/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 28 833,19 Hang Seng 27 163,86
KASE 2 299,22 РТС 1 571,49
FTSE 100 7 481,24 Бидай 562,60
2019 жылғы жылжымайтын мүлік нарығындағы өзгерістер

2019 жылғы жылжымайтын мүлік нарығындағы өзгерістер

Ипотекалық өнімдер нарықтағы белсенділікке негіз болды.  

01 Қаңтар 2020 12:07 1238

2019 жылғы жылжымайтын мүлік нарығындағы өзгерістер

Мемлекет тарапынан бағдарламалардың көп болғанына қарамастан, өтіп бара жатқан жылда жылжымайтын мүлік нарығында айтарлықтай өсу болған жоқ. Жаңа әлеуметтік ипотекалық өнімдердің іске қосылуынан, пәтер бағалары да қатты қымбаттамады. Алайда сарапшылар келер жылы үлкен өзгерістер болатынын айтып отыр.

Бас қаладағы көрсеткіш төмен

Жалпы елімізде салынған баспана көрсеткіші билік болжаған көрсеткіштен аса алмады. Ұлттық экономика министрлігінің статистика комитетінің мәліметіне сүйенер болсақ, 2019 жылдың қаңтар-қарашасында елімізде 11 млн шаршы метр  тұрғын үй пайдалануға берілген. Ал бұл 2018 жылдың осындай кезеңіндегі көрсеткішке сәйкес. Дегенмен өңірлер бойынша облыстардың үлес салмағы өзгерді.

Еліміздің бас қаласы – Нұр-Сұлтанда былтырғы жылғымен салыстырғанда 2019 жылы көрсеткіш 37,5%-ға төмендеді. Биылғы жылдың қарашасында елордада 1,4 млн шаршы метр пәтер салынған, ал 2018 жылы 2,2 млн шаршы метр баспана салынған болатын. Сондай-ақ Алматыдағы құрылыс салу қарқыны да бәсеңдеген. 2018 жылы көрсеткіш 21%-ға артып, 1,7 млн шаршы метр болса, биылғы жылы тек 7,5%-ға ғана өскен.

Керісінше, еліміз бойынша тұрғын үй салуда көш бастап тұрған өңір – Түркістан облысы. Бұл өңірдегі берілген баспана көрсеткіші 32,1%-ға артқан. Жыл басынан бастап қарашаға дейінгі аралықта оңтүстік өңірде 494 952 шаршы метр тұрғын үй салынған. Сонымен қатар Солтүстік Қазақстан облысында көрсеткіш 23,8%-ға өсті. Алматы облысында көрсеткіш 22,6%-ға, Ақтөбе және Павлодар облыстарында 18,2%-ға, Шымкентте 15,3%-ға, Қостанай облысында 12,2%-ға, Атырау облысында 12,2%-ға артқан. Тап осындай динамика Ақмола, Батыс Қазақстан, Жамбыл, Қарағанды, Қызылорда және Маңғыстау облыстарында да сақталған.

Tetin  компаниясының бас директоры Лев Тетиннің болжамы бойынша, 2019 жылдың қорытыныдысы бойынша пайдалануға берілген тұрғын үй көрсеткіші 11,9 млн шаршы метр болады. Бұл 2018 жылғы статистикадан 5%-ға аз.  

Жылжымайтын мүлік нарығындағы сатып алу-сату сегменті жанданды. Биылғы жылдың 11 айында жасалған келісімдер саны 2018 жылмен салыстырғанда 20,4%-ға артық болған. 

Алайда бұл бағаға айтарлықтай әсер ете қойған жоқ. «Бастапқы нарықтағы ұсынылған баға бір шаршы метр үшін 265 теңгеден 275 теңгеге, яғни 3,6%-ға өсті. Ал қайталама нарықтағы шаршы метрдің бағасы 1,1%, яғни 185 теңгеден 187 теңгеге өсті», – деді Лев Тетин.

HalykFinance сарапшылары болса, 2020 жылға жақсы болжам жасап отыр. Олардың пікірінше, тұрғын үй нарығында жоғары белсенділік сақталып, құрылыс көлемі артады. «Мемлекет үшін баспана мен инфрақұрылымдық құрылыс басым басым бағыттардың бірі, өйткені халықтың тұрғын үй жағдайын жақсартуға деген қажеттілігі бар. Бұл сұраныс пен ұсыныс тепе-теңдігін ұстап тұруға себеп болып, жаңа салынған үйлер мемлекеттік қолдауға негізделген төлем қабілетінің сұранысына сүйенеді. Келер жылы біздің болжамымыз бойынша тұрғын үй нарығындағы баға 5-7%-ға көтеріледі», – деп отыр Halyk Finance сарапшылары.

Баспана алу мүмкіндігі артты 

Ипотекалық өнімдер нарықтағы белсенділікке негіз болды. Бұл ретте 2019 жылы «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» мен «Баспана» ипотекалық бағдарлама операторы басты рөл атқарды. Биылғы жылы ТҚЖБ 45 464 клиентке жалпы сомасы 479,3 млрд теңге болатын тұрғын үй қарызын (2019 жылдың қарашасындағы есеп бойынша) рәсімдеген. Оның ішінде 35,6% қарызды бастапқы нарыққа, 60,2%-ды қайталама нарыққа берген.

«7-20-25» бойынша 185 млрд теңгеге 13 748 өтінім мақұлданған,  сонымен қатар биыл бұл бағдарламаға түзету енгізіліп, қарыз алушыларға сатып алынатын баспананың құнының 20%-ынан асатын бастапқы жарна төлеуге рұқсат берілді. 

Сарапшы Лев Тетиннің ойынша, 2019 жылғы берілетін ипотека көлемі 2,5 трлн теңге болады. Сарапшы банктер кейінгі 10 жылда мұндай рекордтық көрсеткіш көрсетпегенін айтты.

2019  жылды мемлекеттің қатысумен баспана мәселесін шешуге арналған әлеуметтік баспана жылы деп атауға тұрарлық. 2019 жылы әлеуметтік-жағдайы нашар халықтың баспана алу жағдайын жақсарту үшін бағдарлама саны толықты. Бұған өрттен қайтыс болған бес бала қайғылы қазасы себеп болды. Ата-анасының баспана алуға қаражаты, ал мемлекеттен көмек болмаған. Бұл жағдай қоғамдағы «үлкен» жараның аузын ашты. Мемлекет қоғам сұранысын жауапсыз қалдыра алмай, 2%-дық төмен мөлшермен жеңілдетілген баспана беру бағдарламасын іске қосты.

Бұл бағдарлама бойынша көпбалалы, толық емес отбасылар, мүгедек-баласы бар, кірісі екі айлық күнкөріс шегінен аспайтын отбасылар үшін ТҚЖБ 2% және 10%-дық бастапқы жарнамен «Бақытты отбасы» ипотекасын ұсынды.

Биыл әскерилер мен арнайы мемлекеттік орган қызметкерлерінің Қазақстан тұрғын үй құрылыс жинақ банкі арқылы пәтер сатып алу мүмкіндігі артты.  Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі «әскери өнімнің» шарттарын оңтайландырды. Нақтырақ айтсақ, 2019 жылдың мамыр айынан бастап әскерилер мен арнайы мемлекеттік мекеме қызметкерлеріне тұрғын үй алуға берілетін кредит бірыңғай талаптар бойынша үлестірілді. Яғни кредит жылдық 8 пайыз мөлшерлемемен берілді. 2 мамырда басталған бағдарлама 27 мамырда тоқтатылды. Әскерилерге несие беруге бөлінген қаражаттың жылдық лимиті толықтай игерілді. Банктің мәліметінше, 19 жұмыс күні ішінде 10,7 млрд теңгеге 680 заем берілген.  

Ақпарат және қоғамдық даму министрі Дәурен Абаевтың биылғы жылғы 29 тамыздағы №318 бұйрығымен «Жұмыс істеп жүрген жастарға сатып алу құқығынсыз жалға берілетін тұрғынжай беру қағидалары» бекітіліп, Нұр-Сұлтан, Алматы және Шымкенттің жастары үшін сатып алу құқығынсыз бес жылға жалдамалы пәтер берілді. 

ТКШ туралы келісім

2019 жылдың соңында тағы бір маңызды оқиға болды. Елімізде ТКШ саласын реформалауға қатысты заң қабылданды. 

 Аталған құжатты әзірлеп, ақбылдауға Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі негіз болды. Заң жобасы парламентте бір жылдан артық қаралды. Депутаттар құжатқа жүзден артық өзгерту енгізді. Нәтижесінде тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласы  жаңа жылда жаңа заңмен жұмыс істейтін болады. 

 Бұдан былай әр үйдің меншік иелері бірлестігі болады және олардың банкте жеке шоттары ашылады. Сондай-ақ меншік иелері пәтерге ғана емес, жер теліміне және жалпы үйдің аумағына да иелік етеді.

Гүлнар Қалыбек

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Павлодарда қанша шаршы метр үй салынады?

Құрылысқа негізінен жергілікті кәсіпорындардың материалын пайдалану көзделіп отыр. 

23 Қаңтар 2020 20:30 747

Павлодарда қанша шаршы метр үй салынады?

Осы жылы Павлодар облысында 420 мың шаршы метр тұрғын үй салынбақ. Көрсеткіш 2019 жылмен салыстырғанда әлдеқайда жоғары. Былтыр өңір бойынша 332,7 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілген болатын.

«Жалпы, тұрғын үй құрылысы қарқын алып келеді. Былтырғы жылдың көрсеткіші 2018 жылмен салыстырғанда 17 пайызға жоғары болды. Осыдан үш жыл бұрын өңірде небары 165 мың шаршы метр тұрғын үй ғана салынғанын ескерсек, саладағы оң динамиканы байқау қиын емес. 2021 жылы көрсеткіш 500 мың шаршы метрге жетеді деп күтілуде», – деді Павлодар облыстық құрылыс басқармасының басшысы Рүстем Раисов.

Десе де, өзге өңірлермен салыстырғанда Павлодар облысының жеке тұрғын үй құрылысы және саладағы жеке инвестиция бағытындағы үлесі тым төмен екенін атап өткен жөн.

«2019 жылдың қорытындысы бойынша өңірдегі құрылыс жұмыстарының көлемі 206,8 млрд теңгені құрады. Бұл көрсеткіш 2018 жылмен салыстырғанда айтарлықтай жақсы. Былтыр тұрғын үй құрылысының 60 пайызы бюджеттен қаржыландырылды. Жалпы, өткен жылы тұрғын үйлер мен әлеуметтік нысандарды салуға барлық бюджет көздерінен 45,3 млрд теңге бөлінді», – деді Рүстем Раисов.

Деректерге сүйенсек, алдағы үш жылда Павлодар облысы бойынша құрылыс жұмыстарына 70 млн кірпіш, 60 мың текше метр бетон, 21 текше метр іргетас пен тақтатас, 400 шақырым құбыр, 100 шақырым кабель, 30 мың шаршы метр есік пен терезе керек екен. Бұдан бөлек, қиыршық тас, құм, сантехникалық жабдықтар және басқа да материалдар қажет. Бұл ретте, жергілікті өндірушілердің құрылыс материалдарына басымдық берілмек.

Биыл ерекше сұранысқа ие болатын материалдардың қатарында құбыр да бар. Тұрғын үй құрылысына шамамен 400 шақырымдық құбыр қажет. Сондай-ақ, биыл ауылдарға ауызсу тартуға тағы 700 шақырымдық құбыр керек. Яғни, павлодарлық құбыр шығаратын кәсіпорындардың жұмысын дамытуға негіз боларлық ауқым бар. Аймағымызда мұндай өнімді өндіретін бірнеше кәсіпорын жұмыс істейді. Солардың бірі осыдан біршама жыл бұрын ашылған «ДАНиЕР» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі.

«Көбінесе тапсырыспен жұмыс істейміз. Өнім Қазақстан аумағына және Ресейдің бізбен шекаралас облыстарына экспортталады. Облыста да қолданып жатқандар жетерлік. Бастысы, шығаратын тауарымыздың сапасына мән береміз. Беделімізді түсірмес үшін әр құбырдың сапалы жасалынуы қадағаланады. Құбырларға 50 жылға кепілдік беріледі», – деді «ДАНиЕР» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі директорының орынбасары Әлішер Тұтылқұлов.

Бұл кәсіпорын 2009 жылы құрылған болатын. Полиэтилен, тік тігісті болат құбырлар шығарады. Жылына 20 мың тонна полиэтилен құбырларын өндіруге қауқарлы. Яғни, диаметрі 20 мм-ден 1000 мм-ге дейінгі полиэтилен құбырлары шығарылады. Сонымен қатар, диаметрі 40 мм-ден 325 мм-ге дейінгі тік тігісті болат құбырларын да өндіреді. Құбырдың мұндай түрлерінің жылына 30 мың тоннасын жасай алады.

Фархат Әміренов

«Бақытты отбасы» 95 отбасыға бақыт сыйлады

Павлодарлық 348 отбасы мемлекеттік бағдарламаға қатысуға өтініш білдірген. 

23 Қараша 2019 19:08 3333

«Бақытты отбасы» 95 отбасыға бақыт сыйлады

Биыл Қазақстан Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі баспанаға мұқтаж көпбалалы отбасыларға арнап «Бақытты отбасы» бағдарламасын іске қосқан болатын. Павлодар облысында 22-31 шілде аралығында аталған бағдарламаға өтініштер қабылданды.

«348 отбасыдан өтініш келіп түсті. Біз оны Тұрғын үй құрылыс жинақ банкіне жолдадық. Банк түрлі себептермен 162 өтінімнен бас тартты. 175 отбасы төлем қабілеттілігін растады. Олардың 95-і қайталама нарықтан баспана алды. 80 отбасы өздеріне қажетті баспананы іздеуде. Бұл ретте, оларға баспана іздеуге үш ай уақыт беріледі», – дейді Павлодар қалалық қаржы бөлімі тұрғын үйді бөлу секторының меңгерушісі Ақерке Еламанова.

Белгілі болғандай, баспаналы болғандардың 18-і – көпбалалы отбасылар. Толық емес отбасылардың саны – 60. 17 отбасы мүмкіндігі шектеулі балаларды тәрбиелеп отыр.

«Бақытты отбасы» бағдарламасы бойынша осы жылға өтінім қабылдау аяқталды. 2020 жылы өтінім қабылдауды ақпан айында бастау жоспарланып отыр», – дейді Ақерке Еламанова.

Тұрғын үй құрылыс жинақ банкінің ресми сайтындағы дерекке сүйенсек, 20 қарашадағы жағдай бойынша республика тұрғындарынан 47,7 млрд теңгеге 4 742 өтінім қабылданған. Өтінімдердің 1029-ы мақұлданған. Мақұлданған өтінімдердің жалпы сомасы 10,2 млрд теңгеге тең, 3461 отбасыға несие берілген. Берілген несие көлемі – 35,2 млрд теңге.

Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі «Бақытты отбасы» бойынша әр өңірге лимит белгілеген екен. Лимитке сәйкес, биыл ең көп баспана (640) Алматы облысында берілуі керек. Ал ең аз лимит Атырау қаласы мен Солтүстік Қазақстан облысының еншісіне тиіпті. Бұл ретте, Павлодар облысы бойынша «Бақытты отбасы» шеңберінде берілетін пәтер саны 280-ден асып кетпеуі керек.

Еске сала кетейік, «Бақытты отбасы» – аймақтық бағдарлама. Мемлекет жыл сайын бұл бағдарламаға 50 млрд теңге бөліп отырады. Несие жылына 2 пайыздық мөлшерлемемен 20 жылға дейінгі мерзімге беріледі. Бастапқы жарна үшін баспана құнының кем дегенде 10 %-ын салу керек.

Баспананы жаңа үйлерден және қайталама нарықтан сатып алуға болады. Тек, Нұр-Сұлтан, Алматы, Шымкент, Атырау және Ақтау қалаларындағы үйлердің бағасы 15 млн теңгеден асып кетпеу керек. Ал қалған өңірлер бойынша рәсімделетін үйдің бағасы 10 млн теңгеден төмен болуы шарт.

Бағдарламаның игілігін көрген отбасылардың бірі – Қарашашевтар. Олар бағдарлама аясында Павлодар қаласынан 67 шаршы метрлік үш бөлмелі баспана сатып алыпты.

«Өкінішке қарай, ұзақ жылдар бойы баспанасыз жүрдік. Саяжайда тұрған кезіміз де болды. Кейін шағын үй салдық. Алайда тығырықтан шығудың жолы бұл емес еді. Сондықтан үйді сатып, Қазақстан Тұрғын үй құрылыс жинақ банкіне салдық. Салған ақшамыз бастапқы жарна мен жиһаздар сатып алуға дәл жетті», – дейді Жанар Қарашашева.

Қарашашевтер отбасы «Бақытты отбасы» бағдарламасы аясында 11,5 млн теңгенің пәтерін сатып алыпты.

«1,5 млн теңгені үй иесіне бердік. Өйткені бағдарлама талабына сәйкес, Павлодар облысы бойынша сатып алынатын үйлердің бағасы 10 млн теңгеден аспауы керек. 1 млн теңгені бастапқы жарнаға жұмсадық. Қалған соманы 19 жылда төлеуіміз керек. Ай сайынғы төлем 53 мың теңгеге тең», – дейді үй иесі.

Қарашашевтер отбасы алты бала тәрбиелеп отыр. Оның екеуін асырап алған екен. Үйдің үлкені 22 жаста. Кенжесі 2 жастан енді асыпты. Отағасы құрылысшы болып жұмыс істесе, Жанар «Самал» оңалту орталығында педагог болып еңбек етеді.

Фархат Әміренов

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: