектесу керек. 

«Мен үкімет басшысына цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш министріне көмектесуді жүктеймін. Бұл – ерекше сипаттағы маңызға ие жұмыс. Артта қалуға құқығымыз жоқ», – деді Президент. 

Мемлекет басшысы ел аумағында күні бүгінге дейін сапалы интернетпен қамтамасыз етілмеген ауылдар бар екеніне назар аударды. 

«Таяуда теледидардан бір сюжет көрсетті. Арқалықтағы мектептің мұғалімдері интернеттегі кемшілікке байланысты «Күнделік» порталын толтыруға қиналып жүр екен. Білуімше, мұндай жағдай басқа өңірлерде де болған. Біз өз әріптестерімізден қалып, елімізді цифрлық теңсіздікте қалдыра алмаймыз», – деп түйді ойын Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысы Ұлттық банкке де нақты тапсырма берді. Президенттің пәрмені бойынша Ұлттық банкі ұлттық төлем жүйесін жасауға кірісуге тиіс.

«Көлеңкелі экономикамен күрес мәселесі, қолма-қол ақшасыз есеп айырысу үлесін арттыру Ұлттық банктің де, үкіметтің де басымдығы болып қала беруі тиіс. Сондықтан қаржы нарығының қатысушыларын өзара тиімді шарттармен тарту арқылы ұлттық төлем жүйесін жасауға кірісу қажет», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Бұдан кейін Президент бюджет қаржысын жұмсамай талдау орталығын құруды ұсынды.

«Үкімет реформаларды әзірлеп, оларды жүзеге асырады, кейіннен өз жұмысының сапасын бағалайды. Президент әкімшілігі жанында әлеуметтік-экономикалық реформаларды талдау-мониторинг орталығын құруды тапсырамын. Оның құрамына Президент әкімшілігі қызметшілерінен бөлек, ғылыми және сарапшылық қоғамдастық өкілдері енеді. Осы институтты дамыту деңгейіне қарай ол Президент жанындағы реформалар бойынша агенттікке өзгеруі мүмкін. Әзірге ешбір бюджеттік шығындарсыз әлеуметтік-экономикалық реформаларды талдау және мониторинг орталығын құрып көрейік», – деді Президент. 

Қанат Махамбет

3,5 айда Қасым-Жомарт Тоқаевтың атына 15 669 өтініш түскен

Президенттің 9 айдағы жұмысы қорытындыланды. 

24 Желтоқсан 2019 14:57 1070

3,5 айда Қасым-Жомарт Тоқаевтың атына 15 669 өтініш түскен

Ақордада өткен брифингте Президенттің баспасөз хатшысы Берік Уәли Қасым-Жомарт Тоқаевтың Мемлекет басшысы қызметіне кіріскеннен бергі жұмысы туралы толыққанды ақпарат берді.

20 наурыздан бері Қасым-Жомарт Тоқаевтың қатысуымен 463 іс-шара өткен. Оның ішінде ел аймақтарына жасаған 25 жұмыс сапары да бар. Президент 9 айдың ішінде 249 қабылдау өткізіп, 31 елдің басшыларымен телефон арқылы сөйлескен.

Мемлекет басшысының  бұл аралықта 12 елге сапарлап, 9 халықаралық жиынға қатысқаны, 23 шетелдік елшіден сенім грамоталарын қабылдап, Қазақстан атынан сөйлейтін 30 елшіні тағайындағаны да айтылды. Аталмыш халықаралық сапарлар барысында өзге мемлекет басшыларымен бірлесіп 8 брифинг, 3 баспасөз мәслихатын өткізген. Ал отандық және шетелдік БАҚ-қа 16 сұхбат берген.

«Қазақстан Президенті биылғы 9 айда 112 796 шақырым жол жүрді. Оған 181 сағат 36 минут уақыт кеткен. Қасым-Жомарт Кемелұлы азаматтардың өтініш-тілектерін жедел әрі тиімді қарастыратын «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» тұжырымдамасын іске асыру бәрімізге ортақ міндет екенін белгілеп берді. Мемлекет басшысының тапсырмасымен Президент әкімшілігінде өтініштерді қабылдау бөлімі және Президенттің виртуалды  қабылдауы ашылды. Жалпы бұл  бөлімге бірінші тамыздан бері бүгінге дейін 15669 өтініш келіп түсті. Оның 4025-і виртуалды қабылдау арқылы келген», – деді Берік Уәли.

Баспасөз хатшы Қасым-Жомарт Тоқаевтың наурыз айының соңында әкімдер мен министрлердің бәрін әлеуметтік желілерде тіркелуді міндеттегенін еске алды. Ал Президенттің өзі Twitter әлеуметтік желісін 2011 жылдан бері белсенді қолданып келе жатқан көрінеді. Қазір оның аталмыш желідегі парақшасына 137 мың оқырман жазылған.  Биыл ол елдегі маңызды мәселелер мен түрлі оқиғаларға қатысты үш тілде 862 твит жариялаған.

«Сәуір айынан бері Қасым-Жомарт Кемелұлының Instagram желісінде 955 мың тіркелушісі бар. Президент осы желідегі парақшасына 60 жазба жариялады», – деді Президенттің баспасөз хатшысы.

Берік Уәли жаз ортасында Президент Жарлығымен қиын жағдайға тап болған 500 мың азаматтың 300 мың теңгелік несие қарызы мен үстеме төлемдері кешірілгенін атады. Ол, сондай-ақ, Президенттің құптауымен алдағы 4 жылда мұғалімдердің еңбекақысы 2 есе, барлық студенттердің шәкіртақысы 2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап 25%-ға көбейетінін де айтты.

«Қасым-Жомарт Кемелұлы 2 қыркүйекте Қазақстан Президенті ретінде алғаш рет Қазақстан халқына арналған Жолдауын жариялады. Мемлекет басшысы заман талабына сай мемлекет болу үшін азаматтарымыз бен мемлекетіміздің мүддесіне сәйкес жаңғыру үдерісі біртіндеп жүзеге асырылатынын атап өтті. Саяси реформаларды асығыстыққа салынбай, кезең-кезеңімен, жан-жақты ойластырып орындау қажеттігін айтты. Жолдауда еліміздің саяси жүйесінде «Күшті Президент – ықпалды Парламент – есеп беретін Үкімет» формуласы мемлекет тұрақтылығының негізі саналатынына баса мән берілді. Бұдан бөлек Қазақстан Президенті  тағы бір қордаланған мәселе – заң шеңберінен шықпайтын  митингілерге рұқсат беру туралы көзқарасын білдірді», – деді Президенттің баспасөз хатшысы.

Президент 20 наурыздан бері 45 Заңға, 226 Жарлыққа, 68 Өкімге қол қойған екен.

«Еліміздегі алаңдатқан келесі бір мәселе – Арыс қаласындағы оқиға. Арыс қаласында болған жарылыстың үлкен зиян келтіргенін білесіздер. Мемлекет басшысы күллі Қазақстан жұртшылығын алаңдатқан жарылыс орнына сол күні кешкісін арнайы ұшып барды. Сол жерде ауыр жағдайға ұшыраған Арыс тұрғындарының ахуалымен танысты, көзімен көрді. Барлығына қолдау білдіріп, халықпен кездесті. Шыны керек, Президент жергілікті билік пен құзырлы органдарға шұғыл тапсырмалар берді. Арыс халқы Президенттің тікелей қамқорлығын сезінді», – деген баспасөз хатшы апат салдарын жою үшін еліміздің бүкіл өңірлерінен 7 млрд теңге қаржы жиналғанын да еске алды.

Берік Уәли Сириядағы қақтығыс алаңдарынан отандастарымызды алып шығуға арналған «Жусан»  операциясы да Мемлекет басшысының бақылауында болғанын айтады.

«Нәтижесінде Сириядан 406, ал Ирактан 14 бала аман-есен елге жеткізілді», – деді ол.

Брифингтен кейін аталмыш шаруаларды елге жеткізіп, Президент саясатын жұртшылыққа жан-жақты насихаттаған БАҚ қызметкерлерін марапаттады.

Есімжан Нақтыбайұлы

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: