DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 323,36 Brent 36,55
Айжан Есмағамбетова коронавируспен күрестің нәтижелерімен бөлісті

Айжан Есмағамбетова коронавируспен күрестің нәтижелерімен бөлісті

Қызылорда, Қарағанды, Түркістан, Атырау облыстарында індеттің өршуі байқалып отыр. 

06 Сәуір 2020 14:40 1670

Айжан Есмағамбетова коронавируспен күрестің нәтижелерімен бөлісті

Автор:

Есжан Ботақара

Карантиндік шектеулердің арқасында Нұр-Сұлтан мен Алматыда COVID-19 инфекциясының таралуы күн сайын тежеліп келеді. Елміздің бас санитарлық дәрігері Айжан Есмағамбетова бұған дейін министр Елжан Біртанов айтқан мәліметті бүгінгі онлайн-брифингте растай түсті. Алайда ауру ошағы елдегі екі ірі мегаполистен өңірлерге қарай ойыса бастаған сияқты. Осыған алаңдаған бас санитар бірнеше облыста қосымша шектеулер енгізу керек деген ой айтты

«Республика бойынша коронавирус жұқтырғандардың өсімі 10-11 пайыздың маңайында. Дей тұрғанмен, кейбір өңірлерде өсім жоғары екеніне назар аударған жөн. Қызылорда, Қарағанды, Түркістан, Атырау облыстарында індеттің өршуі байқалып отыр. Бұл аталған облыстарда бұған дейін қабылданған каранитиндік шектеулерді күшейтіп, қосымша шектеулер енгізу қажеттігін және оны қатаң сақтау керектігін көрсетіп отыр», – деді бас санитар. Оның айтуынша, ел аумағында коронавирусқа шалдыққан 604 науқас тіркелсе, оның 231-і – Нұр-Сұлтан қаласында, 116-сы Алматыда емделіп жатыр. Ал Қарағанды облысында – 48, Қызылорда облысында – 37, Атырау облысында – 29, Түркістан облысында және Жамбыл облыстарында 28 адам коронавирус жұқтырған.

Наурыздың аяғында қызмет бабымен коронавирус жұқтырған дәрігерлерге мемлекет есебінен 2 млн теңге сақтандыру төлемі берілетіні айтылған болатын. Бүгінде 120 дәрігер індет жұқтырса да, әзірге ешқайсына өтемақы төленбеген екен. Айжан Есмағамбетова   бұл мәселеге де тоқталды.

«Бүгінде  дәрігерлер арасында коронавирус жұқтырудың 120 жағдайы тіркелді. Оның ішінде 67-сі науқастар мен күдіктілерге тікелей медициналық көмек көрсету кезінде індет жұқтырған. Бір медициналық қызметкер ауыр жағдайда жатыр. 9 адамның жағдайы орташа ауыр деңгейде. Қалған 57 адамда аурудың симптомсыз формасы анықталды. Әзірге бұл мамандарға өтемақы төленген жоқ. Тиісті құқықтық-нормативтік акт дайындалуда. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі мен Денсаулық сақтау министрлігі шығарған бұйрықтар бойынша  коронавирусты медициналық көмек көрсету кезінде жұқтырғандарға төлем жасалатын болады», – деді ол. 

Коронавиурс жұқтырған 604 қазақстандықтың 45-і бала көрінеді. Әзірге олардың тек төртеуі ғана жазылып шыққан.

«Балалар арасында коронавирус жұқтырған 45 жағдай тіркелді. Олардың бүгінде төртеуі жазылып шықты. Қалған балалардың жағдайы жеңіл дәрежеде деп бағаланып отыр», – деген Айжан Есмағамбетова 1 сәуірден бастап шекара бекеттерінде теміржол мен көлік арқылы кірген жолаушылардың барлығынан тест алынып жатқанын еске салды.

Бұған дейін әуе қатынасына жаппай шектеу қойған Қазақстан билігі шекарадан көлікпен өткен шымкенттік жолаушының індет таратуына байланысты теміржол мен көлік бекеттерінде де бақылауды күшейту туралы шешім қабылдады. 

«Менің қаулым бойынша 1 сәуірден бастап барлық шекара бекеттінде теміржолмен және көлікпен қатынаушылар тиісті тексерулерден өтіп, вирусқа қарсы тест тапсырады. Тест нәтижесі теріс болған жағдайда жолаушылар 14 күндік үй карантиніне жіберіледі. Ал ауру белгілері анықталса, емдеуге оқшауланады», – деді ол онлайн-брифингте. 

Алматы мен Нұр-Сұлтан қаласында коронавирус науқастарын экспресс-диагностика арқылы анықтау басталды. Бас санитарлық дәрігер тестің мұндай түрімен кімдер қамтылатынын түсіндірді. «Коронавирус инфекциясын анықтаудың негізгі тәсілі – экспресс диагностика болып отыр. Эксперсс диганостика скрининг әдісімен жұмыс істейді. Яғни ағзада антиденелердің бар-жоғы анықталып, ауруды өткеру туралы мәлімет белгілі болады. Бүгінде елімізге 96 мың тест әкелінді. Мұндай тестілеу Нұр-Сұлтан мен Алматы қалаларында жүреді. Орта есеппен тәулігіне 500-ден 1000-ға дейін тест жүргізу жоспарланып отыр. Менің қаулым бойынша экспресс тестілеуге қатысатын тұлғалардың санаттары белгіленді. Бұл – жедел жәрдем қызметінің медициналық мамандары, жедел респираторлық вирустық инфекция белгілері бар, емханаға жатқызылмаған науқастар,  коронавирус науқастарымен байланыста болған адамдар және Қазақстан аумағына теміржолмен, көлікпен өткендер. Төтенше жағдай режимінде тікелей жұмыс істеп жүген  жергілікті атқарушы органдар мен мемлекеттік орган қызметкерлері де осындай диагностикадан өтеді», – деді Айжан Есмағамбетова.

Брифинг барсыныда Айжан Есмағамбетова емханалардың коронавируспен күресте қаншалықты үлгеріп жатқаны туралы айтты.

«Бүгінде медициналық мекемелердегі төсек орындарының 21 пайызы бос емес. Ең көп жүктеме Алматыда. Мұнда төсектердің 43 пайызы бос емес. Атырау облысында жүктеме 35 пайызды құрады. Бүгінде коронавирустен емдеуге және оның алдын алуға 16 мың медицина қызметкері жұмылдырылған. Тағы 10 мың қызметкер резервте тұр.Тағы бір мәселеге назар аударғым келеді. Карантин жағдайында барлық медицина мекемелерінде жоспарлы көмектің көлемі шектелген. Сәйкесінше,  кез келген медициналық мекеменің барлық персоналы коронавирус науқастарына көмектесуге жұмылдырылуы мүмкін», – деді бас санитар онлайн-брифингте. 

 

Есжан Ботақара

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Қазақстанда COVID-19 вакцинасы зауытының құрылысы басталады

Оған Үкімет резервінен шұғыл түрде қаражат бөлінетін болды. 

26 Мамыр 2020 11:59 843

Қазақстанда COVID-19 вакцинасы зауытының құрылысы басталады

Қазіргі кезде еліміз COVID-19 пандемиясына қарсы төрт вакцина-кандидатты әзірлеп жатыр. Оның ішінен ең тиімдісі таңдап алынады.

БҒМ-ге қарасты Биологиялық қауіпсіздік проблемаларының ғылыми-зерттеу институты SARS-CoV-2 вирусының қазақстандықтар бойынан алынған жергілікті штаммымен биологиялық қауіпсіздіктің 3-ші деңгейіндегі лабораторияда жұмыс жүргізіп жатыр. Жақында олардың жетістіктерімен Президент Қасым-Жомарт Тоқаев танысты.

Институттың бас директоры Күнсұлу Закарьяның айтуынша, вакцина жасау жұмыстары тәулік бойғы режимде іске асырылуда. Бұл істе ҒЗИ ғалымдарына Ұлттық биотехнологиялар орталығы көмекке келіп, бірлесе әрекет етуде. Жалпы алғанда, төрт кандидаттық вакцина дайын болуы тиіс, оның екеуі бағдарлы-векторлы, тағы екеуі вирустың S-ақуызы фрагменттері негізіндегі субдербес  вакцина болмақ. «Клиникаға дейінгі» және «клиникадан кейінгі», яғни зертханалық жануарларға жасалатын сынақтан бастап, ерікті сырқаттарға сынақтардың бәрі аяқталғаннан кейін вакциналардың тек ең тиімдісі әрі қауіпсізі ғана өндіріске қойылуы тиіс.

Осы дәрі-дәрмекті өндіріске қоюға қажетті биофамацевтикалық зауыттың құрылысын Үкімет қазірден қолға алып отыр. Кәсіпорын Жамбыл облысының Қордай ауданында орналасқан Биологиялық қауіпсіздік проблемаларының ғылыми-зерттеу институты жанынан бой көтереді деп жоспарлануда. Жаңа зауыт халықаралық GMP стандарттарына сәйкес келетін вакцина шығару үшін керек. Сонда оның өнімін шет мемлекеттер де сатып ала алатын болады. Егер жоғары тиімділігі дәлелденсе, отандық COVID-19 вакцинасын Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы миллиондаған долларға сатып ала бастауы да ғажап емес.

Осы орайда Білім және ғылым министрлігі «Қазақстан Үкіметінің резервінен қаражат бөлу туралы» Үкімет қаулысының жобасын жариялады.

«Жамбыл облысының әкімдігіне жобалық құжаттаманы әзірлеу және БҒМ Ғылым комитетінің «Биологиялық қауіпсіздік проблемалары ғылыми-зерттеу институты» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорны аумағында «өндірістік практиканың талаптары мен стандарттарына» (GMP) сәйкес келетін, иммунобиологиялық препараттар шығаратын биофармацевтикалық зауыттың құрылысын бастау үшін Үкіметінің шұғыл шығындарға арналған резервінен қаражат бөлінсін», – делінген құжатта.

Зауыттың жобалық құжаттамасына және құрылысының бірінші кезеңіне Үкімет резервінен 685,8 миллион теңге бөлінгелі тұр.

Кәсіпорын құрылысының жедел әрі тоқтаусыз жүруін қадағалау Жамбыл облысының әкімі Бердібек Сапарбаевқа жүктелетін болды. Таяуда Бердібек Машбекұлы өз орынбасарын, Қордай ауданының әкімін, сонымен қатар облыстық, аудандық әкімдіктердің аппараттары мен жергілікті БАҚ өкілдерін ертіп, ол жаққа үлкен делегациямен барды, дайындықты тексеріп қайтты. Әкімқаралардың болашақ стратегиялық зауыт алаңына барыс-келісі енді тек жиілемек.

Ал жаңа қаржы министрі Ерұлан Жамаубаев бөлінген қаражатты әлдекімдер талан-таражға салмай, мақсатына пайдаланылуын қамтамасыз етуге жауапты болып белгіленді.

Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов шағын түсініктеме беріп, вакцина зауытының қажеттілігін сөз етті.

«Отандық иммунобиологиялық препараттарды жеткілікті мөлшерде шығару және осындай препараттардың шетелдік импортына тәуелділікті жою аса маңызды. Осы арқылы қауіпті биологиялық факторлардың ықпалынан халықтың қорғалуын қамтамасыз етеміз, соған жағдайлар жасалады. Еліміз пандемиялық вирустарға қарсы вакциналардың тұрақты стратегиялық қорына ие болады. Қазақстанның биологиялық қауіпсіздігі артады. 685 миллион 864 мың теңге біздің Биологиялық қауіпсіздік проблемаларының ғылыми-зерттеу институты территориясында иммунобиологиялық препараттар, соның ішінде COVID-19 коронавирустық инфекциясына қарсы вакцина жасайтын биофармацевтикалық зауыттың құрылысын бастау үшін бөлініп отыр», – деді ведомство басшысы.

Қазақстандық вакцина шетелдік баламаларынан арзан әрі тиімдірек болуы тиіс деген талап қойылған көрінеді.

Аталған институт ғалымдары жалғыз коронавирус қана емес, өзге де адам және мал індеттерімен күреске сүбелі үлес қосып келеді. Ол жыл сайын қауіпті және аса қауіпті инфекцияларға қарсы 27 миллион доза әртүрлі вакцина жеткізеді. Мысалы, ҒЗИ нодулярлық дерматитке қарсы шетелдік баламаларынан үш есе арзан вакцина жасап шыққан. Оны ендіру арқасында бюджет 2 миллиардтай теңге үнемдеген екен.

Отандық осы ғылыми мекеме елге бұдан да зор пайда әкелуге қауқарлы. Бірақ өз өнімдерін өнеркәсіптік ауқымда шығаруға мүмкіндік беретін зауыты жоқ. Сондықтан Үкімет отандық төл иммунобиологиялық препараттар өндіретін жеке биофамацевтикалық кәсіпорын салуға бел буды.

Жоба бойынша оның қуаты жылына әртүрлі вакцинаның 60 миллион дозасын өндіруге жетуі тиіс. Зауытты тұрғызып, жабдықтау 3,5 миллиард теңгені қажет етпек. Кәсіпорынды іске қосып, ісін жолға қою үшін барлығы бар көрінеді: жоғары білікті кадрлар даярланған, Қазақстан микроағзалардың бірегей жиынтығын жинап үлгерді, заңмен қорғалған зияткерлік меншік пен өнертабыстарға ие. Енді тек COVID-19 індетіне адамға қауіпсіз сипатта қарсы тұра алатын пәрменді, отандық вакцинаның таңдап алынуын күту қалады.

Жанат Ардақ

Конспирология: COVID үшін кім кінәлі?

Англия тұрғындарының айтарлықтай бөлігі коронавирусты мұсылмандар, еврейлер, қытайлар әдейі таратты деген қаскүнемдік теорияларына сенетін болып шықты. 

25 Мамыр 2020 15:16 785

Конспирология: COVID үшін кім кінәлі?

Қазір планета үлкен дағдарыстың бел ортасында. Денсаулық сақтау саласы да,  экономика да, психология да дағдарыста. Респираторлық ауруға шалдықтыратын коронавирус пандемиясын тоқтату жолындағы күрес жер шарында миллиондаған адамның өміріне төңкеріс әкелді. Оның салдары әркім үшін әртүрлі. Ал, бұның бәрінің нақты себебі не, ертеңіміз қалай болады? Осынау сауалдарға жауап іздеген адамдардың арасында түрі конспирологиялық теорияларға сенетіндер көбейіп келеді.  

Жақында Оксфорд университетінің психологтары Англияда ауқымды социологиялық зерттеу жүргізді. Оның нәтижесіне сүйенсек, мұндағы тұрғындардың жартысына жуығы COVID-19 жайындағы қаскүнемдік теорияларына сенетіндерін айтып, 20 пайызға таяуы қауіпті вирустың тарауына еврейлер мен мұсылмандар кінәлі деп жауап берген. 

Сауалнамаға 2500-ден астам адам қатысып, солардың 50 пайыздайы «коронавирус - Қытайдың Батысты жою үшін ойлап тапқан биологиялық қаруы» деген идеяны белгілі бір дәрежеде қолдайтындарын айтқан. Респонденттердің бестен бір бөлігі болса, COVID-19-ды еврейлер экономиканы күйретіп, қаржылық пайда көру үшін ойлап тапты деген пікірде.

Сауалнамаға тартылғандардың 20 пайыздайы «Мұсылмандар бұл вирусты Батыстың құндылықтарына шабуыл ретінде таратып отыр» деген оймен ішінара келісетін болып шықты.

Зерттеуде көрсетілген өзге бір дерекке қарағанда, Англияда ересек тұрғындардың шамамен 59 пайызы жергілікті үкімет вирус туралы халықты шатастыратын ақпарат таратты деп есептейді. Тағы 62 пайызы «ковидті» адамдар өз қолымен жасады дегенге сенеді екен.

Ғалымдардың айтуынша, COVID-19 туралы қаскүнемдік теориясына иланатындардың көпшілігі - карантин мен әлеуметтік алшақтық ежелерін сақтауға құлықсыз жандар және де олар осындай жауапсыздығымен «аурудың тарауына ықпал етіп» отыр.

«Қаскүнемдік теориясына илану сенімсіздіктің өзге формаларымен де байланысты. Бұндай ілімдерге әуестік карантин принциптерін орындауға құлықсыздықпен, келешекте диагностикалық тест пен вакцинациядан өтпеу ниетімен де астасып жатыр. Сонымен қатар, қаскүнемдік теориясы параноямен, вакцинацияны қастандық деп көрсететін жалпы сеніммен, климаттың өзгеруін де астыртын саясат деп қабылдайтын менталитетпен, мекемелер мен мамандықтарға сенбеумен де байланысты», - дейді британдық университет ғалымдары.

Сенгіш канадалықтар, Гейтс және «Совет азаматтары»

Мамырдың 5-8-і күндері Оттавадағы Карлтон журналистика мектебі де сауалнамаға 2 мыңдай адам тартып, жергілікті тұрғындардың коронавирусқа қатысты конспирологиялық теориялар туралы ойларын анықтауға тырысты. Сұрақ-жауапқа қатысқан канадалықтардың 50 пайызға жуығы мұндай теорияларға сенетіндерін айтқан. Және де олардың 26 пайызы COVID-19 инфекциясы қытайлық зертханада биологиялық қару ретінде жасалды десе, 11 пайызы жұмбақ ауруды сондай қауіпті емес деп атап, оның 5G желісінің денсаулыққа зиянын жасыру үшін таратылғанына күмән келтірмеген.

Yahoo News және YouGov  жүргізген зерттеу нәтижесіне жүгінсек, Құрама Штаттарда республикалық партия жақтастарының 40 пайызы Билл Гейтс COVID-19-ға қарсы вакцинаны болашақта жер шарында миллиардтаған адамға микрочип салып, олардың қозғалысын бақылау үшін қолданбақ деген пікірде.

Солтүстік Осетияда «Совет азаматтары» деген қозғалыс 1991 жылы Кеңес одағының халқы «СССР» мемлекетін сақтап қалуға дауыс берді және сол ел әлі бар деп есептейді. Және де бұл ұйым Ресей Федерациясын АҚШ-тың Делавар штатында тіркелген жекеменшік оффшорлық компания деп атап, оның КСРО территориясын басып алғанын алға тартып отыр.

«Совет азаматтарының» қаскүнемдік теориясына қарағанда, коронавирус – фейк, оны Билл Гейт, Джордж Сорос тәрізді алып тұлғалар әлемді бақылауға алу үшін АҚШ-тың биологиялық қаруы ретінде жасап, дүниеге таратып отыр.

Теориия қай уақытта қаскүнемдік теориясына айналады?

Шын мәнінде бұл сауалға жауап беру қиын. Өйткені, қаскүнемдік теориясына қатысты ғалымдар арасында консенсус жоқ. Бірақ, Германияның Йоханнес Гутенберг университетінің әлеуметтік және құқық психологы Роланд Имхофф үшін «қаскүнемдік теориясы – қоғамның есебінен пайдаға кенелгісі келетін бірнеше тұлғаның құпия жоспарымен байланысты оқиға туралы болжам».

Имхоффтың ойынша, кейде қаскүнемдік теориясын қандайда бір оқиғаны ақтап алу үшін қолданатындар бар. Мәселен, 20-ғасырдың басында Ресей патшалығының құпия қызметі еврейлердің әлемдік үстемдікке ұмтылысын баяндайтын «Сионист данышпандарының протоколы» деген мәтін жазса керек. Кейні бұл антисемиттік  құжатты Адольф Гитлер Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Холокосты ақтап алу үшін пайдаланған.

Арыс Әділбекұлы

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: