/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 364,14 Brent 36,55
Алматының бейнесі өзгереді

Алматының бейнесі өзгереді

Мамандар 2017 жылы қаланы көріктендіру бойынша ережелер күшін жойғанын айтуда. 

17:32 08 Қараша 2019 11466

Алматының бейнесі өзгереді

Автор:

Құралай Құдайберген

Жуырда халық арасында балкондарды дизайн-кодқа сәйкес өзгерту мәселесі қызу талқылана бастады. Тіпті бұл талаптарды ұстанбаған нысан иелеріне айыппұл салынуы мүмкін деген пікірлер айтылды. Алматыны көріктендіру бойынша қандай өзгерістер қабылданады? Дизайн-код дегеніміз не? Қандай нысан иелеріне айыппұл салынуы мүмкін?  inbusiness.kz порталының тілшісі осы және өзге де сауалдардың жауабын іздеді.

Алматыны көріктендіру бойынша ережеге соңғы өзгерістер 2017 жылы енгізілді. Бұл талаптардың №136 бөлімінде тандыр пештер мен мангалдарды тек демалыс аймақтарында ғана орнатуға тыйым салынған болатын. Ал соңғы өзгерістерге сәйкес қала мәслихаты ережеге қоғамдық тамақтану орындарына байланысты жаңа бөлім қосты. Осылайша Алматы көшелері мен тамақтану нысандарында тандыр пештер мен кәуап пісіруге арналған мангалдар орнатуға қарсы өзгерістер талқылана бастады. Бұл ретте Жасыл экономика басқармасының мамандары «бұл тыйым осыдан он жыл бұрын қабылдануы керек болатын» деген пікірде. 

«Бұл ереже Азаматтық, Жер, Экологиялық кодекстерге және «Әкімшілік құқық бұзушылық», «Сәулет және қала құрылысы» заңдарына сәйкес жасалды. Енді сарапшылардың қорытындысын күтеміз. Егер бұл өзгеріс қабылданса, он күннің ішінде күшіне енеді»,– деді қала мәслихатында.

Бұл өзгерістің бизнеске зияны тимей ме?

Қоғамдық тамақтану орындары – Алматыдағы бәсекелестік жоғары сала. Тіпті мегаполистегі асханалар мен мейрамханалардың саны нақты қанша екені туралы статистика жоқ. Алайда қоғамдық тамақтану орындарының мекенжайлары белгіленген tripadvisor, 2gis сайттарында орта есеппен 3 мыңға жуық асханалар мен мейрамхана бар. Ал тандыр пештер мен кәуап пісіруге арналған жабдықтар бұлардың 70%-ында орнатылған. Демек жаңа ереже кәсіпкерлердің жоспарларымен үйлеспеуі мүмкін.

Бұдан бөлек 2020 жылдан бастап жалпы қалалық дизайн-код енгізілмек.

Дизайн-код дегеніміз не?  Оның талаптарын сақтамағандарға айыппұл салына ма?

«Дизайн-код — адамдар тұратын ғимараттардың сыртынан бастап, айналасын  бірізділікке келтіру мақсатында жазылған ережелер жиынтығы. ОЛ 2020 жылдан бастап қолданыла бастайды. Талаптардың басым бөлігін тұрғындар орындауға міндетті болады»,– дейді қалалық жоспарлау және урбанистика басқармасы жетекшісі Алмасхан Ахмеджанов.

Жалпы қазақстандық дизайн-код жобасы канадалық – жалпы қалалық стандарт бағдарламасы аясында құрастырылуда. Сонымен қатар  Германияның «қақпасыз қала» тәжірибесі негізге алынды.  Бүгінде мегаполистің орталық аудандарының сәулеті осы жобаға сәйкес өзгеріске ұшырады. Уақыт өте келе қаланың барлық ауданы бірізділікке келтірілмек. Ал жыл соңына дейін дизайн-код талаптарына сәйкес келетін ғимараттың сыртын әрлеуге қолданылуға тиіс құрылыс заттары тізімі жасалмақ.  Бұл ретте қалалық жоспарлау және урбанистика басқармасы мамандары басымдылық жергілікті өндірушілердің өнімдеріне берілетінін айтты.

Сонымен қатар Алмасхан Ахмеджанов, 2018 жылдан бері талқыға түсіп келе жатқан дизайн-кодтың толық талаптары жуырда ғана дайын болғанын айтты.

Бұған дейін жүзеге асырылып келе жатқан бірыңғай сәулеттік талаптар енді балкондарға жетті.

«Соңғы кезеңге келдік. Осы айдың соңында барлық қойылатын талаптар сайтымызда жарияланады. Ол сынау үшін емес, Алматының дизайн-кодына байланысты пайдалы ұсыныстар үшін»,– дейді қалалық жоспарлау және урбанистика басқармасы жетекшісі.

Басқарма жетекшісінің сөзінше, балкондар мен ғимараттың сыртқы құрылысының бірнеше нұсқасы жасалған. Ал балкондарын өз талғамдарына қарай жасаған алматылықтарға барлығын дизайн-кодқа сәйкес өзгерту керектігі ескертіледі.

«Қазір біреу балконын ақ, келесісі қара түске бояп тастағанын көріп отырмыз. Мұның барлығы ортақ талаптар жоқ кезде жасалып қойды. Сондықтан терезеге қандай тор орнатуға болатынына дейін жазуға мүмкіндік беретін еуропалық тәжірибені негізге алуды шештік. Дизайн-код тұрғындарға нақты қалай жасауға болмайтынын және қалай жасауға болатынын көрсетуге арналған.  Адамдар әйнек орната ма өздері шешеді. Бастысы қаладағы кез келген ғимарат әдемі болуға тиіс»,– деді басқарма жетекшісі.

Сонымен қатар, ол бастапқы кезде талаптарды бұзғаны үшін айыппұл салынбайтынын айтты. Алайда уақыт өте келе тұрғындар балкондарын жеке қаражаттары есебінен дизайн-кодқа сәйкестендіру керек. Дегенмен биыл заңға енгізілген өзгерістер негізінде әкімдік ғимараттың сыртын жөндеуге қаржы бөлуге қауқарлы. Әйтседе қаржыландыру мәселесі әлі де талқыланады.

Ең бірінші қандай ғимараттар дизайн-код талаптарына сәйкес өзгеріске ұшырайды?

Бастапқыда дизайн-код шағын және орта бизнес үшін жасалған. Сондықтан ғимараттардың төменгі қабатында орналасқан кәсіпкерлік нысандары бірінші болып осы талаптарға сәйкестендіріледі. Ал бастысы бұл ережелер жиынтығы кәсіпкерлерге кеңселердің сыртқы көрінісін жоспарлау барысында көмекші құралға айналады.

Қанша қаражат қарастырылған?

2019-2021 жылдары Алматыны көркейту үшін  98,7 млрд теңге жұмсалады. Бұл қаражат қаланың үшжылдық бюджетінде қарастырылған. Соған сәйкес 2019 жылы мегаполисті дамыту мен көркейтуге 34,2 млрд теңге бағытталған. 2020 жылы бұл 33,5 млрд, 2021 жылы 31 млрд теңгені құрайды. Бұдан бөлек үш жыл бойы көшелерді жарықтандыруға 4 млрд теңге жұмсалады. Оның ішінде 1,2 млрд – 2019 жылы, 1,3 млрд – 2020 жылы, 1,4 млрд – 2021 жылы. Өнеркәсіп, сәулет пен қала құрылысына 5,7 млрд теңге бөлінеді. Сонымен қатар, шаһар құрылысы саласында мемлекеттік саясатты жүзеге асыру үшін үш жылға  1,7  млрд теңге бағытталмақ. Оған қоса, жобалау, құрылыс, коммуналдық тұрғын үй қорын қайта қалыпына келтіру үшін үш жылға 13,3 млрд теңге бекітілген.

Құралай Құдайберген

Алматыда көшелерді жабу мәселені шешпейді – сарапшы

Ал шетелде мұндай тәжірибе қысқа мерзімде жақсы нәтиже көрсеткен.  

22 Маусым 2020 19:43 743

Алматыда көшелерді жабу мәселені шешпейді – сарапшы

Алматы әкімі Бақытжан Сағынтаев өзінің Twitter-дегі парақшасында жаяу жүргінші аймақтарын құру жөніндегі пилотты жобаның іске қосылатынын хабарлады. Жоспар бойынша бірінші кезеңде Алмалы ауданының бес көшесі әр жексенбі сайын бір күнге жабылады. Жоба эпидемиологиялық жағдай тұрақтанған соң ғана жүзеге асырылмақ.

«Уақытша жаяу жүргіншілер аймағын құру үшін демалыс күндері бірқатар көшені жабуды сарапшылармен талқыладық. Бірінші кезеңде Қабанбай батыр – Гоголь – Назарбаев – Абылай хан даңғылы аумағы ұсынылды. Жұмысты қаладағы эпидемиологиялық жағдай тұрақтанғаннан соң бастаймыз», – деп жазды шаһар басшысы желідегі ресми парақшасында.

Қабанбай батыр және Гоголь көшелерінің арасындағы Панфилов көшесі, сонымен қатар Назарбаев және Абылай хан даңғылдары арасындағы Бөгенбай батыр, Төле би, Қазыбек би, Әйтеке би көшелері уақытша жаяу жүргіншілер аймақтарына айналады. Әйтсе де аталған аумақта қоғамдық көліктер, арнайы автокөлік қатынасы тоқтамайды.

«Басты мақсат – көлік жүктемесін азайту. Ал қаланың басқа аудандарында жексенбі күні бір ғана көше жабылады», – деп хабарлады әкімдіктің баспасөз қызметі.

Бұл ретте Тәуелсіз автокөлік одағының төрағасы Эдуар Эдоков қала көшелерін жабу шаһардағы көлік жүктемесін азайту мәселесін шешпейді деп есептейді. Сарапшының пікірінше жүргізушілер жабық учаскені айналып, көрші көшелердің жүктемесі артады.

«Маған бұл жобаның логикасы түсініксіз. Демалыс күндері осы көшелермен 10 мың көлік жүреді. Бұларды жапса да тура сол 10 мың автокөлік жүрісін тоқтатпай, көшеге шығады. Яғни, бұл жоба көлікті азайтпайды, керісінше қаладағы жүктемені арттырады. Ал скутер, электросамокат, велосипед тебетіндерге, жаяу жүретіндерге ыңғайлы болады. Бірақ, тамақтану, көңіл көтеру орындары болмаса бос көшелерде қыдырған адамдарға қызық емес», – дейді ол.

Сарапшының айтуынша қала тіршілігіне қандай да бір өзгеріс енгізу үшін оны жіті зерттеу керек.

«Мұндай шешімді шуды есептейтін құрылғылар, ауаның ластануын анықтайтын жабдықтардың нәтижелерін ескере отырып, экологтар мен урбанистер сынды түрлі сала мамандарының пікірін ортаға салып шығару керек. Бұл толық зерттелмеген мәселе. Экологияға да оның қандай ықпалы болады? Меніңше бұл шикі жоба», – дейді Эдуард Эдоков.

Ал қалалық әкімдік таратқан ақпаратқа сүйенсек сарапшылар қоғамдастығы мегаполистің экологиялық ахуалын жақсартудың бірқатар шараларын қарастыруда. Атап айтсақ, жүк көлігі мен мотоциклдердің қозғалысына зерттеу жүргізіледі.

«Бұл маңызды іске көлік, экология, урбанистика, қала құрылысы салаларының мамандары тартылады. Олар экологиялық ахуалды жақсарту бойынша кешенді шараларды ұсыну үшін қаланың көлік жүктемесін, залалды және дыбыстық заттардың таралу деңгейін жан-жақты зерттеп, өздерінің бағаларын береді», – дейді әкімдік.

Ал көлік жөніндегі сарапшы Роман Барабанов аталған үрдісті толық қолдайтынын айтады.

«Бұл жоба әдеттегі уақытта көліктің алатын орнын білуге, адамдардың бос кеңістікті, көшелерді траффик аз кезде қалай пайдалана алатынын байқап көруге жақсы мүмкіндік. Бұған қоса шу мен ауаның тазалығын бақылайтын құрылғылар қойып, көлік жүретін көшелер мен көлік жүрісі шектелген  көшелерде өмір сапасы қалай өзгеретінін бақылау керек», – дейді сарапшы.

Ол сондай-ақ шектеу қойылатын көшелерде демалыс күндері онша көлік көп бола қоймайтынын айтады. Сондықтан ол бұған қоса өзге аудандардағы көшелерді де жауып көру керек деп есептейді.

«Бостандық ауданында Гагарин көшесін Абайдан Жандосовқа дейін жауып көрген дұрыс болатын еді. Мұнда қоғамдық көлік жүрмейді. Жол бойы автотұрақ. Әуезов ауданында Шалов көшесін жабуға болады. Қала үшін шағын болғанымен, аудан үшін үлкен көше. Мұнда да көлік тұрағы көп, жаяу жүргіншілер үшін қызық емес. Медеу ауданында Жолдасбеков көшесінен Назарбаевқа дейін жабуға болады», – дейді Роман Барабанов.

Оның айтуынша шетелдегі мұндай тәжірибе қысқа мерзімде жақсы нәтиже көрсеткен. Көптеген елдерде көшелерді жауып қана қоймай, көңіл көтеру шаралары ұйымдастырылады. Жаяу жүргіншелірдің көбеюімен қатар, велоспорт та дамиды.

«Жақында колумбиялық азамат «Тур де Франсты» ұтты. Бұл да сол жобаның бір көрсеткіші», – дейді сарапшы.

Айта кетейік, алғаш рет мұндай жоба Колумбия астанасы Богота қаласында осыдан 45 жыл бұрын қолға алынған. Бұл шектеу қазіргі кезге дейін жалғасып келеді. Әр жексенбі мен мейрам күндері мегаполис орталығындағы 120 шақырым жол жабылып, қала халқының 30%-ы немесе 2 млн адам көшеге шығып мерекелік шаралар ұйымдастырады.

Құралай Құдайберген

Тимур Құлыбаев пен Қайрат Боранбаев ауруханаларға жедел жәрдем көліктерін сыйлады

Арнайы жабдықталған мобильді орталықтар Алматыдағы коронавирустық инфекциямен күресіп жатқан емханаларға табыс етілді.  

07 Сәуір 2020 19:23 9998

Тимур Құлыбаев пен Қайрат Боранбаев ауруханаларға жедел жәрдем көліктерін сыйлады

«Атамекен» ҚР Ұлттық кәсіпкерлер палатасының президиум төрағасы Тимур Құлыбаев пен кәсіпкер Қайрат Боранбаев Алматы қаласы әкімдігінің сұранысымен коронавирустық инфекцияның таралуын алдын алу мақсатында сегіз заманауи Ford Tranzit жедел жәрдем көлігін сатып алды.

Оларда барлық қажетті медициналық жабдықтар бар. Атап айтсақ, электрокардиограф (ЭКГ), өкпені жасанды инвазивті және инвазивті емес желдететін аппарат,  оттекті ингалятор, ларингоскоп, аспиратор, сырғыма арбалар сынды медициналық құралдар.

Мобильді орталықта сынамалар алуға, полимеразды тізбекті реакция жүргізіп, тез арада инфекцияны анықтауға болады. Көлікте медицина мамандары мен жүргізушіге арналған қорғаныш құралдары, 2 мың литр дезинфекциялық сұйықтық бар. Өкпені жасанды желдету аппаратына қосуды қажет ететін науқастарды тасымалдауға арналған арнайы техника Шымкент қаласындағы «Қазмедаспап» ЖШС базасында жабдықталған. 

Барлық жедел жәрдем көліктері Алматының коронавирустық инфекциямен күресіп жатқан медициналық мекемелеріне беріледі. Әсіресе індетті бастапқы кезеңде анықтау мен мегаполистің шеткі аудандарындағы жағдайы ауыр науқастарды тасымалдауға жұмылдырылады.

Көмекті «Халық» қайырымдылық қоры «Медикер Ассистанс» медициналық компаниясының, INVIVO зертханалар желісі және Medical Partners Korea Qazaqstan клиникаларының қатысуымен жүзеге асырған.

Құралай Құдайберген