/img/tv1.svg
RU KZ
Hang Seng 23 182,08 KASE 2 209,51
FTSE 100 5 415,50 РТС 1 049,88
DOW J 21 056,82 Бидай 551,40
Алматының бейнесі өзгереді

Алматының бейнесі өзгереді

Мамандар 2017 жылы қаланы көріктендіру бойынша ережелер күшін жойғанын айтуда. 

08 Қараша 2019 17:32 6644

Алматының бейнесі өзгереді

Автор:

Құралай Құдайберген

Жуырда халық арасында балкондарды дизайн-кодқа сәйкес өзгерту мәселесі қызу талқылана бастады. Тіпті бұл талаптарды ұстанбаған нысан иелеріне айыппұл салынуы мүмкін деген пікірлер айтылды. Алматыны көріктендіру бойынша қандай өзгерістер қабылданады? Дизайн-код дегеніміз не? Қандай нысан иелеріне айыппұл салынуы мүмкін?  inbusiness.kz порталының тілшісі осы және өзге де сауалдардың жауабын іздеді.

Алматыны көріктендіру бойынша ережеге соңғы өзгерістер 2017 жылы енгізілді. Бұл талаптардың №136 бөлімінде тандыр пештер мен мангалдарды тек демалыс аймақтарында ғана орнатуға тыйым салынған болатын. Ал соңғы өзгерістерге сәйкес қала мәслихаты ережеге қоғамдық тамақтану орындарына байланысты жаңа бөлім қосты. Осылайша Алматы көшелері мен тамақтану нысандарында тандыр пештер мен кәуап пісіруге арналған мангалдар орнатуға қарсы өзгерістер талқылана бастады. Бұл ретте Жасыл экономика басқармасының мамандары «бұл тыйым осыдан он жыл бұрын қабылдануы керек болатын» деген пікірде. 

«Бұл ереже Азаматтық, Жер, Экологиялық кодекстерге және «Әкімшілік құқық бұзушылық», «Сәулет және қала құрылысы» заңдарына сәйкес жасалды. Енді сарапшылардың қорытындысын күтеміз. Егер бұл өзгеріс қабылданса, он күннің ішінде күшіне енеді»,– деді қала мәслихатында.

Бұл өзгерістің бизнеске зияны тимей ме?

Қоғамдық тамақтану орындары – Алматыдағы бәсекелестік жоғары сала. Тіпті мегаполистегі асханалар мен мейрамханалардың саны нақты қанша екені туралы статистика жоқ. Алайда қоғамдық тамақтану орындарының мекенжайлары белгіленген tripadvisor, 2gis сайттарында орта есеппен 3 мыңға жуық асханалар мен мейрамхана бар. Ал тандыр пештер мен кәуап пісіруге арналған жабдықтар бұлардың 70%-ында орнатылған. Демек жаңа ереже кәсіпкерлердің жоспарларымен үйлеспеуі мүмкін.

Бұдан бөлек 2020 жылдан бастап жалпы қалалық дизайн-код енгізілмек.

Дизайн-код дегеніміз не?  Оның талаптарын сақтамағандарға айыппұл салына ма?

«Дизайн-код — адамдар тұратын ғимараттардың сыртынан бастап, айналасын  бірізділікке келтіру мақсатында жазылған ережелер жиынтығы. ОЛ 2020 жылдан бастап қолданыла бастайды. Талаптардың басым бөлігін тұрғындар орындауға міндетті болады»,– дейді қалалық жоспарлау және урбанистика басқармасы жетекшісі Алмасхан Ахмеджанов.

Жалпы қазақстандық дизайн-код жобасы канадалық – жалпы қалалық стандарт бағдарламасы аясында құрастырылуда. Сонымен қатар  Германияның «қақпасыз қала» тәжірибесі негізге алынды.  Бүгінде мегаполистің орталық аудандарының сәулеті осы жобаға сәйкес өзгеріске ұшырады. Уақыт өте келе қаланың барлық ауданы бірізділікке келтірілмек. Ал жыл соңына дейін дизайн-код талаптарына сәйкес келетін ғимараттың сыртын әрлеуге қолданылуға тиіс құрылыс заттары тізімі жасалмақ.  Бұл ретте қалалық жоспарлау және урбанистика басқармасы мамандары басымдылық жергілікті өндірушілердің өнімдеріне берілетінін айтты.

Сонымен қатар Алмасхан Ахмеджанов, 2018 жылдан бері талқыға түсіп келе жатқан дизайн-кодтың толық талаптары жуырда ғана дайын болғанын айтты.

Бұған дейін жүзеге асырылып келе жатқан бірыңғай сәулеттік талаптар енді балкондарға жетті.

«Соңғы кезеңге келдік. Осы айдың соңында барлық қойылатын талаптар сайтымызда жарияланады. Ол сынау үшін емес, Алматының дизайн-кодына байланысты пайдалы ұсыныстар үшін»,– дейді қалалық жоспарлау және урбанистика басқармасы жетекшісі.

Басқарма жетекшісінің сөзінше, балкондар мен ғимараттың сыртқы құрылысының бірнеше нұсқасы жасалған. Ал балкондарын өз талғамдарына қарай жасаған алматылықтарға барлығын дизайн-кодқа сәйкес өзгерту керектігі ескертіледі.

«Қазір біреу балконын ақ, келесісі қара түске бояп тастағанын көріп отырмыз. Мұның барлығы ортақ талаптар жоқ кезде жасалып қойды. Сондықтан терезеге қандай тор орнатуға болатынына дейін жазуға мүмкіндік беретін еуропалық тәжірибені негізге алуды шештік. Дизайн-код тұрғындарға нақты қалай жасауға болмайтынын және қалай жасауға болатынын көрсетуге арналған.  Адамдар әйнек орната ма өздері шешеді. Бастысы қаладағы кез келген ғимарат әдемі болуға тиіс»,– деді басқарма жетекшісі.

Сонымен қатар, ол бастапқы кезде талаптарды бұзғаны үшін айыппұл салынбайтынын айтты. Алайда уақыт өте келе тұрғындар балкондарын жеке қаражаттары есебінен дизайн-кодқа сәйкестендіру керек. Дегенмен биыл заңға енгізілген өзгерістер негізінде әкімдік ғимараттың сыртын жөндеуге қаржы бөлуге қауқарлы. Әйтседе қаржыландыру мәселесі әлі де талқыланады.

Ең бірінші қандай ғимараттар дизайн-код талаптарына сәйкес өзгеріске ұшырайды?

Бастапқыда дизайн-код шағын және орта бизнес үшін жасалған. Сондықтан ғимараттардың төменгі қабатында орналасқан кәсіпкерлік нысандары бірінші болып осы талаптарға сәйкестендіріледі. Ал бастысы бұл ережелер жиынтығы кәсіпкерлерге кеңселердің сыртқы көрінісін жоспарлау барысында көмекші құралға айналады.

Қанша қаражат қарастырылған?

2019-2021 жылдары Алматыны көркейту үшін  98,7 млрд теңге жұмсалады. Бұл қаражат қаланың үшжылдық бюджетінде қарастырылған. Соған сәйкес 2019 жылы мегаполисті дамыту мен көркейтуге 34,2 млрд теңге бағытталған. 2020 жылы бұл 33,5 млрд, 2021 жылы 31 млрд теңгені құрайды. Бұдан бөлек үш жыл бойы көшелерді жарықтандыруға 4 млрд теңге жұмсалады. Оның ішінде 1,2 млрд – 2019 жылы, 1,3 млрд – 2020 жылы, 1,4 млрд – 2021 жылы. Өнеркәсіп, сәулет пен қала құрылысына 5,7 млрд теңге бөлінеді. Сонымен қатар, шаһар құрылысы саласында мемлекеттік саясатты жүзеге асыру үшін үш жылға  1,7  млрд теңге бағытталмақ. Оған қоса, жобалау, құрылыс, коммуналдық тұрғын үй қорын қайта қалыпына келтіру үшін үш жылға 13,3 млрд теңге бекітілген.

Құралай Құдайберген

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

«Сергек» туралы он шынайы дерек

Қаңтардың соңынан бастап айыппұлдар SMS хабарлама түрінде ескертіледі.   

22 Қаңтар 2020 19:27 1816

«Сергек» туралы он шынайы дерек

Жыл басынан бері Алматыда 400 «Сергек» фото-бейне бақылау кешені іске қосылды. Нәтижесінде ақпараттық жүйе бір аптаның ішінде 42 млн теңгеге 2564, екі аптада 53 млн теңгеге 3200 жол ережесін бұзу фактісін тіркеді. Айыппұл көлік иелеріне жеткен бойда халық арасында «Сергек» қандай құқық бұзушылықтарды тіркейді, айыппұл кімнің қалтасына түседі, жол бойына неге төрт немесе одан да көп камералар орнатылады, камералар бет-бейнені тани ма сынды сан сауал туды. Назарларыңызға «Сергек» туралы он шынайы деректі ұсынамыз. 

1. Барлық айыппұл мемлекеттік бюджетке түседі

Алматы қаласы полиция департаменті әкімшілік полиция басқармасының басшысы Жандос Мұратәлиевтың сөзінше, айыппұлдан түскен қаражат жолдағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету шараларына жұмсалады.

«Әкімшілік айыппұлдардың бір тиынына дейін мемлекеттік бюджетке түседі. Ол қаражат  жолдағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету шараларына жұмсалады. Бұл жүйені айыппұл төлету үшін емес, жол көлік оқиғаларының санын азайту үшін енгіздік», – деді басқармасының басшысы.

2. «Сергек» сақтандыру полисі жоқ көліктерді тіркемейді

Сақтандыру полисі жоқ  жүргізушілерге айыппұлды тек полиция инспекторы сала алады. Мәліметтер базасын интеграциялау нәтижесінде сақтандыру туралы ақпараттар жол полициясы қызметкерінің қолындағы планшеттерге келіп түседі. Сондықтан ақпараттық-бейне бақылау кешені бұл заң бұзушылықты тіркемейді.

3. Камералар тек жолдағы құқық бұзушылықты анықтамайды

«Сергек» – бірінші кезекте қоғамдық қауіпсіздікке жауап береді. Ол жол бойы мен көше қиылыстарынан бөлек мектептердің жанында, аулаларда, сауда орталықтарының маңы мен халық көп жиналатын өзге де орындарда орнатылады. Жалпы бейнебақылау камераларымен қамтамасыз ету бойынша алматылықтардан 30 мыңнан астам ұсыныс түскен.

«Көше бойындағы кешен көлік  қозғалысын ғана емес, жалпы жағдайды бақылайды. Соған сәйкес қала тұрғындары өздері камераларды орнатуды сұрап өтініш жасайды. Сонымен қатар біз арнайы сараптама жасап, ЖКО ең жиі орын алатын аймақтарды осы жүйемен қамтуға  тырысамыз.  Жалпы қаладағы барлық камера интеграцияланып, одан жиналған ақпараттар  жағдаяттық орталықтарға жіберіледі», – деді әкімшілік полиция басқармасының басшысы.

4. Қауіпсіздік балбеуін тақпау мен ұялы телефонмен сөйлескендерге айыппұлдар салына ма?

«Сергек» автоматты режимде көліктің ішіндегі жағдайға айыппұлдар сала алмайды. Оны полиция қызметкері ғана тіркей алады. Айта кетерлігі, «Сергек» жылдамдықты асыру, бағдаршамның қызыл түсіне өту, жол белгілері талабын бұзу, қоғамдық көлікке бөлінген жолаққа шығып кету сынды ереже бұзушылықтарды тіркейді.

5. Айыппұлдар автоматты түрде жіберілмейді

Жол-көлік қозғалысы бұзылған жағдайда мәліметтер автоматты ақпараттық жүйеге сақталады. Кейін әкімшілік полиция инспекторлары оны тексерген соң, электронды-цифрлық қолтаңбамен мақұлдап, тәртіп бұзғандарға айыппұл жіберіледі.

6. Кешен адамның бет-бейнесін тани ма?

Елімізде адамның бет-бейнесін танитын камералар орнату заңмен реттелмеген. Сондықтан ақпараттық кешенді жасаушылар мұндай мүмкіндіктерді қолданудан бас тартты. 

7. «Сергек» – отандық жоба

Кешеннің алгоритмдері мен бағдарламасын қазақстандық IT-мамандар әзірлеген. Жобаның авторы – «Көркем Телеком» компаниясы.

8. Ақпараттық-бейнебақылау камералары кез келген көлікті таба алады

Камералар жедел іздестіру шараларын жүзеге асыруға қауқарлы. Оның ішінде іздеу жарияланған көлікті анықтау, алимент немесе айыппұлдарды төлеуден жалтарып жүрген адамның темір тұлпарын табуды айтуға болады. Сонымен қатар «Сергек» жалған және шетелдік нөмір таққан көлікті тауып бере алады. 

9. Бір жол айрығында неге төрт немесе одан да көп камера орнатылады?

Мегаполистегі 400 «Сергек» кешеніне 2 мың камера кіреді. Әр жол айрығында төрт немесе одан да көп камера орнатылады. Себебі бір құрылғы тек екі жолақты бақылай алады.

«Сондықтан алты жолақты үлкен даңғылдарда және оның қиылыстарында 6,8 камера орнатылады. Жалпы 400 кешеннің 300-і жылдамдық режимін бақылауға негізделген. Ал өзге 100 кешен қалған өзге ереже бұзушылықты тіркейді. Күніге 100-ден 200-ге дейінгі аралықта заң бұзушылық анықталады.  Алдағы жылы тағы 300 кешен орнату жоспарланып отыр», – деді әкімшілік полиция басқармасының басшысы.

10. Айыппұлмен келіспесеңіз камераларды қайта қарауға бола ма?

Егер айыппұлмен келіспесеңіз әкімшілік полиция департаментіне барып өтініш жазып, инспектормен бірге камераларды қайта қарауға болады. Тіпті кейде соның нәтижесінде айыппұлдар өшірілуі мүмкін.

«Жылдамдыққа байланысты айыппұлдар талқыланбайды. Өйткені ол анық көрсетіледі. Ал жол белгілеріне байланысты келіспейтіндер болады. Ондай кезде біздің инспекторлар қайта камераларды қарап мәселені шешуге тырысады. Егер қыс мезгілінен кейін жол белгісі өшіп қалып, сол үшін жүргізушіге айыппұл келіп, ақиқаты дәлелденсе айыппұл өшіріледі», – деді Жандос Мұратәлиев.

Бұдан бөлек басқарма басшысы «Сергек» бойынша айыппұлдар осы айдың соңынан бастап SMS-хабарлама түрінде ескертілетінін айтты.

«Айыппұл туралы хат поштамен баратын. Енді SMS-хабарлама түрінде жіберуді қолға алдық. Шамамен айдың соңыға қарай осы жүйе іске қосылуы керек. Сонымен қатар полиция инспекторлары жолда тоқтатып, планшет арқылы айыппұлдарыңыз туралы айтуы мүмкін. Бұл да ескертпенің бір түрі», – деді басқарма басшысы.

 Керек кеңес

Бұл ретте Тәуелсіз автомобиль одағының төрағасы Эдуард Эдоков алматылықтарға « айыппұл төлегің келмесе ереже бұзба» деген кеңес айтты.

«Сергектерді» енгізу дұрыс әрі пайдалы деп есептеймін. Бұл әлемдік тәжірибе. Бізді, яғни, жүргізушілерін бақылап, жазалау арқылы жол-көлік қозғалысы ережесін сақтауға үйрету керек. Қазіргі кезде осы тақырыпқа қатысты желіде көтерліген хайп бастапқыда болатын талқылау ғана. Біртіндеп барлығымыз бұған үйренетін боламыз. Бастысы бұл жолдағы қауіпсіздік деңгейін көтеруге  әсер етеді»,– деді сарапшы.

Құралай Құдайберген

Алматыда кез келген сәтте ірі жер сілкінісі болуы мүмкін

Сейсмология институты мамандарының айтуынша қала тұрғындары зілзалаға дайын болуы керек.  

20 Қаңтар 2020 19:55 2562

Алматыда кез келген сәтте ірі жер сілкінісі болуы мүмкін

Алматыда қатарынан төрт күн 3-4 балдық жер сілкінісі болды. Алайда бұған дейін көпшілікке зілзаланы алдын ала ескертеді деп хабарланған Darmen қосымшасы үнсіз қалды. Бұл ретте Сейсмология институтының аймақтық сейсмикалық зертханасының жетекшісі Алла Садыкова дүмпулерді алдын ала болжау мүмкін емес, ал мұндай қосымшалар халықтың тек үрейін туғызатынын айтады.

«Алматы сейсмикалық аймақ. Оңтүстік, оңтүстік-шығыс Қазақстада жылына 12 мың жерсілкінісі болады. Айына шамамен 1 мың дүмпу. Сондықтан қаланың кез келген тұрғыны жер сілкінісіне дайын болуы тиіс. Ал Darmen сынды қосымшалар халықтың үрейін туғызады. Сондықтан алматылықтар сейсмологиялық институт деректеріне назар аударғандары жөн», – деді Алла Садыкова.

Darmen қосымшасын әзірлеген топ жетекшісі Владимир Кучкин сейсмологиялық институт ғылыми қызметкерінің пікірімен келіспейді. Оның пікірінше алматылықтар жапон халқы сынды табиғи құбылыстардан хабардар болуы қажет. Алайда Владимир Кучкин адамдарға толыққанды ақпарат беру үшін техникалық мүмкіншіліктер төмен екенін айтады.

«Жапонияда әр үйде зілзаланы хабарлап отыратын құрылғы орнатылады. Ал бізде бар болғаны Жапония сыйлаған 5 қондырғы бар. Олар қаланың әр аймағында орналасқан. Сол қондырғылар арқылы жер сілкінісінің бірінші толқынынан кейін қосымшаға хабарлама барады. Адамдар дүмпудің келесі толқыны болғанша қауіпсіз жерге шығып үлгере алады. Әрине, толыққанды ақпарат беру үшін құрал-жабдықтар жеткілікті болуы шарт. Оның барлығы қазір қарастырылуда», – дейді Владимир Кучкин.

Ал Алла Садықованың сөзінше жер сілкінісін алдын ала ескерту жүйелері қала халқына арналмаған. Сондықтан ол аталған жабдықтарға үміт артпауды сұрайды.

«Алдын ала ескерту жүйелелері адамдарға арналмаған. Ол коммуналдық қызметке су, газ, жарықты сөндіріп үлгеру үшін ойластырылған. Сондықтан алдын ала ескертіледі деп үміт артуға болмайды», – деді ғылыми қызметкер.

Сонымен қатар аймақтық сейсмикалық зертхана жетекшісінің айтуынша ірі табиғи апаттар 100-140 жылда бір қайталады. Сондықтан қала тұрғындары 7-8 баллдық зілзалаға дайын болуы керек.

«Ірі табиғи апаттар 100-140 жылда бір қайталанады. Алматыдағы соңғы ірі дүмпу 130 жыл бұрын болды. Демек кез келген сәтте ірі жер сілкінісі болуы мүмкін. Оған қала тұрғындарынан бастап, барлық құзырлы органдар дайын болуы керек», – деді Алла Садыкова.

Алматы тарихындағы ең алапат жер сілкінісі

Алматы тарихындағы ең алапат зілзала– Верный жел сілкінісі.  133 жыл бұрын болған 8-9 баллдық табиғи апаттан  236 адам қаза тапты. Бұдан бөлек шаһардағы 1799 тастан, 839 ағаштан салынған үй қирап қалған.

1911 жылдың 4 қаңтарында болған Кеминдік жер сілкінісінен 452 адам көз жұмып, 740 адам жарақаттанған. Зілзаланың ошағы сол кездегі Верныйдан 40 километр қашықтықтағы Іле Алатауының шығысы. 7-8 балдық табиғи апат салдарынан  1094 тұрғын үй мен 4545 киіз үй қирап қалған.

Сейсмология институтының мамандары бұл сол кездегі Верный қаласын жермен жексен еткен апат болды деп еске алды.

Жер сілкінісіне дайын болу керек

 

Өткен жылдың аяғында Алматы қаласы төтенше жағдайлар департаменті алматылықтарға 4-6 баллдық жер сілкінісін сезініп көруге мүмкіндік беретін симулятор жасалатынын хабарлады. ТЖД жетекшісі Серік Әубәкіровтың сөзінше ол зілзалаға психологиялық тұрғыдан дайын болуыға көмектеседі. Мұндай орталықтар Жапонияда және өзге сейсмикалық қауіпті аймақтарда бар.

«Жалпы Алматыда жер сілкінісінен зардап шеккендерге көмек көрсететін 220 орталық бар. Төтенше жағдайларда көптеген адамдар олардың қайда орналасқанан, кімге және қалай көмек көрсету керектігін білмейді. Сондықтан осындай орталық салу туралы шешім қабылданды. Стимулятор 6 баллға дейінгі жер сілкінісін сезініп көруге мүмкіндік береді», – деді ТЖД басшысы.

Қазіргі кезде жобаның құжаттары дайын. Орталықты салуға Алматы қаласынан 4 гектар жер телімі бөлінді. Шаһар басшысы тапсырмасы бойынша әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорация инвесторлар іздестіруде. Серік Әубәкіровтың сөзінше аталған орталық халыққа екі жылдан кейін қызмет көрсете бастайды.

«Дайындық балабақшадан бастап адам өмірінің барлық кезеңінде жүргізілуі тиіс. Мәселен Жапонияда халықтың эвокуация жағдайындағы іс-әрекеті бірізді. Бізде балабақшалар мен мектепте дайындық жұмыстары жақсы жүргізілгенімен, ЖОО-лар мен кәсіпорындарда төтенше жағдайларға әзірлемейді. Осы олқылықтың орынын аталған орталық толтыруы тиіс», – деді ТЖД басшысы.

Құралай Құдайберген

 

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: